اسب بخار/ کیا سراتو سایپا، از سال ۱۳۹۳ در کارخانه تهران گروه سایپا تولید می شود. حال به تازگی خبری مبنی بر توقف تولید این سدان کره ای اعلام شده و قرار است تا در چند روز آینده، سراتو از خط تولید سایپا خداحافظی کند. برای همین در هنگام تولید آخرین سراتوهای داخلی، می خواهیم به سراغ نکات و حقایقی از این خودرو برویم که شاید کمتر در این سال ها به آن اشاره شده است.

۱- کیا سراتو دیر به خط تولید سایپا آمد!
کمپانی کیا موتورز کره جنوبی و گروه سایپا بیش از ۷ سال پیش قرارداد تولید و مونتاژ سراتو در ایران را منعقد کردند. اما مشکلات تحریمی آن دوره باعث شد تا این سدان کره ای دیرتر از زمان مقرر وارد خط تولید سایپا شود. در صورتی که سراتو قبل آغاز تحریم های آن زمان وارد خط تولید سایپا می شد، همزمان با تولید نمونه شش سرعته اتوماتیک این خودرو در کارخانه های کیا، سایپا هم این نمونه را مونتاژ می کرد و عملا هم پا با بازار جهانی، یک خودروی کره ای به روز در ایران نیز تولید می شد. ولی تحریم های آمریکا در آن سال ها پروژه تولید کیا سراتو را بر هم زد و دیدیم که همزمان با معرفی نسل جدید این خودرو، نمونه مورد نظر در قرارداد سایپا به خط تولید کارخانه تهران این گروه خودروسازی رسید.

۲- رفتن کیا متفاوت از خروج خودروسازان دیگر از بازار ایران است!
بسیاری خروج توقف تولید کیا سراتو در ایران را بدعهدی شریک کره ای می دانند. اما اگر بخواهیم بر اساس قوانین تجارت جهانی و عرف به ماجرای خروج کیا از بازار ایران نگاه کنیم، هیچگاه نمی توان این خودروساز کره ای را متهم کرد. بهتر است بدانید که دلیل توقف تولید سراتو در سایپا، پایان قرارداد میان میان طرف ایرانی و کره ای بوده است و کمپانی کیا، تعهدات خود به سایپا را حتی در زمان تحریم ایفا کرده است. در صورتی می توان رفتن کیا را مانند رنو، سیتروئن، پژو، برلیانس، سوزوکی، مزدا، هاوال، ام جی و… از جنس بدعهدی دانست که در دوره قرارداد و همکاری خود بازار ایران را ترک می کرد و از انجام تعهداتش سر باز می زد. اما می بینیم که این خودروساز کره ای برخلاف فرانسوی ها،چینی ها و ژاپنی ها تمام تعهدات خود را انجام داده و حتی در دوره تحریم قطعات مورد نظر را به ایران ارسال کرده است. برای همین است که سایپا برای سراتو مشتری معوقی ندارد و خریداران این خودرو مانند مشتریان رنو و برخی محصولات دیگر، نگران عدم تحویل خودرویشان نیستند.
نکته جالبتر این است که در طول تاریخ، خودروسازان کره ای با مواجه تحریم ایران بیشترین وفاداری را به شرکای ایرانی داشته اند و اکثر تعهداتشان را به درستی ایفا نموده اند. اما می بینیم که با وجود این درس های تاریخی، همیشه در زمان حال و روز صنعت خودرو بیشترین گرایش ها به سمت خودروسازان فرانسوی بوده است. جالب است که با توجه به رفتار کیا با سایپا، می توان نتیجه گرفت، این خودروساز کره ای متعهدتر از اکثر نشان های چینی بوده است!


