بهداشت نيوز/ خواب يکي از نياز هاي روز مره بدنانسان است. اختلالات خواب بسيار متفاوتند؛ اغلب افراد دچار کم خوابي و بد خوابي هستند. اما عده ديگري از افراد نيز وجود دارند که از اختلال پرخوابي و خواب زياد رنج مي برند! اين افراد در اغلب ساعات روز يا خواب آلود هستند و يا در خواب به سر مي برند. در ادامه قصد بررسي اين اختلال و نحوه درمان آنرا داريم. با دکتر سلام همراه باشيد. خواب يکي از مهم‌ترين مسائل در طب سنتي ايران است البته بايد دانست که در مزاج سرد و تر افراد نياز بيشتري به خواب دارند و همچنين در مزاج گرم و تر نيز به دليل اينکه رطوبت مغز بيشتر است، افراد به خواب بيشتري نياز دارند. خواب، انواع خستگي را از بين مي‌برد و موادي که بيش از حد ميل به تخليه دارند را در بدن ذخيره مي‌کند البته خوابيدن مي‌تواند موجب دفع مواد زائد شود. دفع عرق بدن در زمان خواب فعال‌تر از زمان بيداري است و اگر کسي هنگام خواب بدون علت خارجي بسيار عرق مي‌کند، نشانه آن است که بيش از حد غذا مصرف کرده و گرمي بدن او افزايش پيدا کرده است. خواب سنگين خوابي است که پس از مصرف غذا و آرامش بعد از آن انجام شود که خوابيدن قبل از چنين آرامشي خوابي خوش و پيوسته نيست البته خوابيدن در هنگام روز مي‌تواند موجب افزايش سردي و رطوبت بدن شود. به همين دليل موجب تنبلي و کسل شدن افراد مي‌شود. بهتر است افراد با طبيعت سرد و تر و سرد مزاج روزانه ۸ ساعت خواب داشته باشند همچنين افرادي که داراي طبيعت گرم و تر هستند روزانه به ۷ ساعت خواب نياز دارند و افرادي که داراي طبيعت سرد و خشک هستند روزانه به ۶ ساعت خواب نياز دارند و افرادي که گرم مزاج هستند نيز روزانه به ۶ ساعت خواب نياز دارند. علت خواب وجود رطوبت معتدل در مغز است که باعث بي‌حرکتي مي‌شود. البته‌ اين بي‌حرکتي شامل ريه، قلب و سيستم گوارشي نمي‌شود. در خواب‌، حرارت غريزي به سمت باطن بدن مي‌رود و در نتيجه ظاهر بدن سرد و باطن آن گرم مي‌شود.خواب معتدل تمامي ‌اعمال طبيعي شامل هضم‌، متابوليسم و دفع سموم را بهبودمي‌بخشد و موجب تجديد قواي اعضاء مختلف بدن از جمله مغز مي‌شود. درمان پرخوابي و خواب آلودگي 1. تشخيص دهيد که آيا پرخواب هستيد يا خير؟ همه افراد همنگام برخاستن از خواب صبگاهي دچار مشکل مي شوند؛ اما اين عامل نمي تواند نشانه خوبي براي پر خوابي شما باشد! اصولا پر خوابي به معني خواب بيش از حد نرمال بدن است. ميزان خواب نرمال براي يک فرد بالغ در طول شبانه روز 11 ساعت مي باشد و تجاوز از اين مقدار نشان از ابتلا به پر خوابي است. استاندارد زمان خواب براي بزرگسالان چيزي حدود 6 تا 8 ساعت مي باشد که در هر فردي ممکن است کمي بيشتر يا کمتر باشد. 2. با پزشک خود در اين رابطه مشورت کنيد. تشخيص بيماري و اينکه خودتان متوجه شويد که بهبود حاصل کرده ايد يا خير بسيار مهم است.