اعتماد/ متن پیش رو در اعتماد منتشر شده و انتشار آن به معنی تایید تمام یا بخشی از آن نیست

میثم سلیمانی|
روز شنبه پس از آنکه مشخص شد حمله‌ای پهپادی به دو تاسیسات مهم نفتی عربستان توسط یمنی‌ها صورت گرفته، عربستانی‌ها به هیچ عنوان تمایل نداشتند ابعاد این حملات گسترده‌تر شود. ابتدا سعی شد تا میزان خسارات آن قدر بزرگ جلوه نکند و حتی سخنگوی وزارت کشور عربستان عنوان کرد که این حمله باعث ایجاد اختلال در روند تولید و فرآوری نفت نشده است. اما هرچه تصاویر بیشتری از این حادثه منتشر می‌شد مشخص می‌کرد که ابعاد آن بیش از آن‌چیزی است که عربستانی‌ها بیان می‌کنند، تصاویر ماهواره‌ای ابری از دود را بر فراز دو منطقه بقیق و خریص نشان می‌داد و گفته شد که تولید حدود 5 میلیون بشکه نفت در عربستان تحت تاثیر این حملات قرار گرفته است.

این ضربه برای عربستانی‌ها به حدی مهلک بود که یا نخواستند یا نتوانستند باور کنند این اقدام از سوی یمنی‌ها صورت گرفته است. از همین رو عربستانی‌ها بلافاصله عامل اصلی این حملات را یمنی‌ها اعلام نکردند بلکه سعی کردند خود را در فضای موجی قرار دهند که امریکایی‌ها ایجاد کردند. چرا که امریکایی‌ها از شنبه‌شب و ساعاتی پس از گسترده‌تر شدن ابعاد حمله انصارالله به تاسیسات نفت مربوط به آرامکو سعی کردند ایران را عامل حمله به این تاسیسات نفتی اعلام کنند.

لیندزی گراهام سناتور جمهوری‌خواه و مایک پمپئو وزیرخارجه ایالات متحده اولین نفراتی بودند که این موج را آغاز کردند. حتی دونالد ترامپ رییس‌جمهور ایالات متحده نیز در تماس تلفنی با محمدبن سلمان ولیعهد عربستان سعودی، از مواضع ریاض حمایت کرد و گفت که در کنار حکومت این کشور خواهد بود. طبق گزارش خبرگزاری رسمی عربستان سعودی، محمدبن سلمان عنوان کرد که در این گفت‌وگوی تلفنی با ترامپ عنوان کرده است، پادشاهی مایل و قادر به مقابله به مثل با این تجاوز تروریستی است. ترامپ نیز در این تماس تلفنی عنوان کرده است که امریکا خواهان همکاری برای حفظ امنیت پادشاهی عربستان در برابر این حملات پهپادی است.

خبرگزاری رسمی عربستان سعودی همچنین عنوان کرده است که ترامپ به ولیعهد عربستان سعودی گفته است این حملات، به ایالات متحده و اقتصاد‌های جهانی آسیب وارد می‌کند.

عربستان سعودی از سال 2015 به همراه امارات و پشتیبانی نظامی و لجستیکی امریکا و بریتانیا مشغول حمله به یمن است تا بتواند دولت منصورهادی را بار دیگر در صنعا مستقر کند اما با گذشت حدود 5سال از شروع این جنگ هیچ دستاوردی عاید عربستان سعودی نشده‌ است. اگرچه بن سلمان اقدام انصارالله و ارتش یمن را تروریستی و تجاوزکارانه می‌داند، اما سوال اینجاست اقداماتی که عربستان در یمن انجام می‌دهد چه نام دارد؟

حملات اخیر 10 پهپاد یمنی به تاسیسات نفتی بقیق و خریص تاکنون هیچ واکنشی از سمت عربستان سعودی نداشته است. طبق شواهد این حملات به آسانی انجام شده و هیچ مانعی بر سر راه آنها وجود نداشته و این در حالی است که عربستان سعودی یکی از پرهزینه‌ترین کشورهای جهان در عرصه نظامی است . با این وجود سرمایه‌گذاری چندهزارمیلیارد دلاری عربستان نتوانسته جلوی پهپادهای یمنی را که با حداقل بودجه ساخته می‌شوند، بگیرد.

طبق گزارش‌ها این حملات باعث شده عرضه نفت عربستان سعودی 5.7 میلیون بشکه در روز که حدود 50 درصد تولید نفت این کشور می‌شود کاهش یابد. عربستان سعودی به عنوان یکی از برجسته‌ترین صادرکنندگان نفت جهان خود را آماده می‌کرد که سهام اولیه شرکت آرامکوی عربستان را به بازار بورس عرضه کند اما اکنون ریاض مشغول مهار آتش سوزی است که یمنی‌ها برافروختند.

