مجله دلگرم/ غیرت یکى از صفات و ویژگى هاى طبیعى انسان است و هر کس به صورت غریزى و فطرى از آن برخوردار است. وجود این صفت باعث آن مى شود که آدمى از آنچه که دوست مى دارد و یا وظیفه محافظت از آن بدو سپرده شده است ، نگاهبانى نماید .
غیرت، صفتی لازم برای حفظ و حراست از کیان خانواده است اسلام عزیز مدلی از روابط میان محرم و نامحرم را طراحی کرده که به صلاح زندگی است و آن را از آفات جدی حفاظت می کند لذا مومن باید غیور باشد و نسبت به این مرزها حساس باشد.
به نظر می رسد یکی از دلایل ناهنجاری های امروز بی غیرتی مردان است. اما نباید فراموش کرد غیرت نیز حد و مرزی دارد.
در اهمیّت بحث غیرت در خانواده گفتنى است که امام صادق (ع) در این زمینه مى فرمایند : « مرد براى اداره منزل وخانواده خود به سه خصلت نیاز دارد که اگر هم به طور طبیعى آنها را نداشته باشد ، باید خود را به تکلّف در آنها وا دارد : خوش رفتارى ، گشاده دستىِ سنجیده ، وغیرت بر حفاظت از آنها »
انواع غیرت؛ چه مواقعی می توان غیرت داشت ؟
به طور کلی غیرت به دو دسته تقسیم می شود:

غیرت دینی : در این نوع غیرت، شخص نسبت به فرامین خداوند در زندگی خود و اجتماع حساسیت نشان می دهد و برای حفظ و گسترش ارزش های دینی در جامعه و حتی جهان تلاش می کند و حتی ممکن است در این راه جان خود را نیز فدا کند.
غیرت ناموسی : از نظر شخصی ، داشتن غیرت ناموسی باعث می شود که فرد برای حفظ پاکدامنی خود، آلوده به گناه نشود. میان پاکدامنی و غیرت رابطه بسیار نزدیکی وجود دارد.
امام علی (ع) درباره این موضوع می فرمایند:ارزش انسان به قدر همّت اوست، صدق او به اندازه جوانمردی اوست، شجاعتش به اندازه پاکدامنی اوست و عفّت او به قدر غیرت اوست.
(نهج البلاغه، حکمت47)
غیرت ناموسی از نظر خانوادگی باعث می شود که شخص نسبت به حریم خانوادگی خود حساس داشته و در برابر ورود بیگانه از آن حفاظت کند.
این غیرت از نظر اجتماعی موجب می شود که فرد علاوه بر حساسیت درباره پاکی و طهارت خود، نسبت به طهارت جامعه نیز حساسیت داشته باشد، زیرا لازمه پاک بودن حریم خانواده این است که حریم جامعه پاک باشد.

غیرتی بودن شوهر نسبت به زن
در اسلام غیرت داشتن مرد نسبت به همسر تائید شده است ، حتی مردان را مسئول ناپاکی زنان از نظر روابط با نامحرم می داند.
حضرت محمد(ص) می فرمایند:زنی که از خانه اش در حالی که خود را آراسته و بزک کرده و عطر زده خارج گردد، و شوهرش به این کار راضی باشد، برای هر گامی که آن زن در بیرون از خانه بر می دارد خانه ای در دوزخ برای شوهرش ساخته می شود. (بحارالانوار ج 103،ص 249)
در روایتی امام صادق(ع) می فرمایند:بهشت بر مردان بی غیرت حرام است. (بحارالانوار، ج35، ص924)
روایات بسیاری داشتن غیرت را تشویق و تائید می کند، زیرا نابود کردن این صفت در مردان و زنان، حریم پاکدامنی را به شدت با خطر مواجه می سازد.
نکته جالب توجه احساس نیاز بسیاری از زنانی است که انتظار غیرتی بودن از همسران خود در حد معقول و منطقی دارند، چرا که برای حفاظت از خود در برابر بدخواهان و مردان هرزه، به مردها به عنوان همسر، پدر و یا برادر که از نظر جسمانی قوی تر هستند نیاز دارند.
این خصوصیت حمایت و حفاظت از زن برای مردان همان غیرت است که در شکل های گوناگون بروز می کند.

