اعتماد/ متن پیش رو در اعتماد منتشر شده و انتشار آن به معنی تایید تمام یا بخشی از آن نیست.

سفر امانوئل ماکرون، رییس‌جمهور فرانسه به واشنگتن و مذاکرات او با دونالد ترامپ، رییس‌جمهور ایالات متحده برای آینده برجام حائز اهمیت است. ماکرون را شاید بتوان تنها رهبر غیراقتدارگرایی دانست که دارای روابط دوستانه‌ای با ترامپ است. این رابطه دوستانه با دعوت ماکرون از ترامپ بسیار غیرمحبوب در اروپا برای شرکت در رژه روز باستیل در ژوئیه گذشته آغاز شد و طی یک سال گذشته با وجود فراز و فرودهای بسیار ادامه داشته است. اگر چه یکی جهان‌گرا و متعهد به چند جانبه‌گرایی و دیگری ناسیونالیست و بی‌اعتنا به نهادهای بین‌المللی است، اما ماکرون بیش از هر رهبر دیگر توان تاثیر‌گذاری بر ترامپ و کند کردن حرکت او در جهت فاصله گرفتن بیشتر از چند جانبه‌گرایی را دارد.

ماکرون با فراغ بال بیشتری نسبت به همگنان اروپایی خود می‌تواند بر ترامپ متمرکز شود. آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان گرفتار یک ائتلاف شکننده داخلی است و ترزا می، نخست‌وزیر بریتانیا با برگزیت دست به گریبان. ضمن اینکه این دو به دلایل سیاستی، شخصیتی و نیز ضدیت افکار عمومی در داخل از ابتدا دوستی چندانی نسبت به ترامپ ابراز نکردند. با توجه به عدم محبوبیت ترامپ در اروپا، رابطه دوستانه ماکرون با او در حکم نوعی قمار بوده است. ماکرون تاکنون در این قمار جز دعوتی برای دیدار رسمی از واشنگتن و برخی تمجیدهای گاه و بیگاه ترامپ بردی نداشته و نظرات او در مورد خروج از موافقتنامه پاریس در مورد آب و هوا یا برخی سیاست‌های تجاری مورد اعتنای ترامپ قرار نگرفته است؛ لذا، سفر سه روزه او به واشنگتن و دوره دو هفته‌ای بعد از آن می‌تواند برای این روابط بسیار مهم باشد. در این سفر ماکرون خواهد کوشید دریابد که آیا ترامپ اصولا اهل مصالحه هست یا خیر. در این رابطه همکاری امنیتی فراآتلانتیکی یکی از اولویت‌های ماکرون خواهد بود و برجام در راس موضوعات مطرح در این حوزه.

در مورد برجام، ماکرون بیش از دیگر رهبران اروپایی برای حفظ ترامپ در برجام مایه گذاشته است. او اولین رهبری بود که در اوت ٢٠١٧ از محدود کردن برنامه موشکی ایران و مقابله با برنامه‌های منطقه‌ای ایران سخن گفت وبا وجود تردید آلمان و رویه ملایم‌تر انگلیس به تاکید بر آنها ادامه داد. او قبلا از یک «سازوکار تحریم و کنترل» علیه ایران سخن گفته بود و اخیرا در ملاقات با بن سلمان در پاریس «خواستار تلاش‌های بیشتر برای محدود کردن فعالیت‌های موشکی و توسعه‌طلبی منطقه‌ای ایران» شد. مخالفت ماکرون با خروج نیروهای امریکا از سوریه که پرداختن به آن خارج از حوصله این مختصر است، بر پیچیدگی این معادله افزوده است.

گزارش‌های غیررسمی راجع به نیل سه کشور اروپایی و امریکا به دو توافق جانبی در مورد موشک‌های دوربرد و فعالیت‌های منطقه ایران، از جمله توافق در مورد اعاده تحریم‌ها در صورت آزمایش موشک دوربرد توسط ایران و ادامه مذاکره درمورد موشک‌های برد کوتاه و متوسط می‌تواند بر مذاکرات ماکرون و ترامپ تاثیر داشته باشد. همچنین ادعا می‌شود که ٤ کشور در مورد اعاده تحریم‌ها در صورت ممانعت ایران از بازرسی از هر سایتی، از جمله سایت‌های نظامی و نیز تعبیه ماشه‌ای برای اعاده تحریم‌های تعلیق شده در صورت کاهش زمان گریز هسته‌ای ایران به زیر یک سال نیز توافق کرده‌اند. اما در مورد اینکه این ماشه چطور کار کند، هنوز اختلاف وجود دارد. اگر در این مورد توافق نهایی حاصل شود، این به معنی خاتمه «بند غروب» در برجام خواهد بود. در این مورد اظهارات اخیر مارک دوبوویتز، رییس بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها و دشمن سرسخت برجام مبنی بر اینکه اروپا طی چند ماه گذشته تغییر زیادی کرده و اختلاف باقی مانده می‌تواند قابل حل باشد، نیز قابل توجه است.

ماکرون از لحاظ موضوع دیگر مورد علاقه ترامپ یعنی تجارت خارجی نیز می‌تواند امتیازاتی به او بدهد. در این حوزه بین این دو وجوه اشتراکی وجود دارد. هر دو از مازاد تجاری چین و آلمان در رنجند و ترامپ به همکاری فرانسه در مجامع بین‌المللی مانند سازمان تجارت جهانی و گروه بیست احساس نیاز می‌کند. اگر در ارتباط با ایران و نیز برخی امتیازات تجاری پیشرفتی حاصل شود، ترامپ احساس خواهد کرد که اروپا در حال کوتاه آمدن است و این می‌تواند برای او در داخل قابل ترجمه به امتیازات سیاسی باشد. یعنی اگر ماکرون آماده دادن یک پیروزی سیاسی به ترامپ در داخل باشد، می‌تواند در اموری مانند برجام و ماندن امریکا در سوریه انتظار امتیاز از او را داشته باشد.

نگارنده هفته گذشته طی یادداشتی (اعتماد، ٣٠ فروردین) به ذکر مواردی که خروج کامل ترامپ از برجام را دشوارتر کرده، پرداختم. به این موارد باید شرایط روابط تجاری و امنیتی امریکا و اروپا، پیشرفت‌های ادعایی در مذاکرات ٤ کشور برای فشار به ایران، در پیش بودن ملاقات ترامپ و رهبر کره شمالی و پیچیده‌تر شدن آن در صورت بروز بحرانی برای برجام در آستانه آن و مهم‌تر از همه مواضع بجا و حساب شده اخیر دکتر ظریف در مورد اقدامات ایران در صورت خروج امریکا از برجام را افزود. این عوامل ممکن است در خوشبینانه‌ترین حالت بار دیگر موجب تعویق تصمیم ترامپ در مورد برجام شود.

*کوروش احمدی، دیپلمات سابق


همراهان عزیز، آخرین خبر را بر روی بسترهای زیر دنبال کنید:
آخرین خبر در سروش
http://sapp.ir/akharinkhabar
آخرین خبر در ایتا
https://eitaa.com/joinchat/88211456C878f9966e5
آخرین خبر در آی گپ
https://igap.net/akharinkhabar
آخرین خبر در ویسپی
http://wispi.me/channel/akharinkhabar
آخرین خبر در بله
https://bale.ai/invite/#/join/MTIwZmMyZT
آخرین خبر در گپ
https://gap.im/akharinkhabar