12777 48 نظـــــــر  

فارس/ عموهاي فيتيله‌اي چندين سال پربيننده‌ترين برنامه تلويزيوني بودند اما يک حاشيه کوچک آنها را از آنتن تلويزيون دور کرد و البته کودکان بسياري را چشم انتظار آنها گذاشت.
خبرگزاري فارس-گروه راديو و تلويزيون: تلويزيون برنامه‌هاي بسياري براي کودکان و نوجوانان مي‌سازد اما همه آنها مورد استقبال اين گروه سني قرار نمي‌گيرد و آنها روي خوشي به اين برنامه‌ها نشان نمي‌دهند. اما در اين ميان عموهاي فيتيله‌اي از جمله معدود گروه‌هاي موفق برنامه‌ساز بودند که در چندين سال پياپي پربيننده‌ترين برنامه را به خود اختصاص داده بودند. اما اين برنامه در سال 94 درگير حواشي شد. در اين گزارش روند کاري اين گروه که حالا 17 سال از فعاليتش در سيما مي‌گذرد را پيش رويتان قرار مي‌دهيم.
** مجرياني با شهرت عموهاي «فيتيله‌اي»
اصولا برنامه‌سازي و اجراي برنامه براي گروه سني کودک و نوجوان کار پيچيده و سختي است و افرادي که پا به اين عرصه مي‌گذارند در اصل خود را به ميداني مي‌اندازند که درصد پيروزي‌اش کاملا نسبي است. اما در اين ميان رعايت برخي نکات براي همين برنامه سازها مي‌تواند ميزان موفقيت و محبوبيت‌شان را افزايش دهد. برنامه «فيتيله» از همان ابتدا در سبک اجراي کودک، نوآوري به خرج داد و از سه مجري که حيطه اصلي‌شان بازيگري است، استفاده کرد. گروهي متشکل از محمد مسلمي، حميد گلي و علي فروتن بعد از حضور کوتاهي که در اين برنامه داشتند، با نام عموهاي فيتيله‌اي شهرت يافته و به کودکان معرفي شدند تا جايي که اگر در مراسمي هم حضور پيدا مي‌کردند، حضار نيز آنها را با عموهاي فيتيله‌اي صدا مي‌زدند. حضور آنها در تلويزيون باعث شد تا اولين عموهاي کودکان پا به رسانه ملي بگذارند. از برنامه‌هاي توليد شده توسط اين گروه مي‌توان به «زنگ بيداري»، «فيتيله جمعه تعطيله» و «فيتيله2» اشاره کرد.
** فيتيله پرمخاطب‌ترين برنامه تلويزيون در طول چند سال
برنامه «فيتيله» يکي از پربيننده‌ترين برنامه‌هاي کودک و نوجوان در سيما بود که در اين سالهاي اخير نيز جاي خود را به خوبي در ميان همه رده‌هاي سني باز کرده بود. اين برنامه از سال 82 فعاليت خود را با گروهي متشکل از سه نفر (محمد مسلمي،‌حميد گلي و علي فروتن) آغاز کرد و تا سال گذشته از شبکه دو پخش مي‌شد. هرچند که اين برنامه منتقداني هم براي خود داشت ولي نظرسنجي‌هاي سازمان حکايت از موفقيت اين برنامه در جذب کودکان و خانواده‌هاي آنان داشت.
**اولين برنامه کودک ايراني در سطح بين الملل
اين گروه برنامه‌ساز دو جايزه راديويي و تلويزيوني اتحاديه راديو تلويزيوني آسيا-اقيانوسيه و کسب موفقيت‌هاي مختلف در جشنواره‌هاي تئاتر کشوري در دو حوزه بزرگسال و کودک را دريافت کرد. همچنين برنامه «فيتيله‌» جزو اولين برنامه‌هايي بود که از شبکه جام جم آمريکا پخش شد و توانست با جذب مخاطبان بسيار حوزه مخاطبان خود را از سطح ملي به بين‌المللي برساند.
