اعتماد/ متن پیش رو در اعتماد منتشر شده و انتشار آن به معنی تایید تمام یا بخشی از آن نیست

نوروز یک قطار دایمی است که در طول اعصار و قرون به حرکت خود ادامه داده است. با این حال، نوروز هم مانند بسیاری دیگر از سنت‌های کهن دچار تغییراتی در طول زمان در امان نبوده و خس و خاشاکی به چرخ‌های این قطار می‌چسبد و مدتی هم با آن همراه می‌شود. آنچه از نظر مردم شایسته است، باقی می‌ماند و آنچه موجب آزار است، حذف می‌شود. مانند سنت‌های دیگر مثل ازدواج کردن که انواع و اقسام رسوم به آن چسبیدند و بعد از مدتی کنار رفتند. نوروز هم‌چنین است. یکی از رسوم غلطی که نقش خس و خاشاک را در نوروز ایفا می‌کند، استفاده کردن از گونه‌های ارزشمندی است که جایی در سفره هفت‌سین نداشتند. کمال‌الملک یک نقاشی از سفره هفت‌سین دارد که در آن چیزی به نام ماهی قرمز وجود ندارد. آنچه قبلا به عنوان ماهی سر سفره گذاشته می‌شده، یک قطعه ماهی دودی یا خشک بوده است. ماهی قرمز از آن مواردی است که استفاده از آن مساوی با جنایت است. این ماهی‌ها بعد از 8 تا 10 روز یک‌سوم وزن بدن‌شان را از دست می‌دهند، چون غذا نمی‌خورند و خوب نگهداری نمی‌شوند.

در حالی که این ماهی در شرایط خودش می‌تواند تا 35 سال زندگی کند. ماهی قرمز اگر در رودخانه‌ها رها شوند؛ بدترین ناقل امراض برای ماهی‌ رودخانه‌ها هستند. در سال‌های اخیر کار از ماهی قرمز گذشته و به جاهای باریک رسیده است و مردم از سمندر آبی یا لاک‌پشت در سفره هفت‌سین استفاده می‌کنند. اینها خس و خاشاک جدیدی است که به پاهای نوروز پیچیده‌اند. دیروز در میدان هروی تهران دیدم که مردم در حال خرید سمندر لرستانی هستند. یک گونه در معرض خطر که از نظر محیط زیستی بسیار اهمیت دارد. مردم نمی‌دانند این‌گونه ارزشمند باید در چه شرایط زیستی نگهداری شود. امیدوارم این رفتارها دوام نیابند و پایدار هم نمانند، اما سنت‌های کهن و ارزشمندی مانند سبزه کاشتن باقی بمانند. سبزه کاشتن در نوروز یک سنت پسندیده است. در گذشته پدران ما برای اینکه امسال چه بکارند، هفت خشت از خاک می‌گرفتند روی آنها یکی عدس، یکی ماش، یکی نخود و... می‌کاشتند تا ببینند در آن سال چه گونه‌ای‌ بهتر رشد می‌کند. این مقدار سبزی هم لطمه‌ای به میزان حبوبات و غلات نمی‌زند. آن خس و خاشاک عجیب و غریب باعث شده سنت‌های قدیمی و درستی مانند سبزه کاشتن هم تحت فشار قرار گیرد. امیدوارم در نوروز که پیام‌آور حیات دوباره است، حواس‌مان به حیات همه گونه‌های ارزشمند طبیعت باشد، چرا که هر ایرانی باید در برابر خس و خاشاک‌های نوروز احساس مسوولیت کند.

ما را در کانال «آخرین خبر» دنبال کنید