کودکت/ تا به حال به این موضوع فکر کرده‌اید که فرزندتان بیش از حد لوس شده است؟ ما به عنوان پدر و مادر می‌خواهیم تا آنجا که می‌توانیم به فرزندان خود کمک کنیم و امکاناتی را برایشان فراهم کنیم که خودمان در دوران کودکی از آن‌ها محروم بوده‌ایم. ما می‌خواهیم مطمئن شویم که تمامی نیازهای آن‌ها برآورده می‌شود و بهترین شرایط ممکن را برای آن‌ها فراهم است تا با خوشحالی و در سلامت بزرگ شوند. اما اینجا یک مشکلی برای اکثر خانواده‌ها ایجاد می‌شود، بله لوس کردن کودکان ، این مشکل برای خیلی از والدین پیش آمده و خیلی‌ها هم نمی‌خواهند با یک کودک لوس هر روز سر و کله بزنند.
با این حال، تحقیقات زیادی در زمینه تربیت کودک نشان می‌دهد که وقتی والدین کارهای زیادی برای فرزندشان انجام می‌دهند (مخصوصا چیزهایی که کودکان باید یاد بگیرند تا خودشان انجام بدهند)، ممکن است به آن‌ها آسیب برسانند. عواقب لوس کردن کودکان ناخوشایند است، تحقیقات نشان می‌دهند که این کار منجر به خودخواهی، حرص و طمع و عدم تمایل به پاسخگویی برای رفتارهای انجام داده می‌شود، این رفتارهای ناخوشایند اغلب در کودکان و بزرگسالان مشاهده می‌شود.
یکی از دلایلی که ممکن است موجب لوس کردن کودکان شود این است که ما به طور کلی نسبت به نسل‌های گذشته ثروتمندتر هستیم.
والدین ۵۰ سال قبل با منابعی که هم اکنون در اختیار والدین است بزرگ نشده بودند و پدر و مادرانی که در آمریکا و دیگر کشورهای توسعه یافته زندگی می‌کنند در وضع بهتری نسبت به کشورهای فقیر قرار دارند. ما در دوره فراوانی و نعمت زندگی می‌کنیم حتی فقیرترین خانواده‌های ما هم شرایط بهتری از یک خانواده آفریقایی ساکن در یک کلبه دارند.
لوس کردن کودکان به چه معنا است؟
قبل از اینکه بتوانیم ارزیابی کنیم که آیا بچه‌های ما لوس هستند یا نه، مفید است که دقیقا با تعریف بیش از حد لوس کردن کودکان آشنا شویم. دکتر جین ازلی کلارک، کنی دوسون و بیریدهوفت و همکارانش در کتاب خود با عنوان «چه مقدار زیاد است؟» پرورش کودک وظیفه‌شناس و مودب -از دوران کودکی تا نوجوانی- در دوره لوس کردن بچه‌ها» سه نوع لوس کردن را یافته‌اند، دادن هدیه‌های زیاد به بچه‌ها (اسباب‌بازی، سرگرمی و…)، بیش از حد توجه کردن (انجام دادن کاری برای کودک که او باید خودش انجام دهد) و رفتاری راحت و مهربانانه داشتن (بدون تنظیم قوانین، بدون اجبار برای اجرا کردن قوانین یا لازم نبودن بچه‌ها به انجام دادن وظایف روزمره و عادی). لوس کردن می‌تواند فقط شامل یکی یا ترکیبی از این‌ موارد باشد.
برخی از حقایق جالب در رابطه با لوس شدن بچه مطابق با کتاب «چه مقدار زیاد است»:
•لوس کردن کودکان امروزه از همیشه رایج‌تر است.
•ناشی از یک قلب مهربان است. والدینی که می‌خواهند بهترین کار را برای فرزند خود انجام دهند.
•لوس کردن کودکان می‌تواند با شکست خوردن و ایجاد ناراحتی به کودک آسیب برساند.
•موضوع فقط در مورد اسباب‌ بازی‌های بی شمار یا امتیازات زیاد نیست بلکه می‌تواند در مورد توجه بیش از حد و محدودیت‌های بسیار کم باشد.
•در هر سطح درآمدی این مسئله می‌تواند پیش آید، فقط در خانواده‌های ثروتمند اتفاق نمی‌افتد.
•می‌توان آن را شناسایی کرد و تغییر داد حتی بزرگسالانی که لوس بار آمده‌اند می‌توانند تغییر کنند.
آیا شما فرزند خود را لوس می‌کنید؟
دکتر بردهوفت و همکارانش یک ابزار به نام «چهار آزمون» را توسعه داده‌اند تا به والدین کمک کنند که متوجه شوند آیا فرزندشان را لوس می‌کنند یا خیر. این چهار پرسش را از خودتان بپرسید:
۱. آیا لوس کردن کودکان در روش رشد و تکامل کودک تأثیرگذار است؟ دکتر بردهوفت عنوان می‌کند
به عنوان مثال، اگر والدینی فرزند ۶ ساله خود را به پیش‌دبستانی می‌رسانند، آن کودک به توجه بیشتری از سایر همسالانش در کلاس نیاز خواهد داشت.
