صبح نو/ متن پیش رو در صبح نو منتشر شده و انتشار آن به معنی تایید تمام یا بخشی از آن نیست.


بازار ارز مدت‌هاست که آشفتگی خود را دارد؛ آشفتگی‌ای که اگرچه در اقتصاد ایران بی‌سابقه نبوده است، اما به هرحال تکرارش دیگر خوشایند نیست؛ آن هم در دولتی که خود یکی از مدعیان مبارزه با بی‌ثباتی‌هایی بوده که دولت دهم برای بازار ارز رقم زده بود. اکنون بیشتر از یک ماه است که نوسانات ارزی در بازار ایران، کار را به جایی کشانده که صحبت از کاهش 40 تا 60 درصدی ارزش پول ملی و تضعیف قدرت خرید مردم است، اما باید دید که پشت‌پرده چنین اتفاقاتی چه کسانی هستند؟
بازار ارز در ایران برای خود حکایتی دارد و به نظر هم می‌رسد که همیشه، در تلاطمات آن تنها چند نفر نقش آفرین هستند که بازار را اداره می‌کنند؛ حتی اگر در پیشانی آنها، نام‌هایی چون جمشید بسم‌الله یا معاونش قرار گیرند. این بار هم، آنگونه که بسیاری از دست اندرکاران بازار ارز می‌گویند و البته در گوشه‌و‌کنار بازار هم دیده می‌شود، نبض بازار در دست چند نفر است که اتفاقاً، همان‌ها باعث ورود گازانبری دولت به بازار شده‌اند.
بعد از گذشت روزها از تلاطمات ارزی، بالاخره دولت آن هم با بازوی نظارتی نیروی انتظامی وارد بازار شد و دلالان ارز را دستگیر کرد؛ موضوعی که شاید اگر ورود نیروی انتظامی و فشار برخی نهادها برای ساماندهی بازار ارز نبود، بانک مرکزی به این زودی‌ها وارد بازار ارز نمی‌شد و باز هم به نسخه‌های نخ نما شده‌ای رجوع می‌کرد که بارها جواب خود را در مدیریت‌های نامعلوم ارزی پس داده و بازار را به حال خود رها کرده بودند.
در این میان، بانک مرکزی بعد از دستگیری‌های مکرر نیروی انتظامی در بازار ارز، بالاخره به فکر چاره‌اندیشی افتاد و سه روش را برای مدیریت بازار ارز انتخاب کرد که دامنه آن از انتشار اوراق مشارکت ریالی تا صدور اوراق مشارکت ارزی و البته پیش‌فروش سکه با نرخ معقولی نسبت به این روزهای بازار کشیده می‌شد.
در واقع، دولت بعد از روزها تلاطم ارزی و بر هم ریختگی بازار، روز چهارشنبه هفته گذشته طرحی را مصوب کرد که بر مبنای آن، در بخش انتشار گواهی سپرده ریالی، به شبکه بانکی کشور اجازه داده می‌شود از تاریخ 28/11/1396به مدت ۲ هفته نسبت به انتشار گواهی سپرده ریالی با نرخ ۲۰ درصد اقدام کند. اوراق مزبور با سررسید یک سال منتشر می‌شود که نرخ بازخرید قبل از موعد آن ۱۴ درصد خواهد بود.
همچنین بر اساس این طرح، در بخش انتشار گواهی سپرده ریالی مبتنی بر ارز، به شبکه بانکی کشور اجازه داده شده تا گواهی سپرده ریالی ارز بنیان با سررسیدهای ۱ و ۲ ساله منتشر کند. نرخ ریال مورد محاسبه در زمان افتتاح گواهی سپرده متوسط یک ماه قبل سامانه سنا خواهد بود و نرخ سود برای سررسیدهای یاد شده به ترتیب ۴ و 5/4درصد خواهد بود و در سررسید، ارز یا معادل ریالی آن به نرخ متوسط یک هفته قبل سامانه سنا به دارنده اوراق پرداخت خواهد شد. در صورت بازخرید این اوراق قبل از سررسید، سود سپرده کوتاه مدت ریالی (۱۰درصد) به دارنده اوراق پرداخت خواهد شد.
از سوی دیگر، در بخش پیش فروش سکه بهارآزادی نیز، بانک مرکزی نسبت به پیش فروش 6ماهه سکه بهار آزادی با نرخ ۱۴ میلیون ریال و پیش فروش یک ساله سکه بهار آزادی با نرخ ۱۳ میلیون ریال از طریق شعب منتخب بانک ملی اقدام خواهد کرد.
این در شرایطی است که دو سه هفته پیش بود که بانک مرکزی حرکتی را آغاز کرد که بر مبنای آن، پیش‌فروش سکه با نرخ یک میلیون و 500 هزار تومانی با نرخ سود بسیار پایین در شعب یکی از بانک‌های دولتی صورت داده بود که با استقبال سرد مردم روبه‌رو شد.
حال با این اقدامات بهای دلار کاهش یافت و در اولین روز هفته (شنبه 28 بهمن ماه) بهای دلار آمریکا به ۴۶۹۹ تومان رسید.
اما اکنون، همین حرکت بانک مرکزی از سوی بسیاری از کارشناسان به یک حرکت گازانبری و دستوری تعبیر می‌شود که اگرچه در ظاهر، منجر به آرام شدن تلاطمات ارزی می‌شود، اما در باطن، شرایطی را پیگیری می‌کند که بازارهای موازی از جمله اوراق اسناد خزانه اسلامی در بورس و بازارهایی چون مسکن و بخش تولید را تحت الشعاع قرار می‌دهد.
یک حساب سرانگشتی نشان می‌دهد که اگر اکنون فردی در بانک، 10میلیون تومان سپرده گذاری کند، سال دیگر در همین زمان، دوازده میلیون تومان می‌گیرد. می‌دانیم که خیلی از بانک‌ها زیان ده شده‌اند، به‌همین خاطر هم در شهریور ماه، دولت سود سپرده را پایین آورد؛ اما حالا با سود ۲۰درصدی ، عملاً از آن تصمیم برگشتند.
حال سوالی که مطرح می‌شود آن است که مگر دارایی بانک‌ها چقدر است که 20 درصد سود می‌دهند؟ این بانک‌های زیان ده، بهمن آینده پول کافی نخواهند داشت! قرار هست آن ۱۲ میلیون تومن را از کجا بیاورند؟!
بنابراین به نظر می‌رسد که برای اینکه بانک بتواند چنین رقمی را جبران کند، حتماً رو به بالا بردن نرخ سود تسهیلات خواهد برد که به طور قطع، منابع تأمین مالی تولید را گرانتر کرده و این بخش را به رکود عمیق‌تری فرو می‌برد.


همراهان عزیز، آخرین خبر را بر روی بسترهای زیر دنبال کنید:
آخرین خبر در تلگرام
https://t.me/akharinkhabar
آخرین خبر در ویسپی
http://wispi.me/channel/akharinkhabar
آخرین خبر در سروش
http://sapp.ir/akharinkhabar
آخرین خبر در گپ
https://gap.im/akharinkhabar