برترين ها/ مثل يک رويا يا حقه است، نه؟ فکر اين که کودک شما بتواند بي‌دردسر از توالت استفاده کند، آن هم فقط در چند روز يا حتي در طول يک بعدازظهر، به نظر باور نکردني مي‌آيد. اغلب مادر‌ها دست کم چند ماه به اين موضوع (و همه سختي‌هاي مربوط به فرش و شلوار و آب‌کشي) فکر مي‌کنند و حتي نزديک شدن به لگن بچه هم آن‌ها را دچار تپش قلب مي‌کند! در اين صفحات ما روش آموزش سريع را براي ۳ روز به صورت يک ساختار گام به گام توضيح مي‌دهيم تا مطمئن باشيد چيزي را جا نينداخته‌ايد. يادتان باشد استفاده از اين روش يا هر روش ديگري، به اين معنا نيست که کودک پس از آن ديگر مثل آدم‌هاي بزرگ از توالت استفاده مي‌کند. موفقيت در اين روش، يعني کودک شما استفاده از توالت را به پوشک ترجيح بدهد، اما همچنان ممکن است گاهي خراب‌کاري کند و شما بايد کمکش کنيد تا پيشرفت کند. کمک به کودک وقتي کامل مي‌شود که امکان استفاده راحت از توالت براي کودک‌تان به صورت مستقل کاملا وجود داشته باشد. چيز‌هايي هم هست که بايد يادش بدهيد؛ مثلا اين که چطوري شلوارش را پايين بکشد و دوباره پايش کند، لگن توالت را خالي کند و دست‌هايش را با صابون بشويد. اين چيز‌ها ممکن است چند ماه طول بکشد و شما مجبور باشيد تا آن وقت خودتان همراهي‌اش کنيد. براي همين است که بهتر است به اين برنامه ۳ روزه، به عنوان آخرين ضربه‌اي نگاه کنيد که به توپ در حال پرواز به سمت دروازه مي‌زنيد. مهم‌ترين چيز اين است که يادتان باشد هيچ روشي «درست و بي‌اشکال» نيست، مگر آن که براي خودتان و بچه‌تان درست از آب دربيايد! خودتان براي آموزش توالت آماده‌ايد؟! تکنيک کودک بي‌پوشک يک روش «بدون پوشک» است. يعني احتمال خرابکاري و آب‌کشي در اين روش بيشتر از ۱۰۰ درصد است! بنابراين بايد از قبل خودتان را براي هر چيزي آماده کنيد. اگر حوصله اين طور کار‌ها را نداريد، مي‌توانيد از شورت‌هاي آموزشي استفاده کنيد، اما ديگر انتظار تمام شدن ماجرا در ۳ روز را نداشته باشيد. روش‌هايي که همراه با پوشک هستند و مثلا مادر در ساعات معيني بچه را به دستشويي مي‌برد، ممکن است ماه‌ها طول بکشند. اما اين يک روش تضميني چند روزه است. اگر واقعا مي‌خواهيد اين روش براي‌تان کار کند، بايد بچه‌تان را لخت رها کنيد! اگر اين موضوع براي‌تان غيرقابل تحمل است، از يک روش ديگر استفاده کنيد. در غير اين صورت، الان بهترين زمان براي شروع است. اگر از همين حالا خودتان را آماده کنيد، مي‌توانيد تابستان را بدون پوشک سپري کنيد! هورا! آموزش توالت يک لگن آموزشي کودک که او خودش به تنهايي بتواند رويش بنشنيد. اگر بتوانيد براي هر جاي خانه (مثلا اتاق خودش، هال، آشپزخانه، توالت و حمام) يکي تهيه کنيد، فوق‌العاده است. يک عالمه آب يا آبميوه و مايعات ديگر براي نوشيدن جايزه براي هر بار استفاده مطلوب (!) از لگن (شکلات، چيپس يا هر چيز ديگري که کودک‌تان واقعا دوست