اطلاعات/ خیلی اوقات در مصاحبت با کودکان با سخنانی از سوی آنها روبرو شده‌ایم که حقیقت نداشته. گاهی این سخنان غیرواقعی زاییده ذهن این کودکان است و گاهی، دروغ‌گویی است. اغلب کودکان به خاطر ترس از مجازات و تنبیه به ‌دروغ‌‌گویی روی می‌آورند. اگر از دروغ‌گویی کودک خود به ستوه آمده‌اید بهتر است تا آخر این مطلب با ما همراه باشید. ما در این مطلب قصد داریم به علل دروغ‌‌گویی و ارتباط آن با سن کودکان بپردازیم.‎

دروغ‌گویی کودکان نوپا:‎
اغلب روان‌شناسان معتقدند که در مواجهه با یک عمل ناهنجار از سوی کودک، نحوه پرسیدن سؤال از طرف والدین، اهمیت زیادی دارد. مثلاً اگر شما با یک خرابکاری روبرو شدید، سریع خطاب به کودک نگویید: «این کار تو بوده؟». اگر شما از همان اول به کودک خود اتهام وارد کنید او حالت تدافعی به خود گرفته و حتماً به شما دروغ خواهد گفت. کودکان نوپا به دلیل ترس از تنبیه، اغلب خرابکاری‌های خود را انکار می‌کنند.‎

دروغ گویی کودکان پیش دبستانی:‎
اغلب کودکان در این سن، افکار فانتزی دارند و بیشتر صحبت‌هایی که می‌کنند زاییده خیال‌شان است. این امر نگرانی ندارد. حتی والدین باید خوشحال شوند که کودک خود، هوش بالایی دارد و می‌توانند امیدوار شوند که کودک خود در نوجوانی از مهارت‌های اجتماعی بالایی برخوردار خواهند بود. اگر با افکار فانتزی کودکان در این سن روبرو شدید، بدانید که آن‌ها قصد دروغ‌گویی ندارند، فقط دوست دارند تخیلات خود را به شما انتقال دهند. به یاد داشته باشید که والدین با برخوردهای غلط خود می‌توانند به پرورش تخیلات کودک آسیب وارد کنند.‎

دروغ گویی کودکان مدرسه‌ای:‎
کودکان در این سن به دلیل اضطراب در برخورد با مسائل مدرسه، به‌دروغ گویی متوسل می‌شوند. قبل از تنبیه کردن کودک بابت دروغ‌گویی‌اش، سعی کنید دلایل دروغ گفتنش را کشف کنید و با در نظر گرفتن آن‌ها، او را مجازات کنید. برخی از روان‌شناسان ادعا می‌کنند که دروغ‌ گویی کودکان نشانه دهنده تنش و استرس آن‌ها و گاهی نیز بیانگر هوشمندی کودک است؛ زیرا او در برخورد با مسائل از تاکتیک‌های مختلف استفاده می‌کند.‎
بهترین برخوردی که والدین می‌توانند با این‌گونه کودکان انجام دهند این است که با او به صحبت نشسته و دلایل این کار را از او بپرسند و برای کودک توضیح دهند که با دروغ‌ گفتن چه صدمات جبران‌ناپذیری به خود و دیگران وارد می‌کند.‎
اما اگر بخواهیم به صورت کلی دروغ گویی را در کودکان کشف کنیم، باید بدانیم که اغلب چه کودکانی به دروغ گویی روی می‌آورند و علت این دروغ گویی چیست؟

دروغگویی در چه کودکانی بیشتر دیده می‌شود؟
‏۱‏‎( ‎کودکانی که به دلایلی از سوی خانواده حمایت عاطفی نمی‌شوند و از کمبود محبت رنج می‌برند. آنها از طریق دروغگویی خواستار توجه سایرین به خود هستند. ‎
‏۲‏‎( ‎کودکانی که شجاعت کافی ندارند و به دلیل ترس از رویارویی با واقعیات به دروغ دست می‌زنند. ‎
‏۳‏‎( ‎کودکانی که استرس زیادی را تحمل می‌کنند و تکلیف بسیار دشواری بر آنها تحمیل شده که قدرت تحمل آن را ندارند.‎
۴) کودکانی که قدرت کنترل هیجانات خود را ندارند و سریع هیجانی و عصبی می‌شوند.‎

