فرهیختگان/ متن پیش رو در فرهیختگان منتشر شده و انتشار آن به معنی تایید تمام یا بخشی از آن نیست

خبر آزادسازی آخرین نقطه مرزی میان عراق و سوریه یعنی شهر البوکمال با انجام عملیات برای نابودی داعش میان ارتش سوریه و عراق بدون در نظر گرفتن مرز میان دو کشور، نقطه مشترک میان این دو ارتش بود. سردار سلیمانی کمتر از سه‌ماه پیش وعده داده بود در آینده‌ای نزدیک دولت خودخوانده داعش در سوریه و عراق از بین برود. دوشنبه‌شب نیز سیدحسن نصرا... در سخنان خود، پایان این گروه تروریستی و سیطره آن بر خاک سوریه و عراق را اعلام کرد اما گفت که مرحله سخت‌تری نسبت به قبل آغاز شده است و آن تعقیب داعش و از بین بردن گروهک‌های به‌جا مانده از آن است که به دلیل عدم استقرار در یک منطقه مشخص، مبارزه با آنها سخت‌تر خواهد بود. از سوی دیگر وزارت دفاع روسیه در گزارشی با اشاره به کمک‌های نیروهای آمریکایی به فرماندهان داعش گفته بود بسیاری از فرماندهان و نیروهای داعش به‌وسیله بالگردهای آمریکایی از مناطق درگیری خارج و به مناطق نامعلومی منتقل می‌شدند. با وجود کشورهای بی‌ثباتی مانند لیبی در شمال آفریقا و وجود گروه‌های تروریستی دیگر در کشورهایی مانند نیجریه می‌توان پیش‌بینی کرد که داعش در آینده‌ای نزدیک مانند آنچه در یکی از شهر‌های فیلیپین انجام داد، دوباره تکرار شود و این گروه در کشور دیگری بروز پیدا کند.

روشنگری‌ای که همه کشورها در برخورد با این گروه و منتسبان به آن پیدا کردند، کارایی گروه‌‌های تروریستی مانند داعش و القاعده را در وضعیت فعلی بسیار کم کرده است. حال کشورهای اروپایی که روزی جنگ در سوریه را زمینه خوبی برای از بین بردن گروه‌های افراطی موجود در کشورهای خود می‌دیدند و با چشم‌پوشی از اعزام آنها به سوریه در تقویت داعش نقش داشتند، امروز و پس از پیروزی ارتش سوریه و عراق در البوکمال تلاش می‌کنند هرچه سریع‌تر روابط سیاسی و به تبع آن همکاری اطلاعاتی خود را با سوریه به حالت قبل بازگردانند تا از بازگشت اتباع خود که برای پیوستن به گرو‌ه‌های تروریستی به سوریه آمده بودند، جلوگیری کنند.

از سوی دیگر اتحاد کشورهایی مانند روسیه، عراق، سوریه و ایران که پیش از جنگ سوریه تنها بر پایه منافع دوجانبه بود، امروز به اتحاد طلایی برای مقابله با پیشروی نفوذ آمریکا در منطقه تبدیل شده است و با توجه به بیانیه دفتر ریاست‌جمهوری روسیه درباره اینکه مسکو آماده است از این به بعد به هر ملت مظلومی یاری‌رسانی کند، می‌توان دریافت که قطب مهمی از نظر نظامی و همکاری‌های استراتژیک در آسیا تشکیل شده است. دیدار ناگهانی بشار اسد با پوتین هم در روسیه بسیاری را به این فکر فرو برد که روسیه و سوریه پس از شکست داعش تنها در اسم با هم اختلاف دارند و دیگر به دولتی واحد در دو جغرافیای مختلف تبدیل شده‌اند.

اسرائیلی‌ها بسیار از این دیدار احساس شکست می‌کنند. ایهود باراک، نخست‌وزیر اسبق رژیم صهیونیستی در توییتی نوشت: «هنوز دو ماه از دیدار اخیر نتانیاهو با پوتین در شهر سوچی نگذشته است که امروز بشار اسد را در کنار رئیس‌جمهور روسیه آن‌ هم با فاصله‌ای نزدیک‌تر نسبت به نتانیاهو می‌بینیم و این نشانه شکست سیاست‌های اسرائیل در جذب آرای خارجی برای مقابله با دشمنان تل‌آویو است.»

شکست داعش در البوکمال به گفته فرماندهان این جنگ، خطر تقسیم عراق و سوریه را از بین برد؛ اما این چگونه امکان دارد؟ در جنگ علیه داعش، همبستگی میان ارتش و مردم و ایجاد گروه‌های مردمی برای حمایت از مناطقی که ارتش آنها را آزاد کرده است، نکته‌ای بسیار مهم بود به‌طوری که ارتش سوریه و عراق می‌توانستند پس از سپردن این مناطق به نیروهای مردمی، با تمام قدرت به دیگر مناطق اشغال‌شده حمله کنند؛ از این رو انسجام داخلی مانع فروپاشی و تقسیم در سوریه و عراق شد.

حالا شکست داعش باعث شده صاحب آن بیشتر عصبانی شود و تلاش کند گروه‌های دخیل در شکست داعش را به‌عنوان تروریست معرفی کند. عربستان در نشست روز یکشنبه، 28 آبان، حزب‌ا... را تروریست خواند در صورتی که در همان ساعت نیروهای مقاومت در حال مبارزه با تروریست‌های داعش در البوکمال بودند و این رفتار دوگانه عربستان، بسیاری را خشمگین کرد.

وزارت امور خارجه سوریه در بیانیه خود با بی‌فایده خواندن تلاش عربستان برای ضربه‌زدن به چهره حزب‌ا... اعلام کرد تمام ملت‌های عربی و مسلمان می‌دانند که حزب‌ا... چه خدمتی را در راستای نجات مسلمانان انجام داده است و اقدامات عربستان تنها، «جوهری روی کاغذ خواهد ماند». با پایان داعش، کشورهایی که سابقا در راستای خدمت به منافع عربستان، از طریق راه‌های مختلف به تقویت داعش کمک کردند، حالا صدای مخالفت خود را با عربستان بلند کرده‌اند و خواستار اخذ غرامت از ریاض به دلیل خسارت‌های بی‌شماری که از جنگ سوریه متحمل شده‌اند، هستند.

اردن یکی از این کشورهاست و در تلاش است با نزدیک شدن به ایران و روسیه، خود را از تندباد حوادث و تحولات عربستان در منطقه در امان نگاه دارد. هدف از حضور داعش در سوریه و عراق، نابودی ارتش این دو کشور یا حتی تضعیف آنان به‌منظور جلوگیری از قدرت‌نمایی در برابر اسرائیل در جنوب غرب آسیا بود، ولی این درگیری‌ها چهره ارتش این دو کشور را از یک ارتش کلاسیک به ارتشی مدرن با پیشرفته‌ترین تاکتیک‌های جنگ شهری و برون‌شهری تبدیل کرد. حالا کشورهایی که در مبارزه با داعش شرکت داشتند، باید با کشورهایی که این گروه را به وجود آوردند، مبارزه کنند و با توجه به پیروزی‌ها و استراتژی‌های امتحان‌شده، بعید است در این نبرد پیروز نشوند.

با کانال تلگرامی «آخرین خبر» همراه شوید