اعتماد/ متن پیش رو در اعتماد منتشر شده و انتشار آن به معنی تایید تمام یا بخشی از آن نیست

بالاخره آغاز شد؛ مجلسی که فعالان سمت راست نمودار سیاست ایران از روزها پیش وعده‌اش را می‌دادند و از آن به عنوان پارلمانی در «تراز انقلاب» نام می‌بردند. مجلسی مشابه مجالس هفتم، هشتم و نهم. با حضور پررنگ اصولگرایان و تندروها و اصلاح‌طلبانی انگشت‌شمار. ساعت حدود 8 صبح بود که سیدرضا تقوی به عنوان مسن‌ترین نماینده مجلس یازدهم با همراهی 267 نفر دیگر پا در صحن سبز ساختمان هرمی‌شکل میدان بهارستان گذاشتند با این تفاوت که تقوی قرار نبود کنار سایران بنشیند. او به لطف سن و سالش و حدود چندماه عمر طولانی‌تر نسبت به مصطفی میرسلیم به جایگاهی پا گذاشت که تا همین چندی پیش علی لاریجانی با همراهی جمعی از اصلاح‌طلبان، اصولگرایان و مستقلان بر آن حکمفرمایی می‌کردند. تقوی اولین فردی است که در مجلس یازدهم بر کرسی مهمی که 12 سال گذشته همیشه به لاریجانی تعلق داشته، می‌نشیند تا دست‌کم برای یک روز هم که شده، طعم ریاست بر پارلمان را بچشد. ریاست سنی مجلس یازدهم که 4 سال پیش در چنین روزهایی در اختیار عبدالرضا هاشم‌زایی، نماینده اصلاح‌طلب تهران بود. پس از نمایندگان، میهمانان افتتاحیه پارلمان یازدهم نیز یکی پس از دیگری به «بهارستان» رسیدند. حسن روحانی از یک‌سو آمد و سیدابراهیم رییسی از دیگرسو. ناطق‌نوری، سیدحسن خمینی، سرلشکر محمدباقری، حدادعادل و البته علی لاریجانی نیز از دیگر میهمانان ویژه افتتاحیه پارلمان ایران بودند. محمدجواد ظریف، عبدالرضا رحمانی‌فضلی کنار سایر وزرای دولت دوازدهم نیز یکی پس از دیگری قدم به «بهارستان» گذاشتند تا یکی از شلوغ‌ترین روزها مجلس شکل بگیرد. نکته قابل‌ تامل در این میان آنکه عمده میهمانان مستقیم به صحن مجلس آمدند، اما سیدحسن خمینی پیش از ورود به صحن با تقوی به عنوان رییس سنی مجلس دیدار و برای دقایقی به گفت‌وگو با فردی نشست که دوره دوم مجلس، نماینده دامغان بود و دوره‌های چهارم و پنجم، به عنوان نماینده تهران در پارلمان حضور داشت. روحانی اصولگرایی که هم سابقه پارلمانتاریستی دارد و هم به عنوان رییس شورای سیاستگذاری ائمه جمعه، از منصوبان عالی‌ترین مقام جمهوری اسلامی به حساب می‌رود.

گوشه‌نشینی رییس
ساعت حدود 9 صبح بود که با به صدا درآمدن زنگ پارلمان، اولین جلسه مجلس یازدهم به‌ صورت رسمی تشکیل شد و میهمانان و منتخبان در کرسی‌های خود مستقر شدند. کرسی‌هایی که مقابل برخی از آنها تصاویری از شهید قاسم سلیمانی، فرمانده سابق سپاه قدس جمهوری اسلامی نصب شده بود. ردیف اول همچون گذشته به عالیرتبه‌ترین مقامات حاضر در مجلس اختصاص یافت. جهانگیری اولین نفر در ردیف اول، از سمت چپ، بود. پس از او به ترتیب سرلشکر باقری، سید حسن خمینی، رییسی، روحانی، محمدی‌گلپایگانی، ناطق‌نوری، حداد عادل و بالاخره علی لاریجانی نشسته بودند. چینش صندلی‌ها و محل جلوس میهمانان در ردیف اول مطابق معمول بر اساس مقام و رتبه این مقامات تعیین شده بود تا روحانی در مرکز این نیم‌دایره تکیه بزند که کنارش، رییسی. اما لاریجانی به آخرین صندلی در سمت چپ ردیف اول مهاجرت کرده بود تا برخلاف افتتاحیه مجلس دهم و حتی نهم، رییس قوه مقننه کنار روسای قوای مجریه و قضاییه حضور نداشته باشد.