داشته باشد و شما معمولا او را از خوردن‌اش محروم مي‌کنيد!) شلنگ يا ظرف آب و يک عالمه دستمال و سطل و اين طور چيز‌ها براي پاک کردن رخداد‌هاي تصادفي در وسط خانه. چند دست شلوار يا شورت راحت که فوري پايين بيايند؛ براي وقت‌هايي که بيرون از خانه هستيد. چند دست زيرانداز جاذب آب يک بار مصرف (مي‌توانيد از داروخانه تهيه کنيد) براي جا‌هاي خاص که نمي‌خواهيد احيانا کثيف شوند؛ مثلا روي صندلي ماشين يا مبلي که روي آن مي‌نشينيد. بهتر است آن را طوري پهن کنيد که کودک‌تان متوجه آن نشود، مثلا زير روکش اصلي صندلي. يک ماه قبل از شروع کنترل کنيد که کودک‌تان براي شروع برنامه آموزش توالت آماده است يا نه. آمادگي، يعني اين که کودک‌تان بعد از هر بار دستشويي براي ۲ ساعت يا بيشتر خشک مي‌ماند، از شما مي‌خواهد که به توالت برود، دوست ندارد پوشکش کنيد و در زمان‌هاي نسبتا مشخصي در روز مدفوع مي‌کند. اگر کودک شما ۲۸ ماهگي را پشت سر گذاشته باشد، به احتمال زياد اين نشانه‌ها را خواهد داشت. برنامه کاري‌تان را خالي کنيد و ۳ روز را دربست کنار بگذاريد و روي آموزش توالت تمرکز کنيد. يک نفر ديگر (پدر، مادربزرگ يا پرستار) را هم کنار دست‌تان داشته باشيد تا حداقل در ۲ روز اول کمک‌تان کند. يک جور «سرود توالت» اختراع کنيد! هدف اين است که با رقص و سرود و خوشحالي کودک را به خاطر موفقيتش تشويق کنيد و براي ادامه دادنش به او انگيزه بدهيد؛ بنابراين اين سرود مي‌تواند يک آواز باشد، يک هوراي دسته‌جمعي يا يک رقص ۳ نفره با کودکي که توي هوا پرت مي‌شود! به اين فکر کنيد که کودک‌تان چطوري‌اش را دوست دارد. ۲ تا ۵ هفته قبل از شروع آموزش، کودک‌تان را با لگنش آشنا کنيد. وقت‌هايي که خودتان، همسرتان يا نزديکان ديگري که با آن‌ها رودربايستي نداريد، مي‌خواهيد به توالت برويد، به او اطلاع بدهيد که داريد براي چه کاري مي‌رويد! مي‌توانيد مراحل توالت را از پايين کشيدن شلوار تا سيفون و شستن دست‌ها برايش توضيح بدهيد. حتي مي‌توانيد بعد از توالت، همراه با همسرتان براي خودتان سرود توالت را اجرا کنيد! (اگر والدين اين کار را براي خودشان بکنند، کودک حس مي‌کند اين يک تفريح خانوادگي است!) مي‌توانيد اين کار را براي عروسک‌هاي کودک‌تان هم اجرا کنيد و تمام مراحل توالت را به او نشان بدهيد. يک هفته قبل از شروع يک بسته پوشک را به کودک‌تان نشان بدهيد و بگوييد که از چهارشنبه (يا هر روز ديگري که قرار است آغاز تعطيلات ۳ روزه آموزش پوشک‌تان باشد) ديگر نيازي به اين‌ها نداريد و او قرار است بي‌پوشک بگردد. اين را به عنوان يک ماجراي مفرح و هيجان‌انگيز معرفي کنيد. به او بگوييد هر وقت اين بسته پوشک تمام شود، ديگر نيازي نيست او پوشک به پا کند و آزاد است! يکي از علت‌هاي کارآمدي اين روش (و علت اين که به آن روش «کودک، بي‌پوشک» مي‌گويند) اين است که بچه‌ها عاشق اين هستند که بي‌لباس بگردند! اولين