اعتماد/ متن پیش رو در اعتماد منتشر شده و انتشار آن در آخرین خبر به معنی تایید تمام یا بخشی از آن نیست

علی اصغر سعیدی| در سال‌های اخیر کمپین‌های مختلفی برای نخریدن کالاها از ماشین تا طلا و ارز شکل گرفته است اما هیچ‌کدام به توفیقی دست نیافت. هر زمان که طرح پیش‌فروش چه خودرو و دیگر کالاهایی که مشمول افزایش قیمت ناگهانی می‌شدند، اعلام می‌شد، کمپین‌ها شکست می‌خوردند و به توفیقی دست نمی‌یافتند. نمونه اخیر این مدعا نیز طرح پیش‌فروش خودرو در روز قبل بود که با وجود هشدارهایی که داده می‌شد که قیمت بالا است اما در چند دقیقه محصولات به فروش رفت. در خصوص موفقیت یک کمپین برای خریدن یا نخریدن کالا باید به این نکته توجه کرد که در ابتدا باید برای آن اجماعی وجود داشته باشد و شخصی که این کمپین را راه‌اندازی می‌کند، باید مورد تایید اکثریت جامعه باشد و هدفی را دنبال کند که اکثریت به دنبال آن هستند. در واقع منفعت شخصی ملاک و معیار تعیین‌کننده‌ای در میزان موفقیت یک طرح و کمپین است. نکته دیگر، «قدرت چانه‌زنی» است که می‌تواند تا حد زیادی موفقیت یک کمپین را تضمین کند. از شکست این کمپین در ایران گفتیم اما باید به این نکته توجه کرد که شکست کمپین‌ها مختص به ایران نیست و در کشورهای پیشرفته نیز دیده می‌شود. عموما در کشورهای مختلف رفتارها در زمان گرانی و افزایش قیمت بی‌دلیل کالاها، مشابه یکدیگر است ولی نتایج و پیامدهای آن مختلف است...

چرا که در زمان فعلی که کشورها به سمت توسعه رفته‌اند، شاهدیم که کنش جمعی کمتر شده است و‌ افراد علاقه زیادی دارند که انگیزه‌های شخصی خود را مبنا قرار دهند و بلافاصله دست به انتخاب می‌زنند. از دلایل دیگری که کمپین‌ها به موفقیت یا شکست می‌رسند، وجود نهادهای مدنی متفاوت در جامعه است. در جوامعی که نهادهای مدنی پویایی دارند، هر کنش و واکنشی که ممکن است به ضرر افراد یا به سود آنها در جامعه شود، به بحث گذاشته و توسط همین نهادها که در واقع مستقل از قدرت هستند، به مردم منتقل می‌شود اما در ایران جای خالی انجمن‌های مستقل به‌شدت احساس می‌شود. بطور مثال در ایران سازمان حمایت از مصرف‌کننده وجود دارد اما اینجا با یک نهاد دولتی مواجهیم و به همین دلیل اهداف اقتصادی که دنبال می‌کند، ممکن است با منفعت اکثریت مردم در یک راستا نباشد. هر چه انجمن‌های مردمی قوی باشند، امید به بهبود و موفقیت کمپین‌های قیمتی بیشتر می‌شود چرا که مردم فکر می‌کنند کسی که کمپین را راه‌اندازی کرده از جنس خودشان است و به دنبال منفعت جمع است. در غیر این صورت مردم بر اساس تصمیم‌گیری خودشان کنش نشان می‌دهند که این کنش همانطور که دیدیم، پاسخ به پیش‌فروش خودرو‌ها باشد که ممکن است افزایش در قیمت‌ها را در پی داشته باشد. در این شرایط فعلی که وارد بحران اقتصادی شده‌ایم، غیر از نبود نهادهای مدنی، به چند دلیل دیگر مردم به سمت خرید کالاها و استقبال از پیش‌فروش‌ها می‌روند؛ دلیل اول اینکه مردم با خود می‌اندیشند که اگر آنها نسبت به خرید کالاها اقدام نکنند ارزش دارایی‌شان کاهش می‌یابد‌ و نمی‌توانند از منفعتش در آینده بهره‌مند شوند. این دلیل منطقی است و بیشترین تاثیر را بر افکار و نتیجه‌گیری مردم از شرایط اقتصادی دارد. عامل دیگر وجود پیوند ضعیف است؛ به این معنی که عموما مردم به حرف دوستان و اطرافیان‌شان توجه و اعتماد بیشتری دارند تا منابع رسمی؛ به بیان دیگر تاثیر اطرافیان بر کنش و واکنش‌های مردم، بیشتر است و هر چقدر نهاد رسمی بر گران نشدن تاکید می‌کند، این مورد از سمت مردم پذیرفته نمی‌شود. به‌طور کلی دلیل اصلی و واحد برای توضیح واکنش نسبت به اقدام اخیر وجود ندارد اما اگر بتوان یک مورد را به عنوان عاملی که بیشترین تاثیر را دارد، نام ببریم، اطلاعاتی است که در بین مردم وجود دارد، به آن نیز اعتماد بیشتری دارند و تاثیرات زیادی بر نظرات دارد. در واقع افکار از طریق دهان منتقل می‌شود و پایا می‌ماند.



ما را در کانال «آخرین خبر» دنبال کنید

کل ايرانو مثل کف دستت بلد باش
بلد آگهی