دو غایب بزرگ
گوشه‌نشینی لاریجانی که بسیاری از ناظران آن را به منزله تصویری از آینده سیاسی او می‌دانند؛ نکته‌ای که از تنها موارد محل ‌تامل افتتاحیه پارلمان نبود. در ردیف نخست 2 صندلی خالی نیز به چشم می‌خورد. 2 صندلی که یکی از آنها درست کنار حسن روحانی قرار داشت و دیگری میان سرلشکر باقری و سیدحسن خمینی. گفته شده بود که آیت‌الله جنتی به عنوان دبیر شورای نگهبان و رییس مجلس خبرگان رهبری و صادق آملی‌لاریجانی، رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام از میهمانان افتتاحیه پارلمان خواهند بود ولی این اتفاق رخ نداد تا کرسی‌های خالی آنان تفاسیر مختلفی را میان فعالان رسانه‌ای ایجاد کند. تفاسیری که اکثر قریب به اتفاق به رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام اختصاص داشت. آنجا که اصولگرایان فعال در شبکه‌های اجتماعی غیبت آملی‌لاریجانی را به ‌منزله استعفای احتمالی او از کرسی ریاست مجمع تشخیص تعبیر کرده و مدعی شدند که در صورت تحقق این مهم، علی لاریجانی در حالی اصلی‌ترین گزینه جانشینی او خواهد بود که آملی‌لاریجانی پس از خداحافظی از قوه قضاییه و واگذاری ردای قاضی‌القضاتی به رییسی، با شدیدترین حملات ممکن از سوی اصولگرایان و رسانه‌های‌شان به‌ویژه صداوسیما مواجه بود.

خط و نشان در روز نخست
پس از این حواشی نوبت به نطق تقوی به عنوان رییس سنی مجلس یازدهم رسید. او که سوابق سیاسی‌اش گواه همراهی و نزدیکی به دست‌راستی‌های سیاست ایرانی است، اظهاراتش را با خوشامدگویی به حاضران آغاز کرد و سپس خود و سایر منتخبان پارلمان یازدهم را درصدد تکرار یاد و خاطره آیت‌الله مدرس توصیف کرد. او در بخش دیگری از گفته‌های خود با بیان اینکه «مجلس یازدهم اصراری بر حفظ اشتباهات انجام شده در قوای سه‌گانه ندارد»، اظهار کرد: «ما دنبال حاشیه‌سازی نیستیم، به حاشیه‌سازان متذکر می‌شوم که تلاش نکنند ما را به حاشیه ببرند! ما می‌خواهیم در زندگی مردم تاثیرگذار باشیم. اجازه دهید مجلس با همین ترکیب در راس امور باشد ما وکیل‌الدوله و معاندالدوله نیستیم؛ ما می‌خواهیم برای حل مشکلات مردم با وحدت و یکپارچگی پشت سر رهبر فرزانه انقلاب دست در دست هم مشکلات کشور را حل کنیم.» رییس سنی مجلس یازدهم که امروز کرسی‌اش را به احتمال قوی به حمیدرضا حاجی‌بابایی یا محمدباقر قالیباف واگذار خواهد کرد، در بخش دیگری از اظهارات خود به شیوه تعامل قوه مقننه با دولت و قوه قضاییه اشاره و اظهار کرد: «شاخص ما نمایندگان مجلس یازدهم عمل به قانون است و سرلوحه کارمان تعامل با سایر قوا قرار دارد، البته نقد منصفانه و انتقاد واقع‌بینانه به اصلاح امور شتاب بیشتری می‌دهد ما از حداکثر اختیارات‌مان در قانون استفاده می‌کنیم. مجلس یازدهم تصمیم دارد اصلاحات، تحقیق و تفحص، انتقاد و نظارت، جلوگیری از اسراف و مبارزه با اشراف‌گری را از خودش شروع کند و بعد به دیگران بپردازد.» یکی از نکات قابل‌ توجه در این میان آن بود که منتخبان مجلس یازدهم هر بار که تقوی میان اظهاراتش از بنیانگذار جمهوری اسلامی و رهبری نام برد، با ختم صلوات همراهی‌اش کردند.