برخی کارشناسان نظامی و امنیتی عنوان می‌کنند که پهپادها برای رسیدن به هدف خود حدود هزار کیلومتر پرواز کردند و نه امریکا و نه عربستان هیچ‌کدام نتوانستند اقدامی را برای توقف این پهپادها انجام دهند و این موضوع نشان می‌دهد از این به بعد هر نقطه‌ای از عربستان می‌تواند در تیررس این پهپادها باشد بدون اینکه مزاحمی داشته باشند. حتی اگر این پهپادها مورد هدف نیز قرار گیرند موشک‌هایی که برای سرنگونی آنها استفاده می‌شود قطعا هزینه سنگینی را به عربستان تحمیل می‌کند.

یک ادعای توخالی
مایک پمپئو وزیرامورخارجه ایالات متحده، ایران را مسوول حمله به تاسیسات نفتی عربستان سعودی دانست. او در توییت خود دخالت یمنی‌ها را در این عملیات رد کرد و مدعی شد دیپلماسی ایران دروغین است. این در حالی است که یمنی‌ها روز شنبه طی بیانیه‌ای به‌طور رسمی مسوولیت این حمله پهپادی را برعهده گرفته‌اند.

پمپئو در توییتر خود با اشاره به رییس‌جمهور و وزیرخارجه ایران مدعی شد: تهران در پشت پرده نزدیک به 100 حمله به عربستان سعودی است و این در حالی است که روحانی و ظریف وانمود می‌کنند به دیپلماسی پایبند هستند. پمپئو همچنین در ادامه خواهان تشدید فشارها بر ایران شد و ادعا کرد که ایران اکنون حمله بی‌سابقه‌ای را به منبع اصلی تامین انرژی جهان انجام داده است. نکته اینجاست که مایک پمپئو در یک توییت چندین اتهام را علیه ایران مطرح کرد بدون اینکه کوچک‌ترین مدرکی برای اثبات حرف‌هایش ارایه دهد.

لیندزی گراهام سناتور ارشد جمهوری‌خواه نیز در توییتر خود بدون هیچ مقدمه و سند و مدرکی اعلام کرد که در پاسخ به حملات پهپادی باید تعدادی از پالایشگا‌ه‌های ایرانی را مورد هدف قرار داد. باز هم نکته اینجاست که ریاض به‌طور مستقیم علیه ایران اتهام جدی را مطرح نکرد. هرچند که ریاض از مدت‌ها قبل تهران را متهم به مجهز کردن یمنی‌ها به موشک و هواپیماهای بدون سرنشین در برابر عربستان سعودی کرده است، اما ایران همواره ارتباط نظامی خود را با این گروه رد کرده است.

به گزارش الجزیره این شرایط در حالی است که ایالات متحده و سایرقدرت‌های غربی از ائتلاف جنجالی تحت رهبری عربستان سعودی در یمن حمایت کرده‌اند. در ماه آوریل کنگره امریکا قطعنامه‌ای دو حزبی را به تصویب رساند که به حمایت ارتش امریکا از عربستان در پشتیبانی از این ائتلاف پایان دهد. اما در نهایت با وتوی دونالد ترامپ مواجه شد. این چندمین بار است که امریکا به کمک عربستان بحث حملات حوثی‌ها را به ایران متصل می‌کند وحتی یک‌بار دونالد ترامپ این موضوع را در شورای امنیت سازمان ملل مطرح کرد که با شکست رو‌به‌رو شد.

سخنان پمپئو و گراهام با انتقادهای زیادی به خصوص در میان همکاران امریکایی آنها روبه رو شده و به عنوان نمونه، کریس مورفی سناتور دموکرات در چند توییت به لیندزی گراهام و مایک مپئو پاسخ داد. مورفی در پاسخ به گراهام نوشت: بیایید صادق باشیم. جنگی بین عربستان سعودی و حوثی‌ها در جریان است. سعودی‌ها با کمک ما همه روزه در حال بمباران حوثی‌ها هستند. آنچه ما احتمالا باید انجام دهیم این است که در راستای پایان دادن به جنگ تلاش کنیم، نه اینکه انتظار داشته باشیم یک طرف به‌طور یکجانبه جنگ را متوقف کند.اینگونه ساده‌سازی غیر مسوولانه است و چرا ما باید وارد جنگ‌های پوچی شویم که خودمان انتخاب می‌کنیم.