۲. آیا از مقدار منابع نامتناسبی در خانواده استفاده می‌کنید؟ وقتی‌که شما چیزی به کودک خود می‌دهید همانند وقت، پول، انرژی یا هرچیز دیگری که به میزان قابل توجهی بیشتر از آنچه که دارید یا از عهده آن برمی‌آیید باشد، آیا این کار را با صرفه‌جویی کردن در دیگر نیازهای خانواده انجام می‌دهید؟
۳. چه نیازهایی را شما برآورده می‌کنید؟ آیا این کار را برای خود انجام می‌دهید یا فرزندتان؟
۴. آیا با لوس کردن کودکان به نوعی به دیگران آسیب می‌رسانید؟
چگونه لوس کردن کودکان می‌تواند به کودک شما آسیب برساند؟
والدینی که روش فرزندپروری خود را همانند یکی از موارد فوق می‌یابند، ممکن است بخواهند آشنا شوند که چگونه می‌توانند آن را تغییر دهند. گذشته از این واقعیت که زندگی با یک فرزند لوس می‌تواند ناخوشایند باشد، به طور خلاصه خطرات بیش از حد لوس کردن کودکان این است که در موارد زیر مشکل پیدا خواهند کرد:
•یادگیری صبر کردن برای دریافت آن چیزی که می‌خواهند (لذت تأخیر)
•در مرکز دائمی توجه قرار نداشتن
•مراقبت از خودشان
•مسئولیت‌پذیری
•دانستن اینکه به چه اندازه کافی است
لوس کردن می‌تواند کودکان را ناسپاس و نمک‌نشناس بار بیاورد. دکتر بردهوفت مطرح می‌کند:
اگر کودکی اسباب‌بازی یا هر چیز دیگری را خراب یا گم کند و والدین آن را سریعا جایگزین کنند، کودک دیگر فرصتی برای جایگزینی با سخت تلاش کردن را پیدا نخواهد کرد و احساس خوب داشتن به دلیل دستیابی به هدف را تجربه نخواهد کرد. علاوه براین، بچه‌های لوس کمتر متوجه لذت تأخیر می‌شوند و منجر به مادی‌گرایی و نمک‌نشناسی کودک می‌شود.
محققان روی بیش از ۱۰۰۰ دانش‌آموز دبیرستانی بین سنین ۱۴ تا ۱۹ سال مطالعه انجام دادند و دریافتند که نوجوانان مادی‌گرا دارایی‌های مادی را به عنوان مهمترین عامل شادی خود در نظر می‌گیرند، نمره‌های پایین‌تری کسب می‌کنند، نسبت به دیگران بیشتر حسادت می‌ورزند و کمتر از زندگی خود راضی هستند. از سوی دیگر، نوجوانانی که روی سپاسگزاری و حق‌شناسی به جای مسائل مادی تمرکز داشتند، نمره‌های بالاتری می‌گرفتند، کمتر به دیگران حسادت می‌ورزیدند، انگیزه بیشتری برای کمک به دیگران داشتند و خوشحال بودند.
لوس کردن کودکان می‌تواند روی اهداف آن‌ها در زندگی تأثیر بگذارد. تحقیقات دکتر بردهوفت نشان داده است که این نوع کودکان بیشتر به دنبال اهدافی مانند پول و شهرت در زندگی هستند و اهدافی که کمتر به دنبال آن هستند شامل داشتن رابطه معنی‌دار فردی، تجربه کردن رشد عاطفی شخصی و کمک به مردم و جامعه می‌شود.
چگونه کودک خود را لوس نکنیم یا این کار را متوقف کنیم؟
والدین چه کاری می‌توانند در برابر لوس کردن کودک خود انجام دهند یا توجه بیش از حد کردن به او را متوقف کنند؟ در ادامه با پیشنهادات دکتر بردهوفت آشنا می‌شوید.
نویسندگان کتاب «چه مقدار زیاد است» تصویر بسیار مفیدی از سبک‌های فرزندپروری را ارائه می‌دهند که آن‌ را «بزرگراه تربیت» می‌نامند. در این ساختار روش‌های مراقبت از کودک به شش دسته تقسیم می‌شوند: مراقبت‌های نادرست، مشروط، جسورانه، حمایتی، بیش از حد لوس بار آوردن و کم‌توجهی کردن. دو نوع از بهترین مراقبت‌ها شامل جسورانه و حمایتی هستند و هر دو به عنوان بزرگراه توصیف می‌شوند. مشروط و بیش از حد لوس کردن به عنوان شانه خاکی و مراقبت‌های نادرست و کم‌توجهی کردن دو طرف بزرگراه در نظر گرفته می‌شوند (مراقبت‌های نادرست شامل فریاد کشیدن روی کودک بخاطر درخواست خرید یک بازی و کم‌توجهی کردن مانند خرید بازی برای او است بدون آنکه آگاه باشید که فرزندتان زمان زیادی را صرف بازی‌های ویدئویی می‌کند).
