اعتماد/ متن پیش رو در اعتماد منتشر شده و انتشار آن به معنی تایید تمام یا بخشی از آن نیست

شهاب شهسواری| 16 سال بعد از عقب‌نشینی کامل پرسنل عملیاتی ارتش امریکا از خاک عربستان‌سعودی و تعطیلی آخرین پایگاه امریکایی در خاک این کشور، بار دیگر ارتش امریکا به خاک عربستان بازمی‌گردد. براساس گزارش رسانه‌های امریکایی مقام‌های پنتاگون انتقال نظامیان امریکایی به پایگاه هوایی شاهزاده سلطان در 100 کیلومتری ریاض را تایید کرده‌اند، هر چند عربستان‌سعودی به‌دلیل حساسیت افکار عمومی به حضور نظامیان غیرمسلمان خارجی در سرزمین وحی، هنوز رسما این خبر را تایید نکرده است. به نوشته سی‌ان‌ان، تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهد که ساخت و ساز تاسیسات جدید در پایگاه هوایی شاهزاده سلطان عربستان‌سعودی که 16 سال پیش به عربستان‌سعودی بازگردانده شده‌ بود، در ماه‌های گذشته برای اسکان نیروهای عملیاتی امریکا در خاک سعودی ازسر گرفته ‌شده است. عربستان‌سعودی که بعد از تصمیم امریکا برای حمله به عراق در سال 2003 تحت فشار شدید افکار عمومی مجبور به اخراج کلیه پرسنل عملیاتی ارتش امریکا از خاک خود شده ‌بود، حالا بار دیگر سرزمین خود را دراختیار ارتش امریکا قرار می‌دهد.

این خبر در حالی به رسانه‌ها اعلام شده که پنتاگون هنوز رسما کنگره امریکا را از این اقدام باخبر نکرده است. یک مقام آگاه در وزارت دفاع امریکا به سی‌ان‌ان گفته است اعلام رسمی به کنگره و بیانیه رسمی در مورد اعزام نیرو به عربستان‌سعودی در طول یک هفته آینده منتشر خواهند شد. به نوشته سی‌ان‌ان، تعداد ناچیزی از این نیروها برای آماده‌سازی پایگاه قبلا به عربستان‌سعودی منتقل شده‌اند و اکنون در پایگاه هوایی شاهزاده سلطان مستقر شده‌اند. سخنگوی وزارت دفاع امریکا، در پاسخ به سوال پایگاه خبری د هیل در مورد اعزام نیروهای امریکایی به عربستان، حاضر به تایید یا تکذیب این خبر نشد. به گفته ربکا رباریش، هنوز هیچ «بیانیه رسمی در این مورد وجود ندارد.»

پایگاه بیابانی از وحشت موشک
تا پیش از اخراج نیروهای امریکایی از خاک عربستان‌سعودی در سال 2003، پایگاه شاهزاده سلطان ریاض به عنوان اصلی‌ترین مرکز استقرار نیروهای امریکایی در منطقه میزبان صدها نیروی امریکایی بود. براساس برآوردها در دوره‌ای بیش از 60 هزار نیروی امریکایی در این پایگاه مستقر بودند. اما با آغاز جنگ امریکا علیه عراق در سال 2003 و اعلام جهاد اسامه بن‌لادن، رهبر وقت القاعده، علیه نیروهای امریکایی در عربستان‌سعودی، امریکا از بیم حمله به نیروهایش و پادشاهی سعودی از بیم قیام مردمی، تصمیم به عقب‌نشینی کامل نیروهای عملیاتی امریکا از خاک عربستان گرفتند. امریکا از سال 2003 تمام نیروهای عملیاتی خود را از پایگاه شاهزاده سلطان ریاض به پایگاه العدید قطر منتقل کرد. از آن زمان نظامیان امریکایی تنها در صورتی که ماموریت آموزش نظامی یا خدمات و نگهداری اسلحه‌های صادراتی را برعهده داشته ‌باشند در خاک عربستان مستقر می‌شوند. پل ولفوویتز، معاون وقت وزیر دفاع ایالات‌متحده امریکا در سال 2003 گفته ‌بود که خروج نظامیان امریکایی از عربستان براساس «یک توافق دوجانبه انجام می‌شود» و «بار سنگینی را از دوش متحد ما
بر می‌دارد.» او تاکید کرده ‌بود: «حضور نیروهای امریکایی در خاک عربستان‌سعودی به یک ابزار کارآمد برای القاعده تبدیل شده است تا نیروهای بیشتری جذب کند.»