مورفی همچنین در پاسخ به توییت پمپئو نوشت: سعودی‌ها و حوثی‌ها در حال جنگ هستند. سعودی‌ها به حوثی‌ها و حوثی‌ها به آنها حمله می‌کنند. ایران از حوثی‌ها حمایت می‌کند و یک بازیگر بد است اما واقعیت آن است که حوثی‌ها مساوی ایران نیستند.

او همچنین در یک توییت دیگر عنوان کرد اگر دولت (امریکا) شواهد و مدارکی مبنی براینکه ایرانیان مسوول حمله به تاسیسات نفتی عربستان هستند در اختیار دارد، باید آنها را ارایه کند.

بن رودز استراتژیست و مشاور ارشد دولت باراک اوباما نیز در پاسخ به پمپئو نوشت: حوثی‌ها ایران نیستند و سعودی‌ها در حال جنگ با حوثی‌ها در یمن هستند. او با اشاره به توییت پمپئو آن را خطرناک و غیرواقعی عنوان کرد. رودز همچنین در پاسخ به توییت گراهام نوشت: عربستان سعودی در یمن باعث قحطی شده است، در چندین کشور در سراسر منطقه مداخله می‌کند و یک روزنامه‌نگار «واشنگتن‌پست» را به طرز وحشیانه‌ای در استانبول به قتل می‌رساند و آنها به صلح هیچ علاقه‌ای ندارند.

مت داس مشاور حوزه سیاست‌خارجی سناتور برنی سندرز نیز در واکنش به سخنان پمپئو گفت: در همین یکشنبه گذشته شما در حالی باد به غبغب می‌انداختید که مشغول مذاکره با طالبان هستید که ایالات متحده بیش از هزار نفر از آنها را کشته است.

با این حال مارک دوبوویتز یکی از چهره‌های ضد ایرانی در امریکا در پاسخ به بن رودز در توییتر مدعی شد که ایران از طریق حزب‌الله حوثی‌ها را آموزش می‌دهد و به دنبال تهیه سلاح‌های پیشرفته برای آنها است. شما می‌توانید وانمود کنید که جمهوری اسلامی در پشت این نیروهای نیابتی مخرب نیست اما واقعیت چیز دیگری است.

فریب حداکثری
ایران ادعاهای مقام‌های امریکایی را بی‌پاسخ نگذاشت. محمدجواد ظریف وزیرخارجه کشورمان در توییتر خود نوشت: « با شکست در سیاست «فشار حداکثری»، پمپئو به سیاست «فریب حداکثری» روی آورده است. ایالات متحده و اقمارش با این توهم که برتری تسلیحاتی به پیروزی نظامی می‌انجامد، امروز در یمن گیر کرده‌اند. مقصر شناختن ایران، به این فاجعه پایان نخواهد بخشید. در مقابل، پذیرش پیشنهاد ایران در فروردین ۹۴ مبنی بر پایان دادن به جنگ و شروع مذاکرات، ممکن است به این غائله خاتمه دهد.»

همچنین سید عباس موسوی سخنگوی وزارت خارجه ایران نیز طی بیانیه‌ای اعلام کرد: حدود ۵ سال است که ائتلاف سعودی با تجاوزات مکرر به یمن و ارتکاب انواع جنایات جنگی آتش جنگ را در منطقه شعله ور نگاه داشته و یمنی‌ها نیز نشان داده‌اند در مقابل جنگ و تجاوز ایستادگی می‌کنند. موسوی با اشاره به سخنان وزیر امور خارجه امریکا خاطرنشان کرد: چنین اتهام زنی‌ها و اظهارنظرهای کور و بی‌حاصل در چارچوب دیپلماتیک غیر قابل درک و بی‌معنی است. در روابط بین‌المللی حتی «خصومت‌ورزی» هم دارای حداقلی از باور‌پذیری و چارچوب‌های منطقی است که مقامات امریکا این اصول حداقلی را نیز درنوردیده‌اند. اینگونه اظهارنظر‌ها و اقدامات بیشتر شبیه برنامه‌ریزی سازمان‌های مخفی و اطلاعاتی برای تخریب وجهه کشوری به منظور زمینه‌سازی برای اقداماتی در آینده است. امریکایی‌ها سیاستی به نام «فشار حداکثری» در پیش گرفتند که ظاهرا به دلیل ناکامی‌ها به سمت «دروغ حداکثری» گرایش پیدا کرده است.

وضعیت شکننده
مارتین گریفیتس فرستاده ویژه سازمان ملل متحد در امور یمن روز شنبه گفت که آخرین تحولات به وجود آمده او را بسیار نگران کرده است. او از همه طرف‌ها‌ خواست از بروز حوادثی که تهدیدی جدی برای امنیت منطقه محسوب می‌شود و وضعیت شکننده فعلی را بسیار پیچیده می‌کند جلوگیری کنند و تلاش‌های سازمان ملل را برای یافتن راه‌حل سیاسی برای پایان جنگ به خطر نیندازند.

