ایران/ متن پیش رو در ایران منتشر شده و انتشار آن به معنی تایید تمام یا بخشی از آن نیست

مسعود کوهستانی نژاد| از رشد جنبش ضد استعماری خلع‎ید از شرکت نفت ایران و انگلیس که پس‌از فروکش شدن شعله‎های جنگ جهانی دوم و از اواخر سال 1326 و 1327 در ایران آغاز شده بود، چندی نمی‎گذشت که موضوع بحرین و وضعیت آن، بار دیگر در مرکز توجهات سیاسی ایران قرار گرفت. بویژه پس‌از سخنرانی‎های پر سروصدای عباس اسکندری در رابطه با بحرین و وضعیت آن سرزمین، توجه بسیاری از فعالین جریان‎ها، گروه‌ها و جمعیت‎های سیاسی به این موضوع جلب شد.در چنین اوضاع و احوالی خبرنگار یکی از روزنامه‎های تهران تصمیم گرفت به بحرین عزیمت کرده و گزارشی از وضعیت آن سرزمین تهیه کند. حاصل فعالیت او سفرنامه‎ای با عنوان «سفرنامه بحرین» شد که برای نخستین بار به ضمیمه کتاب «نخستین اعاده حاکمیت ایران بر جزایر سه‎گانه» نوشته راقم این سطور، ارائه شد. خبرنگار سفرنامه‌نویس پس از رسیدن به منامه، از ایرانیان مقیم آنجا بدین ترتیب یاد کرد: «ایرانی‎های مقیم بحرین اکثراً با لباس‎های شیک و تمیز و با پیراهن بلند سفید و چفیه و عکال و کفش‎های انگلیسی و با چهره گندمگون خود جلب نظر می‎کنند.»

آن گروه از ایرانیان عمدتاً به فعالیت در امور تجارتی، بازرگانی و خرید و فروش اجناس اشتغال داشتند. خبرنگار مذکور در گزارش خود از وضعیت خیابان اصلی شهر منامه نوشت: «در طول این خیابان مغازه‎های شیک و عالی جلب نظر می‎کند. در سرتاسر این خیابان دکان‎ها و مغازه‎های بزرگ و کوچک خرازی، پارچه‎فروشی، اغذیه‎فروشی و سبزی‎فروشی وجود دارد و در آنها بهترین اجناس خارجی به جز مشروب و تریاک وجود دارد. صاحبان این مغازه‌ها اکثراً از مهاجرین بنادر ایران و هند و بعضی هم عرب می‎باشند.»
درهمین رابطه او از وجود چهارشنبه بازاری در منامه خبر داده می‎نویسد:«در بحرین هنوز این رسم قدیم و دیرینه ایرانیان که در اکثر شهرهای شمالی و جنوبی تاکنون متداول است، فراموش نشده و روزهای چهارشنبه از ساعت شش صبح تا پاسی از شب، روبه‌روی شهرداری میدانی است به مساحت یک کیلومتر مربع که در این روز کلیه اجناس و کالاهای مختلف در این میدان جمع شده و به وسیله دستفروشان به فروش می‎رسد.»

نویسنده سفرنامه بحرین در هنگام حضور در آنجا، به مدرسه ایرانیان در منامه، نیز مراجعه کرده و در خلال گزارشی از آنجا، می‌نویسد: «در بحرین در سال1292 هجری شمسی یک باب مدرسه به‌نام «مدرسه اتحادیه ایران» توسط ایرانیان بحرینی تأسیس شده و اولین مدیر این مدرسه «میرزا علی دشتی» (علی دشتی معروف) بود. بنای این مدرسه ابتدا در تکیه ایرانیان بوده و کم کم عمارتی در خارج از تکیه اجاره و بنای مدرسه را به آنجا منتقل کردند. در این مدرسه غیراز فارسی، زبان عربی و انگلیسی نیز تدریس می‌شود. معلمین این مدرسه ماهی شصت تومان حقوق می‌گیرند و اغلب آنها با فلاکت و بدبختی دست به گریبان هستند و مدرسه در شرف انحلال است.»

و بالاخره آخرین نکته قابل توجه در مورد وضعیت ایرانیان ساکن در بحرین در هفتاد سال پیش، وجود مشکلات جدی در رفت و آمد آنان به ایران بود؛ مشکلاتی که عمدتاً توسط مستشاران انگلیسی حاکم بحرین به وجود آمده بود. به نحوی که خبرنگار مذکور برای رفتن به بحرین، مجبور شد نخست به کویت برود و از آنجا به‌عنوان یک کویتی به بحرین عزیمت نماید. با وجود چنین وضعیتی آن خبرنگار توانست گزارشی از وضعیت بحرین در سال 1327 و همچنین وضعیت ایرانیان ساکن در آن کشور تهیه کند که اطلاعات موجود در آن کمک بزرگی به شناخت هر چه بیشتر وضعیت بحرین و روابط ایران با آن سرزمین در هفتاد سال پیش نماید.

همراهان عزیز، آخرین خبر را بر روی بسترهای زیر دنبال کنید:
آخرین خبر در سروش
http://sapp.ir/akharinkhabar
آخرین خبر در ایتا
https://eitaa.com/joinchat/88211456C878f9966e5
آخرین خبر در بله
https://bale.ai/invite/#/join/MTIwZmMyZT
آخرین خبر در گپ
https://gap.im/akharinkhabar