اعتماد/ متن پیش رو در اعتماد منتشر شده و انتشار آن در آخرین خبر به معنای تایید تمام یا بخشی از آن نیست

سارا معصومی/ تلاش بی‌وقفه و ممتد ایالات متحده امریکا برای تمدید تحریم تسلیحاتی ایران پس از اکتبر(مهرماه) جاری ادامه دارد. دولت دونالد ترامپ، رییس‌جمهور ایالات متحده در حال امتحان کردن تمام سناریوهای موجود و روی میز است. از غیرمحتمل‌ترین سناریوها مانند طرح قطعنامه جدید تا ادعای جعلی حضور در قطعنامه 2231 و امکان توسل به مکانیسم ماشه. در حالی که در جلسه 10 روز پیش شورای امنیت با محوریت اجرای قطعنامه 2231 هر 14 عضو این شورا مخالفت خود را با اقدام‌هایی که منجر به تضعیف برجام شود اعلام کردند، تیم ترامپ همچنان ناامید نشده و به جلب اجماع علیه ایران تا پایان مهر ماه امیدوار است. ایالات متحده و متحدان عبری و عربی‌اش در منطقه تلاش می‌کنند برای جلب این اجماع، خوراک لازم را هم تهیه کنند. تلاشی که بخشی از آن را در گزارش اخیر دبیرکل سازمان ملل متحد که در آن ایران را پشت پرده حمله به تاسیسات نفتی عربستان سعودی(آرامکو) معرفی کرده بود، شاهد بودیم. بر همین اساس در چند هفته اخیر شاهد بودیم که متحدان ایالات متحده در منطقه از امارات متحده عربی تا عربستان سعودی در موضع‌گیری‌های جداگانه خواهان تمدید تحریم تسلیحاتی ایران پس از مهرماه شده و ادعا کردند که فعالیت‌های منطقه‌ای و توانمندی موشکی ایران، صلح و تهدیدی برای امنیت منطقه و فراتر از آن در سطح بین‌المللی است. در چنین بستری عجیب نبود که مایک پمپئو، وزیر خارجه ایالات متحده در تازه‌ترین دور از ادعاهای ضد ایرانی از توقیف تسلیحات ساخت ایران در مسیر رسیدن به یمن خبر داده و بدون تعارف بلافاصله با استناد به این ادعا، خواهان تمدید تحریم تسلیحاتی ایران شود. براساس تازه‌ترین ادعای پمپئو، نیروهای امریکایی و هم‌پیمانانش یک کشتی حامل سلاح‌های ایرانی برای شورشیان حوثی در یمن را در ۲۸ ژوئن توقیف کرده‌اند.


 البته پمپئو در اظهاراتش اشاره نمی‌کند که منظور از هم‌پیمان چه کسانی است. به ادعای وزیر خارجه ایالات متحده، این سلاح‌ها شامل ۲۰۰ قبضه آر‌پی‌جی، بیش از ۱۷۰۰ قبضه کلاشینکف، ۲۱ فروند موشک سطح به هوا و موشک‌های زمینی، چندین فروند موشک ضد تانک و سایر تجهیزات نظامی و موشک‌های پیشرفته است. این ادعای وزیر خارجه ایالات متحده با تکذیب سخنگوی وزارت امور خارجه ایران روبه‌رو شد. سیدعباس موسوی در واکنش به ادعای مقامات امریکا مبنی بر توقیف شناور ایرانی حامل سلاح به یمن گفت: دروغ‌گویی، اتهام‌زنی و نفرت‌پراکنی از عناصر اصلی سیاست خارجی امریکا به ویژه در رژیم فعلی است و اظهارات وزیر خارجه «نفرت پراکن» امریکا نیز نشات گرفته از همین رویکرد است. امریکایی‌ها که احساس می‌کنند برای ادامه محدودیت‌های تسلیحاتی کشورمان در صحنه بین‌المللی و شورای امنیت دستاوردی نداشته‌اند، تلاش می‌کنند با اتهام‌زنی و دروغ‌گویی بهانه‌هایی برای استمرار فشار حداکثری و پیشبرد اهداف خبیثانه خود فراهم کنند. موسوی با تاکید بر این نکته که امریکا و عربستان سعودی با برقراری محاصره 5 ساله بر مردم یمن باعث مرگ هزاران نفر به دلیل گرسنگی و سوءتغدیه شده‌اند، افزود: این دو رژیم به جای اینکه پاسخگوی جنایت‌های خود در یمن باشند با ایراد اتهام‌های ناروا و بی‌اساس به سایرین تلاش می‌کنند از زیر بار رفتن مسوولیت و پاسخگویی در قبال این رفتار خلاف انسانی و جنایتکارانه خود شانه خالی کنند. واکنش موسوی به این تکذیب رسمی محدود نشد و او در صفحه توییترش نیز با انتشار توییتی به زبان انگلیسی نوشت: «دقیقا همزمان با تلاش مذبوحانه و غیرقانونی رژیم امریکا برای تمدید محدودیت‌های تسلیحاتی ایران، ایالات متحده- با آن سابقه طولانی راهزنی- یک «قایق حامل سلاح» کشف و ضبط می‌کند. چه تصادفی! حقه‌ای قابل انتظار اما رنگ‌باخته و بی‌فایده.»

