خراسان/ در دوران معاصر، موضوع بررسی سیره و میراث ارزشمندی که از امام هشتم(ع) به دست ما رسیده، بسیار مورد توجه بوده‌است. جمع زیادی از اهل‌نظر، هم در راستای انتشار معارف رضوی و هم برای ابراز ارادت به سلطان سریر ارتضاء، حضرت امام علی‌بن‌موسی‌الرضا(ع)، دست به قلم برده و هر کدام، بخشی از سیره و شخصیت آن وجود بی‌مثال را، الهام‌بخش نوشتن تحقیق یا انجام ترجمه یا جمع‌آوری روایات و احادیث قرار داده‌اند. حاصل آن ارادت‌ها، میراث مکتوب ارزشمند و نفیسی است که امروزه در اختیار ما قرار دارد و خوشبختانه، به برکت وجود بارگاه ملکوتی آن امام همام(ع)، در شهر مقدس مشهد و کشور عزیزمان ایران، روز به روز بر تعداد این آثار فاخر افزوده و مسیر برای گسترش معارف رضوی و شناخت بیش‌ازپیش آن حضرت، هموارتر می‌شود. در این نوشتار مختصر، برآنیم تا به‌مناسبت میلاد سراسر نور و سرور حضرت ثامن‌الحجج(ع) به معرفی چند اثر ارزشمند که حاصل فکر و خامه اندیشمندان گرانمایه این مرز و بوم است، بپردازیم و شما عزیزان همراه روزنامه خراسان را به مطالعه و تدبّر در این آثار دعوت کنیم.

طب‌الرضا(ع)  علامه عسکری
رساله ذهبیه در موضوع طب و سلامت انسان، اثری ارزشمند و منسوب به امام‌رضا(ع) است. تاکنون شرح‌های بسیاری بر این کتاب نوشته شده و سلسله سند آن مورد بحث و بررسی قرار گرفته‌است. مرحوم علامه عسکری، عالم بزرگ و چهره برجسته تاریخ معاصر شیعه، در تحقیق و تتبعی جامع، مستندات رساله مذکور را بررسی کرده است و افزون بر این، بخش معتنابهی از کتاب «طب‌الرضا و طب‌الصادق(ع)» که به مجموعه احادیث هر دو امام همام در حوزه طب و سلامت اختصاص دارد، گزارش کامل و مستندی از رویداد ولایتعهدی امام رضا(ع) و حوادثی را که به شهادت آن حضرت منجر شد، در ادامه متن آورده است. این کتاب در سال 1366، توسط انتشارات «فواد» و با ترجمه زین‌العابدین کاظمی ترجمه شد و در اختیار علاقه‌مندان قرار گرفت.

اخبار و آثار حضرت امام رضا(ع)    عزیزا... عطاردی
مرحوم آیت‌ا... عزیزا... عطاردی در زمره گوهرهای درخشان سپهر پژوهشی ایران بود که چند سال قبل، دارفانی را وداع گفت. از آن مرحوم، آثار متعددی در تاریخ، جغرافیا، فقه و حدیث باقی مانده‌است که «اخبار و آثار حضرت امام رضا علیه‌السلام» یکی از آن‌ها محسوب می‌شود. مرحوم عطاردی افزون بر این کتاب، در مجموعه «مسند»های خود نیز، کتابی را به احادیث امام رضا(ع) اختصاص داده که آن اثر نیز، کاری در خور توجه است. «اخبار و آثار امام‌رضا(ع)»، کتابی نسبتاً پرحجم است که در آن، ضمن ارائه گزارشی مفصل و بسیار مستند از سیره و حیات مبارک حضرت ثامن‌الحجج(ع)، فصل‌های معتنابهی هم به مسائل اعتقادی، ابواب مختلف فقه و همچنین، کرامات امام رضا(ع) اختصاص داده شده است. این کتاب، سال‌ها قبل، در 888 صفحه، توسط انتشارات کتابخانه صدر تهران، به زیور طبع آراسته شد.

مناظرات تاریخی امام رضا(ع)   آیت‌ا... مکارم شیرازی
موضوع مناظرات امام هشتم(ع) با علمای اسلام و نیز، دانشمندان ادیان دیگر، یکی از مهم‌ترین و در عین‌حال آموزنده‌ترین فرازهای زندگی آن حضرت است. آیت‌ا... ناصر مکارم شیرازی، از مراجع عظام تقلید که در عرصه نگارش آثار دینی و اخلاقی، سابقه‌ای گرانمایه دارد، هفت مناظره از مشهورترین و مستندترین مناظرات امام رضا(ع) را برگزیده و با مقدمه‌ای عالمانه و بسیار تأثیرگذار، در 100 صفحه، منتشر کرده‌است. ویژگی بسیار مهم کتاب «مناظرات تاریخی امام رضا(ع)»، اولاً مستند بودن آن و ثانیاً، ترجمه بسیار روانی است که آیت‌ا... مکارم شیرازی از آن، به دلیل تسلط بر بحث و البته شیوایی قلم، ارائه کرده‌است. این کتاب در سال 1388، توسط انتشارات بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان‌قدس رضوی، تجدید چاپ شد و در اختیار عموم علاقه‌مندان قرار گرفت.

زندگانی امام علی‌بن‌موسی‌الرضا(ع)   باقر شریف قرشی
مرحوم باقر شریف قرشی با دایرةالمعارف 40 جلدی خود درباره سیره اهل‌بیت(ع)، در بین علاقه‌مندان به مطالعه و تحقیق، شهرتی بسزا دارد. او در کتاب «پژوهشی دقیق در زندگانی امام علی‌بن‌موسی‌الرضا(ع)» که توسط محمد صالحی ترجمه شده، مجموعه‌ای کم‌نظیر را از روایات تاریخی درباره زندگانی امام هشتم(ع) گردآوری کرده و تقریباً از کنار هیچ موضوعی به سادگی نگذشته‌است. این کتاب ارجمند در دو جلد به زیور طبع آراسته شد؛ جلد نخست آن به بررسی ویژگی‌های شخصیتی، فضایل، مناظرات، تألیفات و بحث‌های عقیدتی امام هشتم(ع) اختصاص دارد و جلد دوم، به احادیث مشهور، معرفی اصحاب، بررسی دوران حیات امام(ع) و نیز رویدادهایی که از جریان ولایتعهدی تا شهادت برای آن حضرت اتفاق افتاد، می‌پردازد. این کتاب ارزشمند، در سال 1382، توسط دارالکتب اسلامیه تهران روانه بازار نشر شد.