روز آموزش همراه با کودک‌تان از خواب بيدار شويد. پوشکش را باز کنيد. بهتر است کودک‌تان لباسي داشته باشد که مزاحم نشستن او روي لگن نشود. يک دامن کوتاه (بدون شورت) براي دختر‌ها عالي است. براي پسر‌ها هم فقط يک شورت راحت‌تر است. از حالا به بعد شما و همسرتان بايد چشم بدوزيد به بچه‌تان تا اگر نشانه‌هايي از نياز به دستشويي ديديد، او را فوري به نزديک‌ترين لگن برسانيد. در طول روز همگي (يعني خودتان، همسرتان و کودک‌تان) را مجبور کنيد ميوه و چيز‌هاي آبکي بخورند و کلي آب و شربت دم دست بگذاريد که چيزي براي توالت داشته باشيد! هر وقت خودتان خواستيد به توالت برويد، به کودک‌تان بگوييد و مراحل را برايش توضيح دهيد. جاي دقيق لگن را به او نشان بدهيد و بگوييد که چه انتظاري از او داريد. اگر کودک‌تان روي لگن نشست و کارش را انجام داد، موفقيتش را به او تبريک بگوييد، حتي اگر بيشترش روي زمين ريخته بود و فقط يک قطره‌اش به لگن رسيده بود! اگر اين طوري شد، سرود توالت را با هم اجرا کنيد و حتي مي‌توانيد به او جايزه هم بدهيد. بعد از ۱۰ تا ۱۲ بار، معمولا بچه‌ها ياد مي‌گيرند به صورت مستقل از لگن استفاده کنند. اگر يک اتفاق ناخوشايند رخ داد (مثلا مبل يا فرش کثيف شد) نگوييد «چيزي نيست!». به جايش با يک لحن ملايم و کمي ناراحت بگوييد «جيش (يا پي‌پي) توي لگن!» و به کودک‌تان کمک کنيد تا فرش و مبل را تميز کنيد. به هيچ عنوان سرش داد نزنيد و به خاطر اتفاقي که افتاده، شرمنده‌اش نکنيد. اتفاق، حتما مي‌افتد! قبل از زمان خواب بعدازظهر و خواب شبانه، به کودک‌تان بگوييد که وقت توالت است (از او نپرسيد که مي‌خواهد برود يا نه، چون جوابش نه خواهد بود!) و بعد پوشکش کنيد، مگر اين که مطمئن باشيد خشک مي‌ماند. روز دوم آموزش روش روز اول را ادامه بدهيد. تنها تفاوت اين است که در روز دوم مي‌توانيد يک ساعت در بعدازظهر بيرون برويد. صبر کنيد تا او در لگن کارش را بکند و بعد سريع از خانه بيرون بزنيد! اين طوري به او مي‌فهمانيد که بين زمان بيرون رفتن از خانه و دستشويي کردن، ارتباطي وجود دارد. ضمنا با اين کار کودک‌تان را با «توالت درخواستي» هم آشنا مي‌کنيد، يعني قبل از بيرون رفتن از او بخواهيد که توالت کند. موقع بيرون رفتن پاي کودک‌تان يک شلوار راحت بکنيد و برايش پوشک يا شورت آموزشي نپوشانيد. قرار است براي هر رخدادي، داخل خانه يا بيرون آن کودک را آزاد بگذاريد. با اين حال چند دست لباس با خودتان برداريد؛ شايد خيلي هم خوش شانس نبوديد! بهتر است براي بيرون رفتن يک جاي نزديک را انتخاب کنيد تا پياده (بدون ماشين) برويد. قدم زدن در محله (حتي اطراف ساختمان خودتان) يا رفتن تا پارک نزديک خانه، اين امکان را مهيا مي‌کند که يک لگن کوچک را هم با خودتان ببريد. در اين مرحله، انتظار نمي‌رود که کودک بتواند خودش را يک ساعت نگه دارد. روز سوم آموزش همان روش روز اول را ادامه