محققان نمونه‌هایی را ارائه می‌دهند به عنوان مثال، کودکی یک بازی ویدئویی گران قیمت جدیدی را می‌خواهد و پاسخ‌های متفاوت اینگونه است. به کودک بگویید که بازی را برای او می‌خرید اگر؛ التماس کردن را متوقف کند (شرطی) یا حتی بازی‌های گران قیمت دیگری را هم برایش بخرید (بیش از حد لوس کردن)، این رویکردها لازم است تا در مسیر درست بزرگراه قرار بگیرند. در این مثال گزینه‌های بهتر این هستند تا به فروشگاه بروند، اگر بازی خشونت‌آمیز نباشد و اگر والدین موافق باشند که کودک بازی‌های زیادی ندارد و آن‌ها قادر به خرید هستند برایش بگیرند، (جسورانه) یا به کودک بگویند اگر این بازی را برای او بخرند دیگر هیچ بازی برای روز تولد یا کریسمس نخواهند خرید، اما مستلزم این است که قبل از خرید کودک مطمئن شود این چیزی است که او واقعا می‌خواهد (حمایتی).
برخی از روش‌های دیگر را امتحان کنید
•انجام کارهای رومزه را برعهده کودکان قرار دهید. اختصاص دادن وظایف روزانه به کودکان مانند برداشتن وسایل خودشان یا کمک به تمیز کردن ظرف‌ها (کاری که حتی بچه‌های کوچکتر هم می‌توانند انجام دهند) مزایای زیادی از جمله ایجاد اعتماد به‌نفس و آموزش به آن‌ها در مورد فکر کردن به دیگران را به همراه دارد. اگر کمک‌های مالی به وظایف روزانه مرتبط شوند، می‌توانند به بچه‌ها در مورد آموزش ارزش پول و مفهوم آنچه که برای آن کار می‌کنند کمک نماید.
•انتظارات قدردانی را مشخص کنید. به او عادت دهید که هر وقت برایش غذا می‌پزید، به بیرون می‌برید یا لباس‌هایش را می‌شویید از شما تشکر کند. به او یاد دهید تا برای کسی که کادو برایش گرفته یا کار خوبی انجام داده است یادداشت تشکر بنویسد. وقتی‌که او هر روز برای کارهای روزمره تمرین تشکر کند، در نهایت به صورت خودکار این کار را انجام خواهد داد.
•به او یاد دهید تا مراقب وسایلش باشد. اگر فرزندتان به علت بی‌دقتی چیزی را گم یا خراب می‌کند، از او بخواهید بخاطر این اشتباه، انجام وظایف روزانه بیشتری را برعهده بگیرد.
•کل خانواده را درگیر پروژه‌های خیریه‌ای یا خدماتی کنید. زباله‌های پارک را جمع کنید، برای خیریه‌ها غذا بپزید یا لباس‌های قدیمی را به افراد بی‌بضاعت بدهید. ایده‌های زیادی وجود دارد که بچه‌ها می‌توانند برای آن کار داوطلب شوند و در مورد نیازهای دیگران به آگاهی دست یابند ( و سپاسگزار آن چیزهایی باشند که دارا هستند) در حالی‌که به فردی خیر تبدیل می‌شوند.
•با چیزهای کوچک شروع کنید. هنگامی‌ که با کارهایی که می‌توانید برای جلوگیری از لوس کردن کودکان خود انجام دهید آشنا شدید، تغییر را از یک قسمت شروع کنید. به عنوان مثال، اگر کودک شما خیلی لوس است یا با قوانین آشنایی ندارد، تغییرات را به آرامی آغاز کنید. اگر شما در مورد زمان خواب فرزندتان سهل‌انگاری کرده‌اید، یک زمان غیرقابل تغییری را تعیین کنید و فقط در زمان‌های خاصی به او اجازه تخطی از این قانون را بدهید. اگر شما اسباب‌بازی‌های بیشماری برای جبران کار‌های او برای شب‌ها خریده‌اید، برنامه متفاوتی برای وقت گذراندن در کنار هم بچینید و تمرکز بر روی مسائل مادی را کمتر کنید.
زمانی‌که شما تغییرات را آغاز می‌کنید تا به کودک خود کمک کنید تا مستقل‌تر، مسئولیت‌پذیرتر باشد و به جای مسائل مادی به خانواده و دوستان توجه بیشتری کند، خواهید دید که کودکت اعتماد به‌نفس بیشتری خواهد داشت، مهربان‌تر است، راحت‌تر دوست پیدا می‌کند، لوس نخواهد بود، به خودش افتخار می‌کند و خوشحال است