۳- فقط سایپا در این سال ها کیا سراتو نسل دوم را تولید نمی کرد!
معرفی نسل سوم کیا سراتو همزمان با ورود نسل دوم این خودرو به خط تولید سایپا، این بحث را ایجاد کرد که دوباره خودرویی از رده خارج در بازار جهانی به ایران داده شده است. البته که در آن زمان چنین صحبت هایی درست بود. زیرا دقیقا هنگامی که تولید سراتو نسل دوم در اکثر خطوط تولید کیا متوقف شد و نسل جدید جایگزین آن گردید، مونتاژ نمونه های ایرانی در سایپا آغاز شد. اما چند ماه پس از آغاز تولید سراتو سایپا، این اتاق نیز به چین رفت و در کارخانه دانگ فنگ نیز شروع به تولید شد. بر اساس مستندات موجود، یک سال پس از شروع تولید سراتو در ایران کمپانی کیا در سال ۲۰۱۴ قراردادی را با کمپانی دانگ فنگ چین منعقد کرد و نسل دوم سراتو را با نام «فورته R» به خط تولید چین منتقل نمود. سراتو چینی دانگ فنگ در بخش جلو جایگاه متفاوتی برای نشان کیا را در نظر گرفته بود و مه شکن های جدیدی را داشت.

از سویی در بخش عقب آن، قطعه ای کرومی رنگ نیز میان چراغ های نصب شده بود. کیا سراتو چینی در سال ۲۰۱۷ با فیس لیفتی دیگر در چین معرفی شد و دوباره تولید آن نیز توسط دانگ فنگ صورت پذیرفت. کیا سراتو چینی نسبت به نمونه سایپا در جایگاه بهتری در بحث امکانات ایمنی و رفاهی قرار دارد. اما در بحث فنی پیشرانه و جعبه دنده های ساده تری نسبت به نمونه سایپایی در آن دیده می شود. کیا سراتو سایپا دنده ای با پیشرانه ۱٫۶ لیتری به جعبه دنده ۶ سرعته مجهز بوده و نمونه دو لیتری اتوماتیک آن نیز دارای جعبه دنده ۶ سرعته اتوماتیک است. اما سراتو دانگ فنگ در سال ۲۰۱۴ تنها با پیشرانه ۱٫۶ لیتری معرفی شد و جعبه دنده ۵ سرعته دستی و ۴ سرعته اتوماتیک برای آن قابل سفارش بود.

۴- نمونه آپشنال، سراتو سایپا را محبوب کرد
کافی است به آمار تولید کیا سراتو در سایپا نگاه کنید. در سال ۱۳۹۵ که بیشترین آمار تولید سراتو معمولی (غیر آپشنال) در سایپا ثبت شده است، تیراژ ۱۳ هزار و ۱۹۷ دستگاه را در آن سال نشان می دهد. اما به محض این که نمونه آپشنال سراتو در اسفند ۹۵ وارد خط تولید سایپا شد، شاهد آن هستیم که آمار تولید این سدان کره ای در دوره یک ساله ۱۳۹۶ به ۲۸ هزار و ۹ دستگاه رسید. با توجه به این که سایپا نزدیک به ۷۰ هزار دستگاه کیا سراتو را مونتاژ کرده است، آمار حدود ۴۶ هزار دستگاه نمونه آپشنال این خودرو نشان می دهد که بیش از ۶۵ درصد سراتوهای ایرانی از نمونه آپشنال هستند.

۵- کمتر از ۲۰ درصد سراتوهای سایپا دنده ای هستند
طبق گفته مدیران ارشد شرکت سایپا، کیا سراتو دنده ای و اتوماتیک به ترتیب با نسبت ۲۰ و ۸۰ درصد در خط تولید تهران مونتاژ شده اند. اما در واقعیت شاهد بودیم که در ماه های پایانی تنها نمونه اتوماتیک آپشنال در سایپا تولید می شد و برای همین می توان نتیجه گرفت که کمتر از ۱۴ هزار دستگاه سراتو سایپا دنده ای در جاده های کشور تردد دارند. بر خلاف کیا سراتو سایپا اتوماتیک، نمونه دنده ای این خودرو به خاطر سطح امکانات رفاهی پایین حتی در نمونه آپشنال، آنچنان مورد استقبال نبوده و در حال حاضر بازار فروش مشابه ای به نمونه اتوماتیک ندارد.