بدهيد، اما مي‌توانيد صبح و عصر براي يک ساعت بيرون برويد. هر بار قبل از رفتن از کودک‌تان بخواهيد توالت کند و بعد بيرون برويد. براي بيرون رفتن همان کار‌هاي قبلي را بکنيد؛ شلوار راحت، لگن کوچک همراه و لباس‌هاي اضافه. بعـد از آموزش بعد از اين تعطيلات طولاني مي‌توانيد انتظار داشته باشيد که کودک‌تان هر بار که لازم دارد، خودش را به لگن برساند يا به شما بگويد که کمکش کنيد. اما براي رسيدن به نتيجه مطلوب، همچنان بايد انتظار اتفاقاتي را داشته باشيد. براي ۳ ماه آينده، به کودک‌تان اجازه بدهيد با شورت يا با يک شلوار شل و ول در خانه بگردد. پوشک را فقط براي خواب شبانه استفاده کنيد. بيرون از خانه هم شلوار‌هاي راحت پاي او کنيد که پايين کشيدن‌شان ساده باشد. شورت‌هاي آموزشي يا لباس‌هاي زير تنگ براي بچه حس پوشک را دارند و استفاده از آن‌ها قبل از ۳ ماه کودک‌تان را ترغيب مي‌کند که توي همان‌ها کارش را انجام بدهد. بعد از ۳ ماه بدون هيچ رخداد غير منتظره، مي‌توانيد به او شورت بپوشانيد. وقتي بيرون مي‌رويد، لگن کوچک‌تان را همراه‌تان ببريد. در محيط‌هاي عمومي از آن در دستشويي‌هاي عمومي استفاده کنيد يا از تبديل‌هاي توالت فرنگي براي او استفاده کنيد. حتما دست‌هاي خودتان و کودک‌تان را بعد از استفاده از توالت بشوييد. اگر آموزش ۳ روزه جواب نداد اگر کودک شما بعد از آموزش ۳ روزه هيچ اشتياقي براي استفاده از لگن نشان نداد، ۶ تا ۸ هفته وقفه ايجاد کنيد و دوباره امتحان کنيد. اگر کودک‌تان کمتر از ۷۵درصد موفقيت نشان بدهد يا اصلا برايش اهميتي نداشته باشد که زير پايش خيس مي‌شود، آموزش را متوقف کنيد و به بعد موکول کنيد. مثبت و منفي‌هاي آموزش ۳ روزه توالت روش آموزش ۳ روزه «کودک، بدون پوشک» يک روش آسان است که هر مادر و پدري مي‌توانند آن را دنبال کنند. اگر به نظرتان آموزش توالت رفتن يک فرايند مخوف و پراضطراب است، يا فکر مي‌کنيد آموزش آن غير ممکن است، اين روش را انتخاب کنيد! اين روش خيلي سريع جواب مي‌دهد؛ در نتيجه براي مادر‌هاي شاغل يا آن‌هايي که مجبورند در مدت مشخصي اين ماجرا را تمام کنند (مثلا اگر انتظار فرزند دوم را مي‌کشيد يا يک سفر کاري در پيش داريد) مفيد است. ضمنا کودک‌تان هم به خودش افتخار مي‌کند و احساس استقلال به دست مي‌آورد. علاوه بر اين، شما مي‌توانيد پول‌هايي را که براي خريدن پوشک خرج مي‌کرده‌ايد، کنار بگذاريد و به خاطر پوشک‌هاي کثيف‌تان هم کمتر به محيط زيست آسيب مي‌زنيد! اين روش به جايزه دادن متکي نيست و تشويق کودک در حد سرود توالت يا يک آواز تشويقي است؛ بنابراين لازم نيست نگران اين باشيد که کودک‌تان براي توالت به جايزه (مثلا شکلات) وابسته مي‌شود. ضمنا با اين روش شما توالت را به يک فعاليت مفرح و بامزه تبديل مي‌کنيد و از تبديل شدن کودک‌تان به يک موجود بيزار از توالت (که بايد براي بردنش به دستشويي دنبالش بدويد و التماسش