به نوشته سی‌ان‌ان، 500 نظامی امریکایی در مرحله اول به پایگاه شاهزاده سلطان اعزام خواهند شد. به نوشته سی‌ان‌ان، دلیل اصلی اصرار امریکا به استقرار نیروهای‌شان در خاک عربستان‌سعودی این است که این پایگاه که در بیابان‌های شرق ریاض قرار گرفته است، فاصله زیادی نسبت به خاک ایران دارد و در صورت درگیری نسبت به پایگاه‌های دیگر امریکا در منطقه آسیب‌پذیری کمتری در برابر سامانه‌های موشکی ایران داشته‌ باشد. پیش از این پنتاگون دلیل اعزام این نیروها به ایران را نگرانی از افزایش تنش با ایران توصیف کرده ‌بود. دولت امریکا یک ماه پیش و در پی افزایش تنش‌های میان ایران و امریکا در خلیج‌فارس اعلام کرد که 1000 نیروی جدید به خاورمیانه اعزام خواهد کرد. پنتاگون محل استقرار این نیروها را مشخص نکرده ‌بود، اما به نظر می‌رسد که دست‌کم 500 نفر از نظامیان امریکایی قرار است در عربستان مستقر شوند.
به گفته مقام‌های امریکایی، واشنگتن امیدوار است که بتواند از این پایگاه به محلی برای استقرار جنگنده‌های رادارگریز و نسل پنجمی اف-22 و دیگر انواع جنگنده‌ها استفاده کند.

مصوبه کنگره علیه فروش سلاح به سعودی
اعزام نیروهای جدید امریکایی به خاک عربستان در شرایطی رخ می‌دهد که مخالفت‌ها با همکاری نظامی واشنگتن و ریاض در کنگره امریکا به بالاترین سطح خود رسیده است. چهارشنبه شب نمایندگان کنگره چندین مصوبه را برای جلوگیری از فروش سلاح‌های تازه به عربستان‌سعودی تایید نهایی کردند. دولت امریکا ماه گذشته اعلام کرده‌ بود که با اعلام وضعیت اضطراری، فروش هشت میلیارد دلار اسلحه به عربستان‌سعودی و امارات‌متحده‌عربی را بدون مشورت با کنگره و بدون نیاز به مجوز انجام خواهد داد. نمایندگان کنگره امریکا این اقدام دولت را دور زدن
قوه مقننه و مخالف قانون اساسی توصیف می‌کنند. براساس قانون کنترل صادرات تسلیحاتی امریکا، دولت موظف است در همه موارد فروش عمده سلاح از کنگره مجوز کسب کند، اما در شرایط اضطراری دولت می‌تواند بدون دریافت مجوز بنا بر تشخیص خود به فروش اسلحه اقدام کند.

نمایندگان کنگره امریکا با رای روز چهارشنبه در سه قطعنامه تصمیم امریکا برای انجام 22 قرارداد فروش اسلحه به عربستان‌سعودی و امارات‌متحده‌عربی بدون مشورت با کنگره را مسدود کرده‌اند، هر چند این مصوبات ممکن است با وتوی رییس‌جمهور مواجه شود. در کنار اکثریت نمایندگان دموکرات مجلس نمایندگان امریکا، برخی جمهوری‌خواهان و تنها نماینده مستقل مجلس نیز که به تازگی از حزب جمهوری‌خواه جدا شده است به این سه مصوبه رای مثبت دادند. تاکنون کنگره امریکا از زمان تصویب قانون کنترل صادرات اسلحه موفق نشده است جلوی هیچ یک از قراردادهای تسلیحاتی دولت را سد کند، اما معمولا دولت‌های پیشین در صورت اعتراض کنگره تلاش می‌کردند تا در مشورت با نمایندگان، نظر آنها را برای اصلاح قراردادها جلب کنند. درحالی که نمایندگان کنگره امریکا معتقدند که دولت باید تمام همکاری‌های نظامی با عربستان‌سعودی را برای توقف جنگ علیه مردم یمن متوقف کند، دولت به‌شدت بر ادامه صادرات سلاح به عربستان اصرار می‌کند. دونالد ترامپ، رییس‌جمهور امریکا مدعی است که بیش از 150 میلیارد دلار قرارداد تسلیحاتی با عربستان‌سعودی منعقد کرده که می‌تواند درآمد چشمگیری برای امریکا در پی داشته ‌باشد و باعث ایجاد فرصت‌های شغلی بیشتر در امریکا شود، اما نمایندگان کنگره، عربستان را به نقض سازمان‌یافته حقوق بشر متهم می‌کنند. نمایندگان کنگره امریکا از زمان افشای قتل جمال خاشقجی، روزنامه‌نگار سعودی مقیم امریکا، به‌شدت نسبت به روابط نظامی دو کشور معترض هستند و تاکنون چندین مصوبه ازجمله مصوبه‌ای برای پایان مشارکت نظامی امریکا در جنگ یمن تصویب کرده‌اند، هر چند رییس‌جمهور امریکا با وتوی این مصوبه از اجرای آن جلوگیری کرد.

در شرایطی که روابط نظامی ایالات متحده امریکا با ریاض به یکی از جنجالی‌ترین اختلافات میان کاخ سفید ترامپ و کنگره این کشور بدل شده‌است، مشخص نیست که واکنش افکار عمومی و شهروندان عربستان به حضور مستقیم نظامی امریکا در خاک این کشور چه خواهد بود.




ما را در کانال «آخرین خبر» دنبال کنید