دست دوستی روحانی
پس از تقوی، نوبت به حسن روحانی در قامت رییس‌جمهوری رسید تا در روز افتتاح مجلسی که عمده نمایندگانش نه‌تنها همسویی با او و سیاست‌هایش ندارند، بلکه در خفا و عیان خط‌ونشان‌هایی نیز برایش کشیده‌اند، به سخنرانی بپردازد. مطابق انتظار اظهارات روحانی بیشتر به تعامل میان قوای مجریه و مقننه اشاره داشت تا رییس‌جمهوری برای چهارمین بار پیاپی در روزهای اخیر دست دوستی خود را به سوی مجلس یازدهمی‌ها دراز کرده باشد. او در همین راستا اعلام کرد: «ما از مجلس اخوت را می‌خواهیم، همان‌طور که همه ما از رهبری بزرگوارمان ابوت را می‌خواهیم. مطمئنم که در این سال سخت به مردم امید بیشتر و یأس بزرگی به دشمنان می‌دهیم و پیشرفت کشور را ادامه خواهیم داد.» این مقام مسوول همچنین گفت: «خواست من از مجلس یازدهم این است که در سال پایانی دولت و سال آغازین مجلس یازدهم بتوانیم دوران پیوند و پیروزی را شکل دهیم؛ امروز در دوره ایستادگی و بردباری هستیم، اما می‌توانیم با پیوند و هم‌افزایی کنار هم بایستیم. به هیچ عنوان دنبال این نیستیم که مجلس از 2 وظیفه خود به عنوان تقنینی و نظارت کوتاه بیاید؛ چراکه ما به‌دنبال مجلس کارآمد هستیم و همان‌طور که مقام معظم رهبری در پیام خود به مجلس یازدهم تاکید کردند به‌دنبال مجلسی هستیم که برای مردم امید و برای دولت تکیه‌گاه باشد.» روحانی در جلسه هیات دولت نیز گریزی به تغییر ماهیت مجلس زده و با بیان اینکه «معتقدم امروز در شرایط فعلی کشور، تحمل جنگ لفظی وجود ندارد»، یادآور شد: «مجلس به دلیل انتخابات و مسائل سیاسی کشور بخشی سیال به شمار می‌رود؛ عده‌ای در مجلس منفرد، عده‌ای مستقل، عده‌ای تمایلی به جناحی خاص دارند و پس از چند وقت به جناحی دیگر متمایل می‌شوند و از این‌رو الان هیچ قضاوتی نسبت به نحوه نگاه مجلس به مسائل سیاسی کشور نداریم.»

انتخاباتی امنیتی
آخرین سخنران افتتاحیه مجلس یازدهم عبدالرضا رحمانی‌فضلی، وزیر کشور بود. او که در روزهای آخر مجلس دهم از سوی علی مطهری به عنوان مقصر اصلی «کشتار معترضان در اعتراضات آبان‌ماه 98» معرفی شد، در جریان اظهارات خود در صحن علنی با اشاره به شرایط خاص انتخابات مجلس یازدهم که کمترین مشارکت تاریخ جمهوری اسلامی را درپی داشت، اظهار کرد: «این دوره به دلیل اتفاقات آبان ماه، شهادت سردار سلیمانی، جان باختن تعدادی هموطنان در هواپیمای مسافربری، شیوع ویروس کرونا از حساسیت بالایی برخوردار بود، رصد و پیش‌بینی‌های دقیق امنیتی در قالب اطلس امنیتی انتخابات با به کارگیری ۱۷۰ هزار نیرو از نیروهای انتظامی، نظامی و بسیج بدون کمترین مساله امنیتی در امنیت کامل برگزار شد.»

سوگند به آزادی
پس از این اظهارات، مقامات عالیرتبه یک به یک پارلمان را ترک کردند تا نوبت به سوگند نمایندگان و امضای سوگندنامه برسد. منتخبان یازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی به کتاب آسمانی خود سوگند خوردند که «از ودیعه‌ای که ملت» به آنان «سپرده به عنوان امینی عادل پاسداری» کنند و «در انجام وظایف وکالت، امانت و تقوا را رعایت» کنند. مجلس یازدهمی‌ها همچنین سوگند خوردند که «همواره به استقلال و اعتلای کشور و حفظ حقوق ملت و خدمت به مردم پایبند» باشند. «از قانون اساسی اطاعت» کنند و «در گفته‌ها و نوشته‌ها و اظهارنظرها، ‌استقلال کشور و آزادی مردم و تامین مصالح آنان را مدنظر» داشته باشند. با پایان سوگند نمایندگان و باتوجه به آنکه به دستور ستاد ملی مقابله با کرونا مراسم تجدید بیعت تازه نماینده‌شدگان با آرمان‌های بنیانگذار جمهوری اسلامی لغو شده، مجلس یازدهمی‌ها بر سر مزار شهدای گمنام دفن شده در پارلمان حاضر شدند تا صبح امروز پنجشنبه، درحالی نشست خود را برای تعیین رییس مجلس برگزار کنند که باتوجه به تغییر آیین‌نامه داخلی پارلمان، دیگر خبری از انتخاب هیات رییسه موقت نخواهد بود و هر گروهی که فردا گوی سبقت را از گروه دیگر برباید، تا یک‌سال آینده به عنوان رییس مجلس شورای اسلامی و سکاندار پارلمان شناخته خواهد شد.