کنيد) جلوگيري مي‌کنيد. چيز‌هاي بد اين که ۳ روز در خانه بمانيد و چشم‌هاي‌تان را به کودک‌تان بدوزيد تا متوجه کوچک‌ترين نشانه و تحرک از او براي نياز به توالت شويد، کمي سخت است. البته اين موضوع معمولا پس از روز اول و با يادگيري کودک راحت‌تر مي‌شود. اگر هر دو (شما و همسرتان) شاغل باشيد، اين موضوع سخت‌تر هم مي‌شود و شايد نياز به يکي دو روز مرخصي داشته باشيد. اين که کودک‌تان بخواهد ۳ روز در خانه لخت بگردد، شايد براي‌تان خوشايند نباشد. ممکن است شما اين کار را غيراخلاقي بدانيد، در حالي که خانواده‌هاي ديگري مشکلي با اين که کودک‌شان را با خودشان به توالت ببرند و مراحل کار را نشانش بدهند هم نداشته باشند. اين به وضعيت فرهنگي خودتان مربوط است و شما بايد روشي را که خودتان مي‌پسنديد، انتخاب کنيد. اگر دوست نداريد کودک‌تان کاملا لخت باشد، مي‌توانيد يک دامن پاي دخترتان کنيد يا يک شورت شل و آويزان پاي پسرتان. ضمنا، فصل سرما هم مي‌تواند مانع اجراي اين روش باشد. شايد لازم باشد دماي شوفاژ‌هاي خانه را کمي زياد کنيد يا براي اجراي برنامه تا تابستان صبر کنيد. چند تجربه واقعي براي اجراي برنامه «کودک بدون پوشک» من اين برنامه را در کمال نااميدي شروع کردم! آن موقع کودک دومم را باردار بودم و ترجيح مي‌دادم هر چه سريع‌تر اين ماجرا تمام شود، اما اميد نداشتم که واقعا اين اتفاق رخ بدهد. روز اول بي‌نهايت تاسف‌بار و نااميد کننده بود. دخترم حتي متوجه نمي‌شد که درياچه زير پايش کاردستي خودش است! حتي تلاشي هم براي رسيدن به لگن نمي‌کرد. وقتي روز اول به شب رسيد، مطمئن بودم که اشتباه کرده‌ام و زود اقدام کرده‌ام. تعداد شورت‌هاي شسته شده روي بند ۱۲ تا بود و آن قدر خانه را آب کشيده بوديم که ديگر هيچ حوله و دستمال خشکي نداشتيم. من دچار کمردرد شده بودم و همسرم تمام روز داشت حوله مي‌شست. روز دوم همه چيز خيلي بهتر بود. تعداد آب‌کشي‌ها به ۳ بار رسيد. دخترم سعي کرده بود خودش را به لگن برساند، اما در اغلب اوقات موفق نمي‌شد. با اين حال انگار تازه دخترم فهميده بود که قضيه از چه قرار است! روز سوم عالي بود. آبکشي تمام شد. ما موفق شده بوديم! قاطع باشيد. به خودتان بگوييد: همين است؛ ۳ روز ديگر همه چيز تمام شده است! چشم‌هاي‌تان را به روي سختي‌ها ببنديد و شروع کنيد. از کلي وقت قبل به ماجرا فکر نکنيد و خودتان را نترسانيد. ماجرا واقعا ساده‌تر از چيزي که فکرش را مي‌کنيد، پيش مي‌رود. خيلي از مادر‌ها بعد از اين که کودک‌شان را از پوشک گرفتند، مي‌گويند اگر مي‌دانستم اين قدر ساده است، زودتر مي‌گرفتم! اگر براي فرش‌ها يا مبل‌هاي‌تان نگرانيد، جمع‌شان کنيد! فرش‌هاي گران قيمت‌تان را لوله کنيد و روي مبل‌هاي‌تان روکش بکشيد تا نخواهيد تمام مدت به آن‌ها فکر کنيد. به هر حال آب کشيدن يک متر سراميک راحت‌تر از شستن فرش ۹ متري است. اگر نمي‌خواهيد همه جاي خانه‌تان