بعضي اوقات بعضي داروها باعث ايجاد خواب آلودگي مي شوند که دکترتان به راحتي مي تواند آن را تشخيص و دارو را برايتان عوض کند. مشکلات خواب مي تواند بر اساس شرايط مختلف مثل افسردگي، اختلالات فصلي، مشکلات قلبي، سرطان، مشکلات تيروئيد و… ايجاد شود. • خواب زدگي يکي از حالت هاي پرخوابي است. تمايل به خوابيدن بيش از 7 تا 8 ساعت ممکن است به دليل تغييرات شيفت کاري، اختلالات خواب، خواب پريدگي، سفر به کشوري ديگر و يا استفاده از داروهاي خاص و يا بيماري هاي مربوط به روان باشد.بنابراين نداشتنخواب کافي و درست و حسابي که منجر به خواب زدگي شود باعث مي شود که مدام خواب آلوده باشيد. براي مقابله با پرخوابي خودتان دست بکار شويد. درمان پرخوابي در طب سنتي 1. ساعت بدنتان را از نو تنظيم کنيد. مي توانيد هر شب راس ساعت مشخصي به تخت خواب برويد و صبح هم راس ساعت مشخصي از خواب بيدار شويد. هميشه از ساعت زنگدار استفاده کنيد تا بتوانيد راس ساعت مطلوبتان بلند شويد.به اين ترتيب بدنتان به طور طبيعي عادت خواهد کرد که راس ساعت مشخصي به طور اتوماتيک وار بيدار شود و در شب هم به خواب رود. • حتي اگر احساس کرديد که راس ساعت مشخص خوابيدن و بيدار شدن فايده اي ندارد اما شما باز هم به اين روند ادامه دهيد. شايد کمي زمان بر باشد تا بتوانيد بر ضعفتان غلبه کنيد اما مطمئن باشيد بدنتان عادت خواهد کرد پس ادامه دهيد. • اگر شب گذشته خواب خوبي نداشته ايد اصلا نگران شب قبل نباشيد. هميشه به فکر لذت بردن از خوابي باشيد که امشب در پيش رو داريد. 2. به خودتان تلقين کنيد که مي توانيد سر موقع از خواب بيدار شويد. تلقين کردن و ايجاد آمادگي ذهني از جمله بهترين روش هاي درماني و مکمل در هر زمينه اي به شمار مي آيد. قبل از خوابيدن با خودتان شرط کنيد که در فلان ساعت از روز مثلا راس ساعت 8 از خواب بيدار خواهيد شد. اين روش يکي از کار آمد ترين روش ها است؛ افراد زيادي وجود دارند که با استفاده از اين روش ساعت خواب خود را تنظيم کرده اند. • کمي با خودتان فکر کنيد و دليل پرخوابي تان را مرور کنيد.آيا مي خوابيد که از مواجه شدن با ادامه روز فرار کرده باشيد؟ اگر جواب بله است چه چيزي باعث شده که شما را وادار به خواب کند تا از انجام آن فرار کنيد؟ سعي کنيد زندگي را همانگونه که دوست داريد براي خودتان بسازيد نه اينکه از ان فرار کنيد. • اگر با خودتان مي گوييد که من بيش از ديگران نياز به خواب دارم فقط دنبال بهانه جويي هستيد. شرايط روحيتان را آزميش کنيد و نگاهي به واقعيت هاي زندگيتان بياندازيد.ببينيد آيا از کارتان متنفريد يا براي شانه خالي کردن از بعضي کارها مي خوابيد؟ اگر اينطور است به فکر حل مسئله باشيد. 3. دليلي براي بيدار شدن راس ساعتي مشخص پيدا کنيد. برنامه صبحگاهتان شامل بيدارشدن، لباس پوشيدن، صبحانه خوردن، مسواک زدن و در نهايت به بيرون خانه رفتن است. در اين بين شايد ناهار درست کردن، هدايت بقيه افراد خانه(به خصوص بچه ها) و با عجله برداشتن وسايلي که براي کار يا دانشگاه نياز داريد.