به نوشته الجزیره بسیاری از کارشناسان بر این عقیده هستند که حادثه روز شنبه به احتمال زیاد موجب تشدید درگیری‌های چند لایه در یمن خواهد شد که تاکنون ده‌ها هزار کشته برجای گذاشته و میلیون‌ها یمنی را در آستانه قحطی قرار داده است. طی هفته‌های اخیر نیز جبهه جدیدی از جنگ بین دولت مستعفی یمن و جدایی طلبان جنوب آغاز شده است و اکنون نبرد میان متحدان سابق و اختلافات میان عربستان و امارات خود تبدیل به یک تهدید جدی در بحران یمن شده است.

بیانیه ضد ایرانی اتحادیه عرب
دبیرخانه اتحادیه عرب شنبه‌شب در بیانیه‌ای حمله تلافی‌جویانه یمنی‌ها به تأسیسات نفتی عربستان سعودی را «تنش ‌آفرینی خطرناک» توصیف کرد. به گزارش فارس به نقل از مصری الیوم، در این بیانیه اتحادیه عرب با تروریستی خواندن جنبش انصارالله یمن؛ مدعی شد که پذیرش مسوولیت حمله به تأسیسات آرامکو نشان‌دهنده این است که تصمیم حمله از سوی تهران گرفته شده است و ایران در امور کشورهای عربی دخالت می‌کند.این سازمان که تاکنون هیچ کدام از حملات ائتلاف سعودی به یمن را محکوم نکرده، حمله پهپادی به آرامکو را نشانه وابستگی انصارالله به کشورهای خارجی دانست و مدعی شد که این جنبش ارتباطی به مردم یمن ندارد!. در این بیانیه همچنین آمده است که در نشست اخیر اتحادیه عرب در سطح وزرای خارجه، حمایت کامل این سازمان از عربستان سعودی اعلام و بر حمایت از کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس در قبال تهدیدات تأکید شده است.

تکذیب یک ادعا
عادل عبدالمهدی، نخست‌وزیر عراق استفاده از خاک این کشور برای حمله به تاسیسات نفتی عربستان با پهپاد را تکذیب کرد. به گزارش باشگاه خبرنگاران، عبدالمهدی افزود: عراق بار دیگر بر پایبندی خود به قانون اساسی به منظور جلوگیری از استفاده از خاک خود برای هدف قرار دادن کشور‌های همسایه تاکید می‌کند. بغداد بار دیگر دعوت خود برای حرکت در مسیر دستیابی به راهکار مسالمت‌آمیز در یمن را تکرار می‌کند. شبکه تلویزیونی الجزیره به نقل از وال‌استریت ژورنال ادعا کرده بود کارشناسان در حال بررسی احتمال استفاده از موشک‌های کروز از عراق و ایران برای حمله به تاسیسات نفتی آرامکو در عمق خاک عربستان هستند.

یمنی‌ها با چند هزار دلارتوان نظامی چند میلیارد دلاری عربستان را به چالش کشیدند
هزینه‌های توخالی
روزنامه «نیویورک‌تایمز» روز یکشنبه در گزارشی با موضوع پاسخ پهپادی اخیر انصارالله و ارتش یمن به حملات عربستان سعودی، نوشته است که توان پهپادی یمن، ریاض را مستأصل کرده است. به گزارش فارس به نقل از نیویورک‌تایمز، «این حملات نه تنها آسیب‌پذیری عربستان سعودی در جنگ علیه حوثی‌ها را برملا کرد، بلکه نشان داد که انجام چنین حملات مهمی تا چه حد کم‌هزینه شده است. » میم زویجننبرگ پژوهشگر ارشد مسائل پهپادی در موسسه صلح هلندی پکس می‌گوید «برای ساخت پهپادهای مورد استفاده در این عملیات تنها ۱۵۰۰۰ دلار یا کمتر هزینه شده است.» نیویورک‌تایمز حملات پهپادی یمن را از منظر انجام عملیات موفق توسط یک گروه کمتر مجهز به یک ارتش کاملا مجهز، تاکتیک‌های «داوود و جالوت» خوانده و نوشته است: «در حالی که حوثی‌ها از منابع مالی قابل توجهی برخوردار نیستند، پهپادها به آنها ابزاری بخشیده تا به عربستان سعودی آسیب بزنند، یعنی به کشوری که با هزینه ۶۷.۶ میلیارد دلاری، در مقام سوم بیشترین هزینه‌کرد نظامی در جهان قرار دارد.»




ما را در کانال «آخرین خبر» دنبال کنید