هنر زندگی/ این روزها بارداری دوقلو یکی از مسائلی است که نگاه‌های بسیاری را به سمت خود جلب کرده است. گروهی از افراد با شنیدن این خبر که قرار است دو فرزند به خانواده آن‌ها اضافه شود بسیار خوشحال می‌شوند و گروه دیگری نیز با توجه به هزینه‌های بالای نگهداری از دو فرزند و آمادگی نداشتن برای چنین شرایطی، از شنیدن این خبر دچار شوک شده و درگیر هزاران فکر و سوال می‌­شوند. به‌هرحال این خبر برای شما چه شیرین و چه تلخ قلمداد شود، شما می­‌بایست برای آن آماده شوید زیرا در این ایام، دو جنین شما در شکم مادر، در حال رشد و نمو هستند و به سبب ضعیف بودن آن‌ها می‌بایست توجه دوچندانی به مراقبت از مادر و فرزندان داشته باشید تا شاهد وقوع اتفاقات ناخوشایند نباشیم. به همین خاطر در ادامه مطلب، دلایل و ویژگی‌­های بارداری دوقلو را با یکدیگر بررسی خواهیم کرد.

بارداری دوقلو در چه صورتی ایجاد می‌شود؟
در هر سیکل ماهیانه، به‌طورمعمول یک تخمک آزادشده و وارد رحم خانم‌ها می‌شود. در عموم موارد، تخمک آزادشده با یک اسپرم ترکیب‌شده و سلول تخم را به وجود می‌آورد. سلول تخم در طی 9 ماه رشد کرده و در پایان این زمان، جنین متولد می­‌شود. اما در برخی مواقع و به‌صورت کاملاً غیرارادی، سلول تخم دو قسمت شده و هر قسمت، به‌عنوان یک جنین شروع به رشد می‌کند؛ در این حالت دوقلوهای همسان به وجود خواهند آمد.
از طرفی دیگر و در برخی از مواقع، تخمدان‌های زن در یک ماه، دو تخمک آزاد می­‌کنند. اگر این دو تخمک به‌وسیله دو اسپرم مختلف بارور شوند، هریک به رشد خود ادامه داده و باعث به وجود آمدن دوقلوهای ناهمسان می‌شوند. برخلاف دوقلوهای همسان که در تمامی موارد و کلیه کروموزوم‌ها با یکدیگر مشابه‌اند، دوقلوهای ناهمسان به‌صورت دو کودک کاملاً متفاوتی هستند که در یک محیط رشد می‌کنند و حتی می‌توانند جنسیت متفاوتی داشته باشند.

چه عواملی در بارداری دوقلو نقش دارند؟
1. ژنتیک

اگر در خانواده شما، سابقه تولد نوزاد دوقلو وجود دارد، با احتمال بیشتری شما نیز فرزند دوقلو خواهید داشت. ژنتیک و تجربیات مشابه فامیلی یکی از عوامل مهم در احتمال بروز بارداری دوقلو هستند.

2. سن مادر
با بالا رفتن سن، احتمال آزاد شدن دو تخمک در هر سیکل نیز بالاتر می‌­رود و می‌توان گفت که در خانم‌های بالای 30 سال، این احتمال بیش از سایر بانوان است.

3. داروهای بارداری یا عمل لقاح مصنوعی
چنانچه برای بارداری تحت نظر پزشک بوده‌اید و دارو مصرف می‌کنید و یا برای باردارشدن از روش عمل لقاح مصنوعی (IVF) استفاده کرده‌اید، بهتر است بدانید که این عوامل، احتمال بارداری دوقلو را افزایش می‌دهند.

بارداری دوقلو چه علائمی دارد؟
1. تشدید علائم بارداری

تقریباً تمامی خانم‌ها در ایام بارداری، احساس تهوع و بدحالی را به‌ویژه صبح‌ها تجربه می‌کنند، این حالت در بارداری دوقلو تشدید می‌شود و ممکن است خانم‌ها در کل روز با این شرایط درگیر باشند. یکی از دلایل این وضعیت، آن است که سطح هورمون HCG، در بارداری‌های دوقلو بیش از میزان آن در بارداری‌های تک قلو است. البته همان‌طور که گفته شد، تهوع صبحگاهی که از آن به‌عنوان بیماری صبحگاهی هم یاد می‌شود، مختص زنانی که دوقلو باردارند نیست و گاهی شدید بودن این علائم به این معناست که شما به‌طورکلی بارداری سختی را در پیش خواهید داشت.

2. اضافه وزن بیش از حد از علائم بارداری دوقلو
یکی دیگر از نشانه‌هایی که احتمال وجود دو جنین در رحم را بالاتر می‌برد این است که احساس کنید وزن شما به نسبت سن بارداری که در آن قرار دارید بیشتر است یا احساس کنید که سنگین‌تر شده‌اید.

3. حرکات زودهنگام و یا بیشتر جنین
به‌طور میانگین از هفته هجدهم بارداری، مادران متوجه حرکت جنین در شکم می‌شوند. در بارداری‌های دوقلو ممکن است شما زودتر از این تاریخ، احساس کنید که جنین در شکمتان حرکت می‌کند و یا اینکه حرکات جنین بیش از معمول باشد.

4. شنیده شدن بیش از یک صدای قلب
چنانچه در معاینات ایام بارداری، پزشکتان بیش از یک‌صدای ضربان قلب می‌شنود، با احتمال بیشتری شما دارای دو فرزند در شکم هستید.

5. وضعیت فشار خون
در هفته 20 حاملگی مادرانی که بارداری دوقلو را تجربه می‌کنند، سطح فشارخون پایین‌تری نسبت به مادرانی که بارداری تک قلو دارند را تجربه می‌کنند اما در طول بارداری، این میزان بالاتر می‌رود و از مادرانی که یک فرزند در شکم دارند بیشتر خواهد شد.

تشخیص نوع بارداری
در اوایل سه‌ماهه دوم بارداری، با انجام تست سونوگرافی می‌توان دوقلو بودن و یا تک قل بودن جنین داخل شکم را تشخیص داد. پس از تشخیص دوقلو بودن جنین، پزشکان متخصص می‌توانند راجع به همسان و یا ناهمسان بودن قل‌ها اظهارنظر کنند.


خطرات بارداری دوقلو
با توجه به اینکه در بارداری‌های دوقلو، دو جنین در یک فضای محدود قرار می‌گیرند و از مواد غذایی محدود استفاده می‌کنند، ممکن است یکی از آن‌ها نسبت به دیگری رشد کمتری داشته باشد. همچنین در بسیاری از مادران این گروه، بارداری زودهنگام و قبل از 37 هفته اتفاق میافتد. به‌علاوه، با توجه به اینکه کم‌خونی در زنان دارای بارداری دوقلو بیشتر است، کمبود آهن و خستگی یکی از مشکلات رایج این گروه از مادران است.

سؤالات متداول
در چه شرایطی احتمال بارداری دوقلو افزایش پیدا می‌کند؟

درزمانی که سابقه ژنتیکی وجود داشته باشد، سن مادر بالای 30 سال باشد و یا بارداری با روش لقاح مصنوعی باشد احتمال دوقلو بودن جنین بیشتر است.

چرا در بارداری دوقلو احساس خستگی وجود دارد؟

به دلیل کاهش میزان آهن خون، در بارداری‌های دوقلو، احساس خستگی وجود دارد.