خبرگزاری کتاب ایران/ یادداشت محمدرضا اربابی به مناسب زادروز عبدالله کوثری::


با اعلام «حکومت نظامی»، محاکمه ژان‌دارک در «روان» کلید خورد و حالا او که «خودم با دیگران» را زمزمه می‌کرد، دست به «نبرد» بزرگی زده و «پوست انداختن» ادبیات را رقم‌ زد.

و اینک او فاتح سرزمینی‌ست که کریستف کلمب آن را کشف کرد و کوثری، خود کاشف ادبیات آمریکای لاتین است برای مردمان سرزمینش، پارس.

وی گنجینه‌ای است از دیار گنج‌نامه، مردی از دیار بوعلی، زاده همدان و ساکن سرزمین خورشید، مشهد که قلمش و زبان و ادبیاتش مرهمی‌ست بر زخم‌های کهنه زبان فارسی.

آری، از عبدالله کوثری سخن می‌گویم، مترجمی متواضع و فروتن که با قدرت قلم توانایش بر غنای زبان فارسی افزوده است و می‌افزاید. کوثری بر این باور است که زبان فارسی هیچ کمبودی در ساختار و واژه ندارد و آنکه گاه مترجمان امروز در ساخت نوواژه‌ها و بهره‌گیری از ظرفیت‌های نثر فارسی کم‌کاری می‌کنند ناشی از دانش کم آن‌ها است و نه پتانسیل‌های زبان فارسی.

عبدالله کوثری از نسل مترجمان تکرارنشدنی ایران‌زمین است؛ مترجمانی اهل خواندن و غرق‌شدن در ادبیات، اهل انتخاب آگاهانه و هدفمند آثار یا به تعبیری گزیده‌کاری. خصیصه‌ای که حاصل بررسی و واکاوی عملکرد مترجمان بزرگ و کارنامه متنوع آن‌هاست و ترجیح خود مترجم بر تمرکز روی یک حوزه خاص، ادبیاتی دست‌نخورده، ادبیات آمریکای لاتین، علاقه‌ای که از شناخت نویسندگان و آشنایی با نثر متفاوت آنها برمی‌آید. این نگرش و بینش کم‌یابی است به حق جای آن در میان نومترجمان و حتی خیلی از کارکشتگان عرصه ترجمه هم خالی‌ست. ادبیات آمریکای لاتین انتخابی هوشمندانه است، ادبیاتی که هم از نظر غنا و هم از نظر پشتوانه فرهنگی قرابت‌های فراوانی با ادبیات سرزمین ایران دارد و تا پیش از کوثری خیلی به چشم نیامده بود.

عبدالله کوثری مترجمی است که شهد شیرین نثر نویسنده را به جان و دل خواننده می‌بخشد. مترجمی که بسیار می‌خواند از حافظ و سعدی و مولانا، و برای هر ترجمه جدیدش دست‌کم سه کتاب می‌خواند، کوثری از پراکنده‌کاری خوشش نمی‌آید و علی‌رغم علاقه‌اش به ادبیات انگلستان و روس، جذابیت زبان و سبک آمریکای لاتین او را در همین جاده استوار نگاه داشته تا جاودان‌آثاری خلق کند که با نام عبدالله کوثری عجین شده است.

کوثری پیشرفت فن ترجمه در ایران را منوط به نقد ترجمه می‌داند و خود هم دستی بر نقد دارد.
وقتی با کوثری به گپ‌وگفت می‌نشینی در دنیای اعجاب‌انگیز تجربه و دانش او غرق می‌شوی، دریایی که بی‌دریغ به پای تو می‌ریزد.

فراوانی بی‌رویه آثار ترجمه‌شده که زمینه افت کیفیت این آثار را در پی دارد، از جمله انتقادات کوثری بر بازار ترجمه و نشر است. وی ورود بدون حساب و کتاب فارغ‌التحصیلان دانشگاهی به عرصه ترجمه ادبی و بازار نشر ایران را یکی از دلایل این امر می‌داند. موضوعی که به اعتقاد کوثری در کنار تکثیر قارچ‌گونه ناشران وضعی این وضعیت نابسامان را رقم می‌زند. کوثری ترجمه‌های بد را محصول تقاضای غیراصولی و بی‌قاعده ناشران می‌داند و نبود روابط صنفی میان مترجمان را مانعی برای این مشکلات معرفی می‌کند.

بررسی ترجمه‌های عبدالله کوثری واقعیت بزرگی را در برابر دیدگان ما قرار می‌دهد، تسلط فوق‌العاده بر زبان فارسی. معضلی که این روزها بسیاری از مترجمان با آن مواجه‌اند. نقصی که گاه ترجمه‌های خوب را هم در دست‌انداز می‌اندازد و خوانش را دشوار می‌کند. وی معتقد است مترجمان سراغ اثری می‌روند که نویسنده‌اش را نمی‌شناسند، پس نمی‌توانند زبان و نوع بیان آن نویسنده را خوب از کار درآورند. از طرف دیگر بعضی‌ها تسلط کافی بر زبان فارسی ندارند و زمانی که به سراغ ترجمه می‌روند حاصل کارشان خوب نخواهد بود. شاید بتوان گفت علت محبوبیت کوثری در میان مخاطبان علاوه بر شخصیت برجسته و صمیمی وی، ادبیات فاخر و ارزشمندی است که تولید می‌کند.

عبدالله کوثری، نه تنها مایه فخر و مباهات ترجمه ادبی ایران زمین است، بلکه محبوب مردم و خوانندگان کتاب است.

جوایز مختلف و انتخاب شایسته عبدالله کوثری به‌عنوان مترجم ادبی محبوب مردم در ۵ سال اخیر در چهارمین جشن ملی مترجمان که به همت انجمن صنفی مترجمان برگزار می‌شود گواهی است بر این مدعا، شاهدی است بر حال خوش خواندن کتاب‌دوستان از آثار برگردان‌شده کوثری.

نامش بلند و قلمش مانا














ما را در کانال «آخرین خبر» دنبال کنید