غیرت مرد در خانواده
کلمه اى که در تعریف غیرت مرد در خانواده مناسب به نظر مى رسد حساسیت است . به این معنا که غیرت نوعى حساسیت است حساسیتى که از مسۆولیت برخاسته است زیرا هر کس که نسبت به چیزى مسۆولیت دارد باید نسبت به آن حساسیت هم داشته باشد .
در نظام خانواده نیز مسۆولیت مرد نسبت به همسرش ، غیرتى است که مرد نسبت به همسر خود دارد و زمانى این نوع غیرت ممدوح است که با اعتدال همراه گردد .
توضیح اینکه غیرت مرد نسبت به همسر و فرزندانش امرى فطرى ، ضرورى و در واقع برخاسته از ایمان و تعهد او بوده و مادامیکه حالت افراطى نداشته باشد جزء شاکله مسۆولیت مرد است .
خانمها نیز طالب غیرت مرد خویشند و مى خواهند همسرانشان نسبت به وضع آنها حساس باشند . اصولاً خانمها از مردى که نسبت به وضع لباس و پوشش آنها بى تفاوت باشد ، ناراضى اند .
ناگفته نماند این حساسیت مرد تا زمانى از جانب بانوان نوعى دوست داشتن ، محبّت و حمایت تلقى مى گردد که در حد معقول باشد .
اگر از راه اعتدال خارج شده و به سوى افراط و تفریط گرایش یابد ، مذموم خواهد بود و به بدگمانی منفی تبدیل می شود .

اعتدال غیرت

حد و حدود غیرت تا جایى است که 1 - از روى بدگمانى ، 2 - همراه با سخت گیرى 3 - براى کسانى که خود اهل مراقبت اند، نباشد است مگر آن که به قراینى خلاف آن ثابت شود.
بسیارى از بانوان خود حریم خویش را رعایت مى کنند و در این صورت حساسیت نشان دادن بیشتر آثار منفى به دنبال خواهد داشت.

امام علی (ع) در سفارش به فرزند خود امام حسن (ع) فرمود:
«از غیرت نا به جا [نسبت به زنان] بپرهیز که آن، زن سالم را به بیماری و پاکدامن را به بدگمانی (اندیشه گنهکاری)، می کشاند.
حال اگر غیرت مرد زیادتر از حد معمول شد چگونه با آن برخورد کنیم حجت الاسلام شهاب مرادی به زیبایی به بیان این امور پرداخته است :

غیرت نابجا
زن می تواند یک بار وقتی حال هر دوشون خوب بود و بیرون از منزل با او در این باره گفتگو کند و محترمانه و بدور از هیجان از خودش دفاع کند در «هفت هشت کلمه یا نهایت دو سه جمله! نه یک سخنرانی انقلابی» در آن چند کلمه با ادبیات خودش شبیه به این را بگوید: «من پاک و مومن و عفیفم. غیرت تو را می پسندم و برخی کنترل ها را اگر بدبینی اش غیرمستقیم است و یا سوءظن های تو را اگر واضح تهمت زده را اهانت بزرگی به خودم تلقی می کنم. اما بروز خشم فقط حال ما را بدتر می کند و گره را پیچیده تر و محکم تر. تو را دوست دارم این جمله حکمِ یک ترجیع بند را دارد. فراموشش نکنید تو حق داری و می توانی از من در مورد برنامه هایم سوال کنی. اما انتظار دارم دقت کنی این پرسش ها، چک کردن و پلیس بازی نشود. من و تو هر دو محترمیم و همدیگر را دوست داریم و باید مراقب تصویرِ محبوب خود، در ذهن یکدیگر باشیم.»
مهم ترین عملکرد زن در این روند ایجاد حس حمایت، اطمینان و امنیت در همسرش است. عبادت هایت را مخفی نکند بگذارد شوهر او را مکرر در حال نماز و دعا ببیند. این ریاء نیست، او غریبه نیست.
زن مراعات رفتار با نامحرم را بیش از پیش در دستور کار قرار دهد. ارتقاء نوع پوشش و حجاب و کنترل برخی از عادات و آداب و رسوم خانوادگی در هر حالی موثر است. پوشش ظاهری و طریقه ی آداب و معاشرتش با دیگران به ویژه آقایان را با دقت و بدون هیچ گونه سوء تعبیری انجام دهد.
داشتن صفحه در فیس بوک و چت و پیامک بازی در هر نوعش با هر کسی! مخرب این اطمینان است. از هر فعالیت اجتماعی ای، مهم تر؛ حفظ این زندگی است.
بدون اعلام وصول پیام بدبینیِ مرد، زن مخفی کاری نکند و در مسیر اطمینان سازی، شفاف سازی حرکت کند. او را در جریان کارهای عادی روزانه بگذارد، نه به عنوان گزارش دادن بلکه به عناوین مختلف از اینکه "چون میدونم نگرانم می شی" و "راستی میدونی که امروز باید برم دکتر..." و یا هماهنگی "من ظهر با مامان می خواهم بروم خونه خاله معصومه... شما می تونی عصر بیایی اونجا دنبالم؟" و مهم ترینش" اجازه گرفتن از شوهر".
دوری از بحث و جدل و توجه به موضوعات عاطفی و ... .
تمام این امور باید با آرامش و صبر و مهربانی انجام شود تا لایه های شک و تردید به مرور از ذهن همسر پاک شود.