۶- اولین صندلی چرم تولید داخل برای کیا سراتو سایپا بوده است
در این سال ها، کارخانه های تولید صندلی خودرو این قطعه را با روکش پارچه ای تولید می کردند. با اینکه همیشه طرح تولید صندلی های جدید و چرمی در دستور کار قطعه سازان بوده است، اما هیچگاه خودروسازان صرفه اقتصادی برای تولید صندلی با روکش چرمی در کشور ندیده اند و برای همین تا اواخر سال ۱۳۹۵، صندلی های چرمی مورد نیاز خودروسازان داخلی به صورت وارداتی و یا مونتاژ اولیه سفارش گذاری می شدند. اما در روزهای پایانی سال ۱۳۹۵ شاهد بودیم که با معرفی کیا سراتو آپشنال، تولید انبوه اولین صندلی چرمی داخلی نیز در کشور آغاز شد. با اینکه فریم صندلی های سراتو نیز توسط کیا به کشور ارسال می شدند، اما تولید نهایی این صندلی در سایپا آذین انجام می شد و کیا سراتو نیز به عنوان پایه گذار آغاز تولید انبوه صندلی های چرمی در کشور معرفی می شود.

۷- قویترین پیشرانه های تنفس طبیعی کشور به سراتو تعلق دارد
کیا سراتو سایپا با پیشرانه دو لیتری ۱۵۴ تا ۱۵۶ اسب بخار و ۱٫۶ لیتری ۱۲۴ تا ۱۲۶ اسب بخار تولید شده اند. میزان اسب بخار تولیدی نسبت به حجم پیشرانه سراتو باعث شده تا در اکثر نقاط دنیا، پیشرانه گاما G4FC و تِتا۲ کیا هیوندای به عنوان پربازده ترین پیشرانه های تنفس طبیعی شناخته شوند.

۸- سایپا کیا سراتو را به روش CKD تولید کرده است
روش تولید CKD به شاخه ای از مونتاژ خودروها در خطوط تولید گفته می شود که قطعات بدنه به صورت منفصله از مبدا به کارخانه سازنده ارسال می شوند و مراحل جوش دادن قطعات، ساخت اتاق، رنگ کاری و مونتاژ قطعات تریم در آخرین خط تولید صورت می پذیرد. سایپا هم در این سال ها قطعات خام بدنه را از کیا تحویل می گرفت و در سالن جوش بدنه خود نیز اجزای اتاق این سدان کره ای را به هم متصل می کرد. سپس با رنگ آمیزی این خودرو در خط رنگ سایپا تهران، اتاق سراتو به خط تریم نیز منتقل می شد. خط کیا سراتو در سایپا نیز به سیستم معلق و هوایی نیز مجهز بود و تولید این خودرو با ترکیب ربات های نیمه خودکار و نیروی انسانی انجام می شد.

در خط جانبی تریم هم، پیشرانه و جعبه دنده ارسال شده از طرف کیا به هم متصل می شد و بخشی از قطعات جلوبندی، اکسل و سیستم تعلیق نیز در این بخش در کنار هم قرار می گرفتند. قطعاتی چون سپر، رینگ، نمدها، صندلی، لاستیک و برخی اجزای دیگر نیز توسط قطعه سازان داخلی برای کیا سراتو تولید می شدند.

۹- سال ۱۳۹۶، رکورددار تولید سراتو در سایپا
با معرفی نسخه آپشنال کیا سراتو، تولید این سدان کره ای در سایپا نسبت به سال ۱۳۹۵ بیش از ۲۱۲٫۲۳ درصد افزایش پیدا کرد و رکورد تولید ۲۸ هزار و ۹ دستگاه برای سراتو در سال ۱۳۹۶ ثبت شد.