را شلنگ بکشيد، يک جا در خانه‌تان را که آب کشيدنش آسان‌تر است (مثلا آشپزخانه يا راهروي جلوي حمام يا دستشويي) براي کودک‌تان جذاب کنيد. خودتان همان جا بپلکيد و اسباب بازي‌هاي او را هم همان جا بياوريد. شايد بهتر باشد ۳ روز خانوادگي در همين محل اطراق کنيد! ‌مي‌توانيد به جاي سرود توالت، از جايزه‌هايي مثل شکلات و چيپس استفاده کنيد يا فقط قول يک سه‌چرخه را بدهيد. لگن را دم دست بگذاريد! تجربه من نشان داد اين که دخترم روز اول سراغ لگن نمي‌رفت، به خاطر دوري‌اش بود. عضلات بچه‌ها هنوز آن قدر سفت نيست که بتواند جلوي ريزش ادرار را تا رسيدن به لگن بگيرد. اگر لگن درست بغل دست بچه باشد، او مي‌تواند فوري رويش بنشيند. اما رسيدن تا دستشويي، کار سختي است. بهترين کار اين است که همان جا، وسط خانه يا اتاق يا آشپزخانه (هرجا که کودک بيشتر حضور دارد) يک زيرانداز ضدآب بيندازيد و لگن را رويش بگذاريد. اين طوري احتمال موفقيت و در نتيجه اعتماد به نفس کودک را بيشتر مي‌کنيد. من اين کار را روز دوم انجام دادم و فوري نتيجه‌اش را ديدم! چطور همه جا را تميز کنيم؟ احتمال اين که مجبور شويد چند جا را آب بکشيد، قطعي است. پس از قبل خودتان را آماده کنيد. براي آب کشيدن زمين، بايد از آب جاري يا کر استفاده کنيد. يک شلنگ که به شير آب وصل شده، نجسي را تميز مي‌کند. اول عين نجاست (ادرار يا مدفوع) را با دستمال کاغذي خشک کنيد. بعد روي آن آب بگيريد. اگر در آن محل آب‌رو (چاه) وجود داشته باشد (مثل دستشويي يا حمام يا آشپزخانه)، کارتان خيلي راحت است. آب بگيريد و سعي کنيد بدون پخش و پلا شدن آب، وارد راه‌آب شود. اگر آب‌رو نداريد (مثلا وسط هال يا پذيرايي يا اتاق نجس شده) بعد از تميز کردن نجاست، دور تا دور محل نجاست را حوله يا دستمال بچينيد؛ طوري که آب به بيرون محيط درز نکند. روي نجاست آب بريزيد. آب را با حوله‌ها کاملا جمع کنيد (مواظب باشيد به بيرون محيط دايره حوله‌ها درز نکند) و حوله‌ها را در يک لگن بيندازيد. اگر از آب شلنگ استفاده مي‌کنيد با يک بار آب ريختن و کاملا جمع کردن، محل پاک مي‌شود. اما اگر به آب جاري دسترسي نداريد و مثلا با پارچ آب، آب مي‌ريزيد، بايد اين کار را ۳ بار تکرار کنيد. با ۳ بار آب ريختن و خشک کردن، محل پاک مي‌شود. براي شستن لباس‌هاي بچه (و احيانا حوله‌هايي که براي پاک کردن زمين استفاده کرده‌ايد) کافي است آن‌ها را زير شير آب بگيريد و چند بار خيس کنيد و بچلانيد تا مطمئن شويد که آب داخلش بيرون آمده و تميز شده. براي شستن خود بچه، يک بار آب ريختن با شلنگ کافي است. زياد بچه را نشوييد. اذيت مي‌شود. اگر وسيله‌اي مثل مبل و ميز نجس شد، بهترين راه اين است که آن را ببريد توي حمام و يک بار رويش آب شلنگ بگيريد. در غير اين صورت بايد همان روش آب ريختن و خشک کردن را اجرا کنيد.

#باهم_شکستش_مي‌دهيم ما را در کانال «آخرين خبر» دنبال کنيد