** به نام کودک و به کام بزرگترها
هميشه اصل موضوع در برنامه‌هاي کودک ، توجه به کودکان‌اند و در حقيقت برنامه به خاطر وجود آنها ساخته مي‌شود، پس بر همين اساس برنامه کودکي موفق است که بتواند اين قشر سني را ناديده نگرفته و به مسائلي که در اجتماع و روزمره براي سايرين مي‌افتد، نپردازد، اما مشاهده شده که برخي از برنامه‌هاي کودک آنقدر تم بزرگسالي دارند که اغلب مخاطبان آنها را پدر و مادرها تشکيل مي‌دهند که به عقيده بسياري همين موضوع نقطه ضعف آن برنامه‌ها خواهد بود. در مورد «فيتيله‌اي‌ها» اما اين موضوع به صورت نسبي رعايت شده بود، يعني اين برنامه به گونه‌اي طراحي و اجرا شده بود که هم مخاطب کودک را راضي مي‌کرد و هم بزرگسال را پاي تلويزيون نگه مي‌داشت. علاوه بر اين سه مجري «فيتيله» با حضور در مراسم و اعمال خيرخواهانه خود و دستگيري از محرومان در همان مدتي که در اوج محبوبيت به سر مي‌بردند، احترام خود را به مخاطبان و مردم ايران نشان دادند.
** بازيگري مجريان و القاي پيام غيرمستقيم به مخاطب
در اين سالهاي اخير در حوزه تلويزيون برنامه‌هاي کودک و نوجوان با تنوع کمي بروي آنتن رفته است و در اين ميان تعداد انگشت شماري از اين برنامه‌ها به دلايلي که هرکدام براي مخاطبانشان جذابيتي را ايجاد کرده بودند، به کار خود ادامه دادند. برخي‌ها اين جذابيت را در محتوا و ساختار برنامه، برخي ديگر در رنگ و لعاب و استفاده از کودکان در استوديو و تعدادي نيز از حضور عروسک‌ها براي جذابيت هر چه بيشتر برنامه‌هايشان استفاده کرده‌اند. اما «فيتيله» در اين سالها تمرکز خود را روي اجراي نمايش‌هايي گذاشت که هر سه اين مجري-بازيگر نقش عمده را در آنها داشتند و در هر برنامه در قالب دست کم دو کاراکتر مختلف قرار مي‌گرفته تابه باورپذيري اين نمايش‌ها کمک کنند.
** همزماني جملات يا تاکيد بيشتر روي آنها؟
ايجاد صميميت با کودکان و نوجوانان، القاي غير مستقيم مفاهيم مورد نياز به اين قشر سني از طريق نمايش و حضور و مشارکت بچه‌ها در استوديو از نکات مثبت و قاب توجه در «فيتيله» بود. اما اگر بخواهيم به نکات منفي در اين برنامه کودک اشاره‌اي کوتاه داشته باشيم، مي‌توان در کنار اتحادشان در اين سالها به بيان برخي جملات، شعرها و پيام‌ها به صورت گروهي و همزمان توسط اين سه مجري بپردازيم. در اغلب موارد شاهد بيان برخي جملات بوديم که از زبان عموهاي فيتيله‌اي جاري مي‌شد و به صورت همزمان بر قاب تلويزيون و البته ذهن مخاطب کودک نقش مي‌بست. اين موضوع بالذات منفي نيست، اما در برخي موارد اگر به طور سهو اشتباهي از اين مجريان سر مي‌زد، به دليل بيان دسته جمعي مجري‌ها اين شائبه را به وجود مي‌آورد که مي‌خواهند روي اين اشتباه تاکيد کنند.