اگر صبح وقت براي انجام کار مطلوبتان نداشته باشيد،رغبت به بلند شدن در زمان مشخص نخواهيد داشت. بنابراين سعي کنيد براي کاري که از انجامش لذت مي بريد وقت بگذاريد حتي اگر مجبور مي شويد کمي زودتر از رختخواب جدا شويد.براي مثال ممکن است از خواندن و يا نوشتن در محله دلخواهتان لذت ببريد و يا شايد دوست داريد صبح هنگام پياده روي کنيد بنابراين تخصيص کارهاي مورد علاقه به صبح هنگام مي تواند باعث برانگيختن شما براي زودتر بلند شدن شود. • برخي از انگيزه هاي منفي براي در رختخواب نماندن شامل اين حقيقت مي شود که افرادي که 9 تا 11 ساعت مي خوابند تقريبا 38% احتمال ابتلا به بيماري هاي قلبي، افزايش سردرد در طول روز، درد ناحيه پشت، چاقي در آنها بيشتر مي شود و همچنين مرگ زودرس در اين افراد شايع تر است. • سعي کنيد براي خودتان حس عذاب وجدان درست کنيد و زمان هايي که با خواب از دست داده ايد را محاسبه کنيد و تعداد کارهاي مفيدي که درآن لحظات مي توانستيد انجام دهيد را مرور کنيد. • اگر در طول روز احساس بي حالي و ضعف مي کنيد يکي از دلايل آن پرخوابي ست. 4. اگر قصد کم کردن ساعات خوابتان را داريد به مرور زمان اين کار را بکنيد. اگر بدنتان را به خوابيدن روزي 11 ساعت عادت داده ايد و الان قصد کم کردن آن را داريد به طور ناگهاني اين کار را نکنيد و هفتگي کمتر و کمترش کنيد. براي مثال براي هفته اول نيم ساعت کافيست و هفته بعد زمان خوابتان را يک ساعت کمتر کنيد و در عرض سه هفته زمان خوابتان را به 8 ساعت کاهش دهيد. به اين ترتيب خيلي راحتتر مي توانيد با برنامه خواب جديدتان کنار بيايد تا اينکه يک دفعه آن را کم کنيد. 5. از خودتان زياد کار نکشيد. در زمان کارتان وقتي احساس کرديد که ديگر کشش نداريد و خسته شده ايد به خودتان استراحت دهيد و به هواي تازه سري بزنيد. هيچ گاه استرس را با خودتان به تخت خواب نبريد چرا که دليلي بر پرخوابي خواهد بود.پس سعي کنيد تا قبل از رفتن به تخت خواب استرس را تمام کنيد و يا آن را موقع خواب فراموش کنيد. 6. استراحت کوتاهي در طول روز داشته باشد. خواب نيمروزي به شما کمک خواهد کرد که نفسي تازه کنيد و براي ادامه روز انرژي بيشتري داشته باشيد.قبل از ساعت 3 بعد از ظهر يک چرت 20 دقيقه اي داشته باشيد. 7. هر روز کمي حمام آفتاب بگيريد. حمام آفتاب به شما کمک خواهد کرد تا چرخه خوابتان را منظم کنيد چرا که آفتاب به تنظيم ساعت بدن کمک مي کند. 8. ورزش فراموشتان نشود. ورزش نه تنها براي سلامت بدن خوب است بلکه تحقيقات نشان مي دهد که ورزش به تنظيم ساعت بدن کمک بسزايي مي کند و خلق و خو را بهتر مي کند و انرژي بدن را ارتقا مي دهد و دليلي برکمتر خوابيدن هم مي باشد. • سعي کنيد نزديک به ساعت خوابتان ورزش نکنيد.