۱۰- سفارش گذاری امکانات سراتو آنچنان به روز و مناسب نبود
شاید نبود ترمز دیسکی، سیستم کنترل پایداری و… امکانات دیگر در کیا سراتو مدل ۲۰۱۰ ایراد آنچنانی به حساب نمی آمد. اما وقتی از تولید یک سدان کره ای در سال های ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۹ صحبت می کنیم، دیگر سیستم کنترل پایداری نیز جز امکانات بدیهی به حساب می آید! کیا سراتو سایپا در سال های اول با امکانات بسیار ساده تولید می شد و برای همین جای انتقاد را برای رسانه ها باقی گذاشته بود. با وجود اینکه از اواخر سال ۱۳۹۵ امکاناتی نظیر سانروف، مانیتور، دوربین دنده عقب، سنسور پارک عقب و رهیاب ماهواره ای به سراتوهای دنده ای و اتوماتیک اضافه شد و دنده پشت فرمان، استارت دکمه ای، صفحه آمپر سوپر ویژن و تریم دنده ای نیز در نسخه آپشنال اتوماتیک دیده می شد؛ ولی نبود سامانه کنترل پایداری، کیسه های هوای جانبی جلو و پرده ای، چراغ روشنایی روز، گرمکن صندلی های جلو، صندلی برقی راننده، ترمز دیسکی عقب و آینه تاشو برقی نسبت به نمونه های وارداتی ۲۰۱۳ این خودرو کاملا قابل لمس بود و باعث می شد تا همیشه سراتو سایپایی حتی در نمونه آپشنال در بحث امکانات رفاهی و ایمنی فاصله زیادی با رقبای هم قیمت ژاپنی، فرانسوی، کره ای و حتی چینی داشته باشد. برای همین بسیاری از کارشناسان معتقد هستند که اگر سایپا حداقل سامانه کنترل پایداری را به سراتو اضافه می کرد، می توانست بازار بهتری را برای این خودروی نه چندان ارزان قیمت تجربه کند. با وجود اینکه بسیاری از طرفداران سراتو تولید داخل نمونه های بازار کانادا این خودرو را مثال می زنند که آن نسخه هم فاقد ترمز دیسکی عقب و سیستم کنترل پایداری در برخی تیپ ها است، اما می توان نقد کارشناسان را به سیاست سایپا درست و منطقی دانست.

۱۱- کیا سراتو، دومین خودروی با کیفیت سایپا بود
اولین خودروی با کیفیت سایپا، سیتروئن C3 است که با مونتاژش به روش SKD در خط تولید سایپا کاشان توانست تا ۵ ستاره کیفی را از ISQI دریافت کند. اما بعد از این هاچبک فرانسوی، کیا سراتو با ۴ ستاره کیفی دومین خودروی با کیفیت سایپا شناخته می شود و از سویی برای مدت بسیاری صدرنشین کیفی سطح دوم قیمتی خودروهای تولید داخل بوده است.

۱۲- سواری نرمتر سراتوهای تولیدی نسبت به نمونه های وارداتی
بله؛ این مسئله کاملا درست است. البته که شاید دلیل آن ساده سازی سراتو از جانب سایپا و کیا برای بازار ایران بوده است. کیا سراتو نسل دوم در نمونه های وارداتی اکثرا به رینگ ۱۷ اینچی مجهز هستند و فاق لاستیک کمتری نسبت به نمونه های تولیدی دارد. زیرا سراتوی تولیدی سایپا در نمونه اتوماتیک رینگ ۱۶ اینچی دارد و رینگ ۱۵ اینچی در نمونه دنده ای آن نصب می شود. پس فاق لاستیک به مراتب بیشتری در نسخه های تولیدی وجود دارد و به خاطر انعطاف بیشتر تایرها در ناهمواری ها، شاهد هستیم که کوبش های کمتری به اتاق سراتو سایپایی وارد می شود. البته که رینگ های ۱۶ اینچی نمونه اتوماتیک با وجود آلومینیومی بودنشان، زیبایی مشابه به رینگ های ۱۷ اینچی وارداتی ندارند و تا حدی زیادی این مسئله باعث انتقاد به سراتوی تولید داخل شده است. مالکان سراتوهای سایپا می گویند که اگر به جای تایرهای ایرانی، از نمونه های ژاپنی و کره ای برای این خودرو استفاده شود به مراتب سواری بهتر و سکوت بیشتری را در کابین این خودرو احساس خواهید کرد.

۱۳- اگر کیا قراردادش با سایپا را تمدید می کرد، باز هم سراتو آنچنان در ایران تولید نمی شد
اگر تحریم های آمریکا نبود و سازمان استاندارد می توانست تا بر اساس وعده خود از اواسط سال جاری استانداردهای ۸۸ گانه را اجباری کند، امکان تولید کیا سراتو با مشخصات فعلی وجود نداشت. به عبارت ساده اگر کیا سراتو سایپا قرار بود تا همچنان در تهران تولید شود، باید برای سال آینده با تغییراتی مواجه می شد تا به تواند استانداردهای جدید ایران را پاس کند. تطبیق پیشرانه سراتو با استاندارد آلایندگی یورو ۵، نصب سیستم کنترل پایداری و… از تغییراتی است که باید برای بقای سراتو انجام می گرفت. اما آن طور که برخی منابع آگاه می گویند، قرار نبود تا حتی در شرایط بدون تحریم قرارداد تولید سراتو فعلی با کیا تمدید شود و طرف کره ای و ایرانی به دنبال تولید آخرین نسل از این سدان در تهران بودند.