** مجيد قناد، پايه گذار برنامه «فيتيله»
به عبارتي مي‌توان «مجيد قناد» را پايه گذار اين برنامه دانست. قناد اولين برنامه «فيتيله‌اي» ها را تهيه کرد. او که خود در دوره قبل از ظهور اين گروه در تلويزيون، شهرت عمو را از آن خود کرده بود و با برنامه «از مدرسه تا مدرسه» و «بازي، شادي، تماشا» به اوج محبوبيت رسيد. اگر يادتان باشد قناد اولين مجري بود که به مدرسه‌ها سر مي‌زد و با بچه‌ها مصاحبه کرده و مسابقه‌ةايي را با حضور آنها ضبط مي‌کرد. شخصيت محبوبي و جذابي که در برنامه «بازي، شادي، تماشا» به تلويزيون معرفي شد، پسربچه‌اي بود که حرف نمي‌زد و با همين خصيصه در ذهن مخاطبان ماندگار شد، شهرام لاسمي هيچوقت حتي در برنامه‌هايي که مهمان شده بود، نيز لب به سخن باز نکرد تا مبادا ذهنيت کودکان راجع به او تغيير کند. بگذريم، مجيد قناد که خود سابقه طولاني مدتي در اجرا و توليد برنامه‌هاي کودک داشت،‌ 7 سال تهيه کنندگي برنامه «فيتيله» را عهده دار شد، اما بعد از اين مدت و به عبارتي مو سفيد کردن در ساخت اين دست برنامه به دليل حضور اسپانسر و به گفته خودش سوپرمارکتي شدن برنامه «فيتيله» از اين برنامه خداحافظي کرد. بعد از قناد، عليرضا آقايي تهيه اين برنامه را عهده دار شد.
** «فيتيله‌اي‌ها» درگير حاشيه شدند
معمولا توليد برنامه کودک به خودي خود حساسيت ويژه‌اي را مي‌طلبد، حال اگر اين برنامه به صورت زنده نيز بروي آنتن رود، ميزان حساسيت مديران را افزايش مي‌دهد و باعث مي‌شود که توجه تعداد بيشتري از مردم به آن برنامه جلب شود. حال در اين ميان اگر برنامه مذکور پربيننده و موفق نيز باشد و حتي توليد نسخه سينمايي آن (فيتيله و ماه پيشوني) نيز اکران شده باشد ديگر کار را سخت‌تر مي‌کند چراکه حساسيت ويژه‌تري روي آن خواهد بود. ماجرا از اين قرار بود که در آبان ماه سال 94 آيتمي نمايشي به نام «هتل فيتيله‌اي» ها از شبکه دو پخش شد و در آن عموهاي فيتيله‌اي نمايشي را حول پايان اقامت يک پدر و پسر که اتفاقا تُرک‌زبان هم بودند،‌ اجرا کردند. در اين نمايش به طريقي غير مستقيم به هموطنان تُرک‌زبان اهانتي صورت گرفت. البته اين در شرايطي بود که سه بازيگر «فيتيله» بارها در اين برنامه با زبان‌ و لهجه‌هاي قوم‌هاي مختلف صحبت کرده بودند. بعد از آن کار بالا گرفته و محمد سرافراز رئيس وقت رسانه ملي و علي اصغر پورمحمدي معاون وقت سيما عذرخواهي کرده و اعلام کردند عموها ديگر حق حضور در تلويزيون را تا اطلاع ثانوي ندارند.
** برنامه‌هاي کودک توليدي شدند
بر همين اساس اين برنامه در آبان 94 متوقف شد. اما موج اعتراض‌ها به سمتي رفت که ديگر بنا به خواسته مديران سازمان صدا و سيما برنامه‌هاي کودک و نوجوان از پخش زنده به سمت توليدي رفتند. تعدادي از ارگان‌هاي کشوري (شوراي امنيت کشوري، نماينده مردم اروميه در مجلس و ...) نيز به اين برنامه تذکر داده و خواستار عذرخواهي‌شان از مردم آذري زبان شدند. بر طبق همين درخواست، مجري‌هاي اين برنامه در شبکه دو حاضر شده و از تمامي مردمآذري زبان عذرخواهي کردند.