ادامه جدال نمایندگان روسیه و ایالات متحده
پس از طرح ادعای تازه علیه ایران توسط وزیر خارجه ایالات متحده، نماینده این کشور در سازمان ملل متحد در مصاحبه‌ای بر ادامه تلاش‌های دولت این کشور برای تمدید تحریم‌های تسلیحاتی علیه ایران تاکید کرد. کلی کرافت در مصاحبه‌ای با العربیه مدعی شد چنانچه تحریم‌های تسلیحاتی علیه ایران تمدید نشوند، ایران سلاح‌های بیشتری را در اختیار نیروهای نیابتی‌اش در منطقه قرار خواهد داد. به گفته کرافت، دولت «دونالد ترامپ» از تمامی ابزارهایی که در اختیار دارد برای تمدید تحریم‌های تسلیحاتی علیه ایران استفاده خواهد کرد. ساعتی قبل‌تر از اظهارات دیپلمات امریکایی، نماینده روسیه در سازمان ملل تاکید کرد امریکا هرگز در تمدید تحریم‌های تسلیحاتی علیه ایران موفق نخواهد شد. «واسیلی نبنزیا» نماینده دایم روسیه در سازمان ملل اعلام کرد که پیش‌نویس قطعنامه امریکا برای تمدید تحریم‌های تسلیحاتی علیه ایران هیچ شانسی برای موفق شدن ندارد. نبنزیا در یک مصاحبه آنلاین گفت:«این قطعنامه آینده بسیار غم‌انگیزی دارد. منظورم این است که اصلا آینده‌ای ندارد. مسکو زمانی که امریکا کار روی این قطعنامه را آغاز کرد به این کشور گفت که «هیچ شانسی برای تصویب آن وجود ندارد.» نماینده روسیه در سازمان ملل گفت: «تصویب چنین قطعنامه‌ای، برجام را به پایان خواهد رساند. مشخص است که ایران هرگز چنین چیزی را نمی‌پذیرد و حق هم دارد که نپذیرد.»

سند سازی از واشنگتن تا تلاویو
به گزارش «اعتماد» دونالد ترامپ با خروج از توافق هسته‌ای به ‌رغم درخواست متحدانش در اروپا برای حفظ آن، توان جلب اجماع علیه ایران را که تا یک سال پس از خروج ایالات متحده از برجام همچنان در توافق به شکل تمام و کمال مانده بود از دست داده است. بر همین اساس در دو سال و نیم گذشته هر بار دولت ترامپ، پرونده‌ای را علیه ایران و برجام به صحن شورای امنیت برده با دستان خالی بازگشته است به گونه‌ای که بسیاری از رسانه‌ها چندین و چند بار از تیتر «امریکای تنها» برای توصیف وضعیت ترامپ در شورای امنیت علیه ایران استفاده کرده‌اند. هر چند که کشورهای اروپایی در بسیاری از موارد اختلاف‌های غیربرجامی با ایران با امریکا همراه هستند اما گام‌های ایران در 3 سال گذشته جای هر گونه همراهی با واشنگتن را از آنها سلب کرده است. دستان خالی واشنگتن، مقام‌های دولت ترامپ را به سندسازی برای توجیه تمدید تحریم تسلیحاتی ایران وادار کرده و این در حالی است که تلاویو نیز در مسیری موازی و هماهنگ همین سندسازی را در بستر آژانس ‌بین‌المللی انرژی اتمی پیش می‌برد که در مرحله نخست آن موفق به تصویب قطعنامه ضد ایرانی در شورای حکام شده است. این تحرکات به موازات تلاش‌های عربستان سعودی به منظور تهدیدی برای صلح و امنیت بین‌المللی نشان دادن ایران همه و همه در راستای تحریک ایران برای خروج از توافق هسته‌ای یا جلب اجماع علیه ایران در صحن شورای امنیت صورت می‌گیرد. ایران در 3 ماه باقیمانده تا پایان مهر ماه بی‌شک با زنجیره‌ای از تلاش برای خرابکاری در برنامه هسته‌ای یا سندسازی درباره فعالیت‌های منطقه‌ای و موشکی روبه‌رو خواهد شد که بی‌شک عبور از این مرحله نیاز به صبر استراتژیک، پرهیز از رفتارهای واکنشی و هیجانی، انسجام ملی و به حاشیه راندن منافع حزبی دارد. در شرایطی که ایران بتواند از خط پایان تحریم تسلیحاتی‌اش عبور کند، مهم‌ترین دستاورد استراتژیک برجام را در سبد خود خواهد داشت.