۱۴- سراتو؛ اقتصادی در دنیا، تشریفاتی در ایران!
کیا سراتو نسل دوم در نسخه های کم آپشن به عنوان خودرویی اقتصادی شناخته می شد و بهایی کمتر از ۲۰ هزار دلار را در بازار جهانی داشت. با اینکه نمونه های فول آپشن اتوماتیک و با پیشرانه های حجیم و یا توربو سراتو نسل دوم (فورته نسل اول) قیمتی فراتر از ۲۰ هزار دلار را در زمان عرضه گسترده در جهان داشتند، اما هیچگاه این خودروی کلاس C نتوانست تا به عنوان گزینه ای تشریفاتی و یا رسمی معرفی شود.

اما در ایران شاهد هستیم که کیا سراتو سایپا توسط مقامات ارشد و دولتی کشور مورد استفاده قرار می گیرد. رئیس جمهور در برخی مراسم های مهم با کیا سراتو سایپا حاضر می شود و از آن طرف اکثر وزرای و معاونان دولت با این خودرو در شهر تهران تردد می کنند. همچنین سراتو دنده ای و اتوماتیک یکی از گزینه های اصلی اسکورت و پشتیبان امنیتی چهره های مهم سیاسی و اقتصادی است و تردد این خودرو با چراغ های گردان پشت شیشه امری عادی به حساب می آید. استفاده از سراتو دنده ای ۱٫۶ لیتری هم چند وقتی است که در نیرو انتظامی و راهنمایی و رانندگی رایج شده و حتی این خودرو به ناوگان گشت های نامحسوس هم اضافه شده است.

۱۵- کیفیت قطعات ارسال شده سراتو از جانب کیا، تفاوتی با نمونه های وارداتی ندارد
بر اساس شناسایی دقیق تولیدکنندگان قطعاتی نیز داشبورد، بدنه، پیشرانه، جعبه دنده، فریم صندلی، سانروف، کاسه چراغ ها، اسکل، جعبه فرمان و… در خارج از کشور، مشخص است که سراتو سایپا قطعات کاملا مشابه نمونه های وارداتی را دارد و واقعا هیچ تفاوتی میان متریال و کیفیت ساخت این قطعات با نمونه های نصب شده بر روی سراتوهای وارداتی وجود ندارد. اما کیفیت رنگ پایینتر سراتوهای سایپایی، جنس متفاوت صندلی ها و نمدها، نمایشگر نه چندان باکیفیت در نمونه های آپشنال، دوربین دنده عقب معمولی و رینگ و تایرهای ایرانی باعث شده تا در مجموع کیفیت ساخت نمونه های وارداتی ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۳ بالاتر به نظر برسد و جذابیت کیفی بیشتری در آن نسخه ها دیده شود.

۱۶- کیا سراتو آپشنال را می توان تکمیلتر کرد
این روزها در بازار لوازم جانبی خودرو ایران، بسیاری از آپشن فروشان امکانات بیشتری را برای کیا سراتو آپشنال معرفی می کنند. در حال حاضر مالکان کیا سراتو آپشنال می توانند پخش دیجیتال تلویزیون، آینه های تاشو برقی فابریک، آینه حساب به نور فابریک، گرمکن صندلی های اصلی ردیف جلو، صندلی برقی راننده، رینگ و تایر ۱۷ اینچی، چراغ روشنایی روز یکپارچه با مه شکن و… را به خودرویشان اضافه کنند. حتی امکان غیر رسمی مانند رادار نقطه کور، دوربین ۳۶۰ درجه و دوربین ثبت وقایع نیز برای سراتو نسل دوم قابل نصب است.

ما را در کانال «آخرین خبر» دنبال کنید