چرا که اينکار باعث مي شود که به راحتي نتوانيد به خواب برويد از آنجا که بدنتان پر انرژي شده است. زماني که از خواب بيدار شديد سعي کنيد: 1. حمام آب سرد بگيريد. اينکار به کلي، خواب را از وجودتان خارج مي کند. اگر هم زياد با آب سر ميانه ي خوبي نداريد مي توانيد چند مشت آب سرد به صورتتان بپاشيد. 2. صبحانه سبک و پر انرژي بخوريد. مصرف مقدار زيادي چربي، شکر، کربوهيدرات ها، کالري و… در ابتداي روز نه تنها سلامت شما را به خطر مي اندازد بلکه به شما احساس خستگي و بي حال مي دهد و سبب مي شود مدام احساس خواب آلودگي کنيد. روش هايي براي درمان خواب آلودگي روغن‌هاي معطر: مقداري روغن اکاليپتوس، نعناع، وانيل يا اسطوخودوس به آب وان بيافزاييد و سپس حمام کنيد. عطر اين گياهان آرامبخش است و سبب رفع خستگي مي‌شود و ميزان جذب اکسيژن را در بدن افزايش مي‌دهند و در نتيجه جريان خون در کل بدن بهبود مي‌يابد. اين عطرها با از بين بردن خستگي و استرس، باعث شادابي ذهن و بدن مي‌شوند. از اين روغن‌ها مي‌توان براي ماساژ بدن نيز استفاده کرد. يوگا: يک ورزش ذهني و جسمي است که هدفش ايجاد هماهنگي احساسات، بدن و ذهن است. يوگا شامل حرکات و تمرينات زيادي است که به قدرت بدني نياز دارد و البته بعضي از حرکات آن نيز فقط به تمرکز نياز دارد. علاوه بر اين يوگا بر نظم تنفس تکيه دارد و مشکلات تنفسي را اصلاح مي‌کند. در نتيجه سطح اکسيژن بدن افزايش مي‌يابد و همراه آن شادابي نيز افزايش مي‌يابد. «واجراسانا»، «انلوم ويلوم»، «تاداسانا»، «آدرا چاکراسانا» مثال‌هايي از تمرينات يوگا هستند که به کاهش خستگي بدن کمک مي‌کنند. گذشته از يوگا، انجام حرکات ورزشي سبک و متوسط سبب توليد هورمون‌هايي در بدن مي‌شود که سطح انرژي را افزايش مي‌دهند. به همين دليل انجام ورزش روزانه اکيداً توصيه مي‌شود. قهوه: کساني که تا ديروقت کار مي‌کنند مي‌توانند بين کار فنجاني قهوه بنوشند. زيرا قهوه حاوي کافئين استوموجب تحريک مغز و افزايش هوشياري و رفع خواب‌ آلودگي مي‌شود. اما فقط يک فنجان قهوه کافي است تا خستگي رفع شود و نياز نيست ليوان پشت ليوان پر و خالي شود. زيرا مصرف بيش از اندازه قهوه باعث کم آبي بدن و درنتيجه افزايش احساس خستگي مي‌شود. چاي و دمنوش: چاي حاوي فلاونوئيد است که يک آنتي اکسيدان قوي است. يک فنجان چاي خواب‌ آلودگي و سردرد را در عرض چند دقيقه رفع مي‌کند و فرد را براي کار آماده مي‌سازد. چاي سياه، چاي سبز، دمنوش علفِ ليمو يا دمنوش ليمو نمونه‌هايي از چاي هستند که براي رفع خستگي مفيد هستند. دمنوش بابونه و ريشه‌ي سنبل‌الطيب نيز خواص آرامبخش دارد و خواب را افزايش مي‌دهد. در مواردي که خستگي آنقدر شديد است که خواب به چشم‌تان نمي‌آيد اين دمنوش بسيار مفيد است. ما را در کانال «آخرين خبر» دنبال کنيد