شرق/ « تغییر جایگاه بازیگران سوریه » عنوان سرمقاله روزنامه شرق به قلم سیدعلی خرم است که می‌توانید آن را در ادامه بخوانید:

سوریه پس از هشت سال با همت ایران و همراهی حزب‌الله و کمک هوایی روسیه، در سال گذشته بالاخره توانست کمر گرایشات تروریستی داعش را بشکند و وحدت، یکپارچگی و تمامیت ارضی دوسوم کشور را محقق ‌کند و مردم سوریه دگربار طعم آرامش را چشیدند و آوارگان و پناهندگان به‌تدریج به کشور بازگشتند. ایران همین همت را برای کشور عراق هم انجام داد و قبل از اینکه نفوذ داعش در عراق عمقی و همه‌جاگیر شود، جرثومه این افراطی‌گری و گروه تروریستی را از سر مردم و کشور عراق پاک کرد. اگرچه دولتمردان عراق ناسپاسی کرده و در راستای علایق آمریکا و عربستان سعی کردند نقش خطیر ایران در این تحول تاریخی و سرنوشت‌ساز را کم‌رنگ کنند ولی فداکاری‌های ایران برای عراق و سوریه و مبارزه با تروریسم، در تاریخ منطقه برای همیشه باقی خواهد ماند. اما روی دیگر سکه سوریه، تغییرات در جایگاه و نقش بازیگران این صحنه است. تا اوایل سال جاری، جناح ایران، سوریه و حزب‌الله با حمایت هوایی روسیه نقش‌آفرین صحنه بودند که ترکیه هم از جناح به‌وجودآورنده داعش و سایر گروه‌های تروریستی یعنی عربستان و قطر جدا شد و به جناح اول پیوست و به جای حمایت از داعش، راه مبارزه با این گروه تروریستی را در پیش گرفت. اما در شش ماه گذشته چهار تحول عمده ایجاد شد که ترکیب‌بندی قدرت بازیگران را عوض کرده است: اول خروج آمریکا از برجام و اعمال فشار بر ایران، دوم تغییر جهت روسیه از حمایت از نقش ایران در سوریه، سوم سوءاستفاده اسرائیل از موقعیت پیش‌آمده و اقدام به برخی تحرکات در سوریه در راستای سیاست‌های آمریکا و روسیه و چهارم تغییر جایگاه ترکیه از عضو همراه جناح اول، به بازیگری مستقل در صحنه سوریه که در پرتو مانورهای ماهرانه رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، در گیرانداختن عربستان در واقعه قتل فجیع و مظلومانه جمال خاشقجی صورت گرفته و ترکیه مابازای آن را از آمریکا طلب می‌کند. به‌عبارت دیگر اراده مستحکم اردوغان در پیگیری چگونگی قتل خاشقجی و برملاکردن نقش اول محمد بن‌سلمان در این قتل سیاسی و پادرمیانی آمریکا برای راضی‌کردن اردوغان نسبت به رهاکردن موضوع، فرصت و فضای مناسبی برای ترکیه به وجود آورده است که اهداف دیرینه خود را برآورده کند. از جمله اهداف ترکیه، رفع تحریم‌های آمریکا و مقابله با پ‌ک‌ک و کردهای سوریه و تسلط بر آنها بود. آمریکا به‌طور غیرمنتظره‌ای برای ارائه هرگونه اطلاعات درباره سه نفر از رهبران پ‌ک‌ک مبلغ 12 میلیون دلار تعیین کرد که موجب خشنودی ترکیه شد. اما اردوغان درصدد است سیگنال لازم برای ورود به منطقه کردنشین سوریه را از آمریکا بگیرد و به دنبال یک‌سری عملیات نظامی، یک‌سوم خاک سوریه را که در اختیار کردهاست، به تصرف خود درآورد تا در آینده چه شود و به‌عنوان امتیاز مذاکره با سوریه و جناح ایران و روسیه به کار گرفته شود. در این میان روسیه هم دچار نوعی انفعال شده و در صورت توافق آمریکا و ترکیه، اقدام مهمی از دست آنها برنمی‌آید زیرا خود در تضعیف نقش همراهان خود در سوریه پیش‌قدم شدند. مشخص نیست تحولات سوریه به کجا خواهد رفت. از یاد نبریم که اردوغان از مخالفان سرسخت بشار اسد بوده و تا همین یک سال پیش شعار سرنگونی وی را می‌داد. اگر کلاف در دست اردوغان قرار گیرد و یک‌سوم سوریه را به اشغال خود درآورد، آن را به عنوان مابازایی برای سرنگونی بشار اسد به کار می‌برد. آیا امکان دارد ترکیه جایگاه دست اول در تحولات سوریه پیدا کند؟ تحولات سیاسی هم در آمریکا درهم‌‌ریخته و نامشخص است.
دونالد ترامپ ممکن است با دیوانگی‌هایش سعی کند دست بازرس مولر را کوتاه کند تا تبانی ترامپ با روسیه در انتخابات و تبانی او با عربستان و امارات علیه ایران افشا نشود. در صورت چنین اقدامی، برعکس در شرایط ملتهب آمریکا احتمالا واکنش‌های تندتری به وجود خواهد آورد که شاید ترجمان آن در صحنه سوریه به تغییر مجدد جایگاه بازیگران بینجامد و سوریه مسیر دیگری در پیش گیرد.



ما را در کانال «آخرین خبر» دنبال کنید