590 0 نظـــــــر  

روزنامه جوان/ متن پيش رو در جوان منتشر شده و انتشار آن به معني تاييد تمام يا بخشي از آن نيست.


بي‌تفاوتي به رخدادهاي اجتماعي اطراف ما در طول شبانه‌روز از همان دغدغه‌هايي است که هر روز به شکل بدتري پررنگ مي‌شود و تحليلگران دليل عمده آن را مبتني بر از بين رفتن معنويت، ‌سنت‌هاي قديمي و غرق شدن در زندگي مادي‌گرايانه مي‌دانند.

شايد نسل دهه‌هاي قديم اين جمله را شنيده باشند که بزرگي در يک محل ريش و سبيل گرو مي‌گذاشت تا دعواي پايين ده با بالاي ده بالاخره حل شود، اما شايد همين يک خط براي نسل‌هاي دهه‌هاي جديد خنده‌دار هم باشد.
اما واقعيت امر درست است؛ چراکه ايراني جماعت همواره در طول تاريخ به عنوان مردمي فداکار، پراحساس، با تعهد، مهربان و نوع‌دوست معروف بودند و در صورت مشاهده مشکل يا اتفاقي براي همنوع خود بي‌محابا کمک مي‌کردند، هرچند که هنوز هم رنگ اين همدلي تا حدودي در روستاها و شهرهاي حاشيه‌اي به چشم مي‌خورد، اما آمارهاي پژوهشي حکايت از عمق فاجعه در کلانشهرها دارد تا جايي که تقريباً نيمي از مردم پايتخت دچار سندرم «بي تفاوتي» شده‌اند.

بي تفاوتي مانع مهم مشارکت سياسي در زندگي مدرن
در متون جامعه‌شناسي از رفتار بي‌تفاوتي (Apathy) به عنوان پديده‌اي آسيب شناختي ياد مي‌شود که مانعي مهم در برابر مشارکت سياسي و اجتماعي است که متأسفانه از پيامدهاي شهرنشيني در دوران امروزي (مدرن) به شمار مي‌رود. خشم و عصبانيت، رضايت و خوشحالي، قدرداني يا انتقاد از عوامل و دلايل رويدادها،‌ واکنش‌هاي طبيعي هستند که بسياري از ما در زندگي خصوصي و اجتماعي خود با آن روبه‌رو مي‌شويم که البته برخي از اتفاقات در پيرامون ما جنبه خصوصي و فردي دارند و هر يک از ما مختار است هرگونه که خود تشخيص مي‌دهد با آن برخورد کند.

اما بسياري از رويدادهاي اطراف جنبه اجتماعي دارند و تقريباً کل افراد يک جامعه را درگير خود مي‌کنند که نوع واکنش بعد از وقوع اين دست از رويدادها ديگر جنبه فردي ندارد، لازمه واکنش جامعه را مي‌طلبد.
گذشته از نبود درگيري مردم (توده و بدنه جامعه) در بحث‌هاي سياسي و جناحي و گله‌مندي‌هاي تکراري از رويه معيشتي حاکم بر اقتصاد کشور، در حوزه فرهنگي و اجتماعي که شرايط به مراتب وخيم‌تر است، مردم نسبت به جان و مال و آبروي همنوع خود بي‌تفاوت شده‌اند و مکرر ديده مي‌شود، اين بي‌تفاوتي با گرفتن فيلم و عکس نشان داده شده و حتي در معرض نمايش هم گذاشته مي‌شود.

شايد تا چند سال قبل شکل اين بي‌تفاوتي‌ها به سکوت و مشارکت نداشتن در رقم خوردن جنايت‌هاي خياباني چون ميدان کاج و پل مديريت تهران خلاصه مي‌شد، اما چند سالي است که موضوع حتي وخيم‌تر از اين شده است تا جايي که براي پاسخ به همنوع خود در دادن آدرس ساده هم حواس خود را پرت مي‌کنيم يا با بي‌تفاوتي از فرياد‌هاي مرد جوان بر سر دختري عبور مي‌کنيم و گريه‌هاي زن جوان کنار خيابان را هم ناديده مي‌گيريم.

ايراني بمانيم اما از تمدن غرب عقب نمانيم!
دکتر امان‌الله قرايي مقدم، جامعه‌شناس و استاد دانشگاه تهران در گفت‌وگو با روزنامه جوان با اشاره به اينکه معنويات، «همدلي و همزباني» مورد اشاره از سوي رهبر معظم انقلاب از ميان مردم رخت بر بسته است، گفت: مردم رباتيک و بي‌احساس شده‌اند در حالي که لازم بود ايراني بمانيم، اما در عين حال از تمدن غرب نيز عقب نمانيم.
اين جامعه‌شناس، ماديات و نفس‌پرستي را دو دليل عمده براي شکل گرفتن بي‌تفاوتي در ميان مردم معرفي کرد و اظهار داشت: ماديات و زندگي سرمايه‌داري موجب شد تا افراد مصلحت‌گرا شوند و با فاصله گرفتن از مراحل عقلانيت و معنويت، به سمت مصلحت‌انديشي براي خود حرکت کنند.

جاي خالي معنويت و دگر‌خواهي در زندگي مردم
وي راه‌حل موجود در اين زمينه را مبتني بر پررنگ کردن معنويات در زندگي مردم و مشارکت جوانان در سطح تصميم گيري‌هاي خرد و کلان دانست و خاطر نشان کرد: بايد به اصالت قبل و ريشه‌هاي قديم فرهنگي – مذهبي در خانواده‌ها بازگرديم.
همچنين پروفسور حسين باهر، بنيانگذار مکتب «رفتارشناسي انساني» در جهان درباره بي‌تفاوتي مردم نسبت به جان، مال و آبروي همنوع خود و عکس‌العمل‌هاي به دور از همدردي در مواقع بحراني اظهار داشت: زمانه به گونه‌اي شده که وقتي فردي عيب و نقصي در کسي مي‌بيند، خدا را شکر مي‌کند که خود از آن عيب مبرا است.

از خدا، خلق و خانواده‌محوري به خود محوري و بي‌تفاوتي رسيديم
باهر با اشاره به سخن معروف امام حسين(ع) مبني بر اينکه «اگر دين نداريد لااقل آزاده باشيد» ادامه داد: قبلاً خدا، خلق و خانواده محور بوديم، اما امروزه خود‌محور شديم و هر‌کس فقط به خودش فکر مي‌کند، چراکه از قله سنت به صنعت حرکت کرديم، اما نه مدرنيته شديم و نه سنت قبل را حفظ کرديم. خوبي‌هاي سنت را از دست داديم و از صنعت نيز اکتفا به بدي‌ها مي‌کنيم.
رنگ باختن معنويت از زندگي مدرن امروزي ميان مردم، فاصله گرفتن از سنت‌هاي قديمي، ماديات و زندگي سرمايه‌داري، سهولت در دروغگويي، بي‌اعتمادي افراد جامعه به يکديگر و ساختارهاي اجتماعي و سياسي امروز منجر به بي‌تفاوتي‌هايي شده است که به گفته تحليلگران در صورت بي‌توجهي به بازگشت به سنت قديمي روز به روز بدتر هم خواهد شد. يادمان باشد، بترسيم از لحظه‌اي که تا زنده‌ايم چيزي درون ما بميرد به نام انسانيت!

* نيره ساري

با کانال تلگرامي «آخرين خبر» همراه شويد

590 0 نظـــــــر