صبح نو/ متن پیش رو در صبح نو منتشر شده و انتشار آن در آخرین خبر به معنای تایید تمام یا بخشی از آن نیست

سوال از رییس‌جمهوری و وزرا یکی از وظایف نمایندگان مجلس است که هدف آن، قرار‌گرفتن در جریان اجراییات کشور و مطالبه برای بهبود امور است. بر همین اساس، مدت‌ها بود که طرح سوال نمایندگان مجلس از حسن روحانی، از بهارستان به گوش می‌رسید. روز گذشته این طرح با بیش از 200 امضا تقدیم هیات‌رییسه شد؛ اقدامی که البته برخی رسانه‌ها، از آن به‌عنوان رودر‌رویی مجلس با رییس‌جمهوری یاد ‌کردند.
بر اساس اصل 88 قانون اساسی، در هر موردی که حداقل یک‌چهارم کل نمایندگان مجلس شورای اسلامی از رییس‌جمهوری یا هر یک از نمایندگان از وزیر مسوول، درباره یکی از وظایف آنان سوال کنند، رییس‌جمهوری یا وزیر مربوطه موظف خواهند بود در مجلس حاضر شده و به سؤال مدنظر، پاسخ بدهند. برابر این اصل، رییس‌جمهوری اختیاری در پاسخ‌دادن یا ندادن به سوال نمایندگان ندارد بلکه موظف است به سؤال آنها پاسخ دهد. در همین ارتباط، روز گذشته تعدادی از نمایندگان مجلس در اظهاراتی، از ارسال طرح سوال از رییس‌جمهوری در پنج محور به هیات‌رییسه خبر دادند؛ طرحی که البته مدت‌ها بود به گوش می‌رسید.
از بازار آشفته مسکن گرفته تا تاثیرات کرونا و بی‌تعهدی اروپا در برجام، همانطور که اعلام شده، سوالات نمایندگان معترض در پنج ساحت خطاب به حسن روحانی طراحی شده است. در محور اول این طرح چنین آمده است: «چرا و به چه دلیل قیمت‌های ارز خارجی به سرعت در حال افزایش و ارزش پول ملی در حال کاهش است.» نمایندگان با اشاره به افسارگسیختگی در بازار مسکن، در محور دوم این طرح تاکید کرده‌اند: «علت از‌هم‌گسیختگی اوضاع بازار مسکن، خودرو و تورم عجیب و غریب چندصددرصدی بازار مسکن چیست و چرا دولت طی هفت سال گذشته هیچ ‌اقدام جدی برای تأمین مسکن مردم و کنترل قیمت و کیفیت خودرو انجام نداده است.» محور سوم این طرح به چرایی بی‌تعهدی اروپایی‌ها به عمل به وظایف برجامی‌شان اختصاص یافته است. نمایندگان معترض پرسیده‌اند: «در کجای برجام اشتباه استراتژیک مرتکب شدید که آمریکا بدون کوچک‌ترین هزینه از این توافق خارج و اروپا هم با پررویی تمام همچنان خواستار اجرای کامل برجام از سوی ایران است، بدون آنکه خود به تعهداتش عمل کند؛ حتی در حد عملیاتی‌کردن طرح حقیرانه اینستکس.» محور چهارم سوالات مربوط به بی‌تدبیری دولت در ارائه وام به واحدهای تولیدی در شرایط کرونایی است. در این محور چنین آمده است: «قرار شد دولت به خاطر مشکلات ناشی از بیماری کرونا به واحدهای تولیدی و بخش‌های آسیب‌دیده وام اعطا کرده و کمک کند؛ اما صدای اعتراض همه بخش‌ها بلند است که دولت در این زمینه چه کاری کرده و چقدر کمک کرده است.» نمایندگان طراح سوال در پنجمین محور از سوالات خود از رییس‌جمهوری پرسیده‌اند: «از فروردین 97 که قیمت دلار دولتی چهار هزار و 200 تومان اعلام شد تا امروز چند میلیارد دلار به این قیمت عرضه شده است؟ به چه کسانی داده شده و سرنوشت این دلارها چه شده و چه تأثیری بر کنترل تورم داشته است.»

مجلس قصد رودررویی با دولت را ندارد
همانطور که از روزهای ابتدایی مجلس یازدهم، نمایندگان منتخب به‌طور مداوم اعلام ‌کردند، مجلس قصد رودررویی با دولت و رییس‌جمهوری را ندارد و البته این حسن‌نیت، باعث نخواهد شد تا منتخبان از وظایف و اختیارات قانونی خود، چشم‌‌پوشی کنند. با وجود این، برخی رسانه‌های خاص تلاش دارند فضای حاکم بر مجلس کنونی در نسبت با دولت را تقابلی تصویر کنند. این رسانه‌ها با تابو‌کردن سوال از شخص رییس‌جمهوری، این امر را تقریبا به امری محال و با پیامدهای بالا تبدیل کرده‌اند. این درحالی است که سوال مجلس از رییس‌جمهوری مانند سوال از هر مسوول دیگری، امری معمولی است که حسب‌وظیفه نظارتی قوه تقنینی کشور، باید تابوشکنی شود. از سوی دیگر، سوال پرسیدن از رییس‌جمهوری که به نوعی جلوه‌گر کارکرد نظارتی مجلس است، نباید بهارستان‌نشینان را از عمل به دیگر وظیفه‌شان یعنی ارائه راه‌حل به دولت که بعد ایجابی ماجراست، مغفول بدارد. به بیانی، نمایندگان علاوه بر تقویت کارکرد نظارتی خود، باید برای رفع مشکلات نیز راه‌حل ارائه کنند. تقویت بُعد کارکردِ ایجابیِ مجلس به خصوص در شرایط امروز کشور که حل مسائل از توان صرفا یک قوه یا یک نهاد خارج است، بااهمیت‌تر از زمان دیگری به نظر می‌رسد.

آزادیخواه: برادری خود را به دولت ثابت کرده‌ایم

حجت‌الاسلام احد آزادیخواه، نماینده مردم ملایر در مجلس یازدهم در گفت‌وگو با خبرنگار «صبح‌نو»، با اشاره به رویکرد مجلس نسبت به دولت گفت: هدف مجلس یازدهم، حل مشکلات معیشتی مردم و توسعه اشتغال است. طرح سوال از رییس‌جمهوری، نه برای تقابل با دولت بلکه قاعدتا بر همین مبنا باید شکل گرفته باشد. وی روان‌سازی خدمت‌رسانی دولت به مردم را از دیگر دغدغه‌های مجلس دانست و تاکید کرد: هر جایی که اشتباهی رخ بدهد، نمایندگان باید از طریق ابزارهای قانونی خود، نظیر سوال از وزرا و رییس‌جمهوری، به حل مشکلات مردم کمک کنند. آزادیخواه تصریح‌کرد: با توجه به عقلانیت و متانت سیاسی که در همکارانم در مجلس می‌بینیم، بعید می‌دانم که بنای تقابل با دولت را داشته باشند. وی با اشاره به رویکرد ایجابی مجلس جدید در قبال دولت، گفت: همین که در بدو آغاز به کار مجلس یازدهم، تقریبا تمامی وزرا یک دور کامل، به مجلس آمدند و از آنها سوال شد و نمایندگان هم پیشنهادات خود را ارائه دادند، این نشان‌‌دهنده رویکرد ایجابی مجلس است. آزادیخواه اظهار کرد: مجلس برادری خود را ثابت کرده و دولت هم باید برادری خود را ثابت کند. هویت مجلس باید مستقل از دولت باشد. این البته بدان معنی نیست که با دولت تعاملی نداشته باشیم.