چرایی دروغ‌گویی در کودکان:‎
ـ عدم تشخیص واقعیت از خیال
ـ‌ عدم توجه و تمرکز کافی
ـ‌ نیاز به جلب توجه
ـ الگوپذیری کودک از والدین
ـ تحت فشار قرار دادن کودک برای گفتن جزئیات‎ ‎
ـ ترس از والدین و بزرگترها (ترس از مجازات و تنبیه)
ـ کمبود محبت
‎‎ـ داشتن دوست خیالی


در مواجهه با دروغ گویی کودک خود چه کار کنیم؟
کودکان در سنین مدرسه، نسبت به دروغ گفتن حس بدی دارند و حتی می‌دانند که در مقابل دروغ گویی خود توسط والدین مجازات می‌شوند. آنها از سن ۱۱ سالگی به بعد به واقعیات پی می‌برند و درمی‌یابند که اگر نتوانند اعتماد کسی را جلب کنند به دردسر می‌افتند و دوستان خود را از دست می‌دهند.‎

‎ ‎چه کنیم تا فرزندان‌مان از دروغ گفتن بپرهیزند؟
‎ـ ‎در وهله اول ازفرزندتان سؤالاتی نپرسید که او را به دروغ گفتن وادار کند: مثلاً وقتی می‌دانید ظرفی را شکسته از او نپرسید «چرا ظرف رو شکستی؟»، «این کار تو بوده؟» و…. بلکه به او بگویید خیلی ناراحت شدم که این ظرف شکست ولی خداروشکر به خودت آسیبی نرسید!
همچنین به هیچ‌ وجه کودک را تنبیه نکنید. کودکانی که از تنبیه شدن می‌ترسند، بیشتر دروغ می‌گویند. اگر تنبیه کردن را از برنامه تربیتی خود حذف کنید درهای ارتباط با کودک را می‌گشایید و در نتیجه ساده‌تر می‌توانید مشکل را میان خود حل کنید.‎
‎ـ ‎اگر کودک شما در سنین پیش دبستان یا سن مدرسه است، به او فرایند حل مسئله را آموزش دهید. مثلاً به او یاد دهید در مواجهه با مشکلات چگونه تصمیم‌گیری کند. اگر چیزی را گم کرده، راه حل درست پنهان‌کاری یا دروغگویی نیست، بلکه باید بتواند مشکل به وجود آمده را مدیریت و حل کند.‎
‎ـ ‎اگر فرزندتان پیش شما آمد تا حقیقت را بگوید برایش سخنرانی نکنید و دست از نصحیت کردن بردارید. از کودک برای صداقتی که به خرج داده، تشکرکنید و در مورد یافتن راه حل لازم بدون عصبانیت فکرکنید. هیچ وقت در مواجهه با دروغ گویی‌اش، نگویید «اگر حقیقت را بگی تنبیه‌ت نمی‌کنم‎.»
‎- ‎وقتی در مقابل فرزندتان دروغ‌های به اصطلاح مصلحتی می‌گویید در واقع دارید درسی متناقض با صداقت به او می‌دهید. مثل زمانی که او را وادار می‌کنید به دوست‌تان که تلفن کرده بگوید در خانه نیستید. در واقع دارید به فرزندتان آموزش غلط می‌دهید. از یاد نبریم ما همیشه در حال آموختن چیزی به فرزندمان هستیم. بهتر است خودمان الگوی صداقت برای فرزندمان باشیم.‎
‎ـ ‎اگر کودکی خیال پردازی‌هایش را به زبان می‌آورد، نباید او را دروغ‌گو بنامیم. همین که دائم او را دروغگو خطاب کنیم علاوه بر اینکه اعتماد به نفس کودک را از او می‌گیریم، باعث می‌شود دروغ در او شکل بگیرد و برای دیگر مسائل عادی هم به دروغ گفتن پناه ببرد.‎

ما را در کانال «آخرین خبر» دنبال کنید