** استعفاي مدير گروه کودک شبکه دو
در همين حين برخي افراد مدير شبکه دو سيما را زير باد انتقاد گرفتند تا جايي که علي زارعان مدير وقت شبکه مجبور به استعفا شد تا از بار اين فشارها رها شود. زارعان در مصاحبه‌اي با فارس دليل استعفاي خود را اينگونه بيان کرد: به صورت منطقي نوک پيکان دوستان به سمت من بود و شوکي بود که سازمان صدا و سيما مي‌خواست آنرا در جايي تخليه کند و آنجا هم من بودم! اصلا از اين موضوع ناراحت نيستم چراکه براي من خيري را در برداشت که به کارهاي ديگر و شخصي‌ام پرداختم. تصورم اين است که در اين ماجرا بي‌تدبيري جريان داشت، آنهم در شرايطي که مي‌توانستند اين پرونده را آرامتر،منطقي‌تر و معقول‌تر نيز جمع کنند.
** بازگشت «فيتيله» به تلويزيون
اين ممنوع‌الفعاليتي تا شب‌هاي نوروز همان سال ادامه داشت. اين بار «فيتيله‌اي» ها با برنامه «هفت سين و بچين» به شبکه يک آمدند. خوشبختانه بازگشت آنها بدون حاشيه بود و دلخوري‌ها هم گويا رفع شده بودند که دوباره به رسانه ملي برگشتند. اما بعد از گذشت تقريبا دو سال اين روزها خبرهايي مبني بر حضور دوباره «فيتيله‌اي‌ها» در شبکه يک شنيده مي‌شود و قرار است اين گروه با فرمتي جديد به شبکه يک بازگردند. حال هنوز مشخص نيست که اين بازگشت به نفع اين گروه پرکار برنامه کودک خواهد بود و مي‌توانند موفقيت‌شان را ادامه دهند و يا نه؟!
** فروتن: حس مي‌کنم براي رشد فرهنگي کشورم هيچ کاري نکردم
علي فروتن يکي از بازيگران برنامه «فيتيله» در گفت‌وگو با خبرنگار راديو و تلويزيون خبرگزاري فارس، درباره بازگشت «فيتيله» به آنتن تلويزيون نيز گفت: به هر حال ما حدود 17 سال با اين برنامه زندگي کرديم و من «فيتيله» را به خاطر همه بچه‌هاي ايران دوست دارم. اما اگر قرار باشد اين برنامه به تلويزيون برگردد دوست داريم تا با شکل و ايده‌اي جديد در رسانه ملي حاضر شود. در برنامه جديد قطعا نبايد از لهجه‌ها استفاده کنيم چراکه باعث هرج و مرج در کشور مي‌شويم.
اين بازيگر و کارگردان با اشاره به بازگشت «فيتيله» به شبکه‌هاي سراسري نيز بيان داشت:‌ اين احتمال وجود دارد تا اين برنامه را براي شبکه يک سيما توليد کنيم و هنوز براي شبکه‌هاي ديگر صحبت نکرديم.
وي ادامه داد: از مردم خوب کشورم گلايه‌اي دارم و دوست دارم بگويم که آستانه تحمل‌مان خيلي پايين است، در صورتيکه مي‌توانيم با هر موضوعي با صبر و حوصله برخورد کنيم، اما اين کار را نمي‌کنيم و متاسفانه با فحاشي با هر موضوعي برخورد مي‌کنيم. بعد از اين اتفاق، حس مي‌کنم که 27 سال براي رشد فرهنگ مردم کشورم هيچ کاري نکردم. حتي بسياري از دوستانم که آذري زبان هستند طي تماسي تلفني از من عذرخواهي کردند و گفتند که ما واقعا نمي‌دانيم آنهايي که اعتراض کردند چه کساني بودند!
فروتن در ادامه افزود: مدتي است برنامه «يه بازي تازه‌تر» را براي شبکه استاني اصفهان کارگرداني کردم. اين برنامه درباره بازي‌هاي فاميلي است و تلاشمان اين بوده تا بچه‌ها را از فضاي موبايل و تبلت دور کنيم و همچنين درباره تغزيه کودکان صحبت مي‌کنيم. «يه بازي تازه‌تر» در 40 قسمت ساخته شده است و قرار است از اول بهمن ماه از شبکه شما نيز پخش شود. براي توليد اين برنامه با متخصصان تغذيه صحبت و مشاوره کرده‌ايم.



با کانال تلگرامي «آخرين خبر» همراه شويد

12777 48 نظـــــــر