باشگاه خبرنگاران/ حساسیت های غذایی و یا عدم تحمل مواد غذایی از جمله واکنش های بدن به موادی خاص محسوب می شود که گریبانگیر بسیاری افراد است و شاید حتی کار آن ها را به بیمارستان بکشاند، اما چه عللی برای بروز حساسیت غذایی وجود دارد؟
واکنش حساسیت زا چیست؟
هیستامین از جمله مواد تولید شده توسط سیستم ایمنی بشمار می آید که در موارد ایجاد آلرژی باعث می‌شود که علائم آن به چشم یک فرد، بینی، گلو، دستگاه تنفس، پوست و دستگاه گوارش وی اثر کند.
فرد مبتلا به حساسیت غذایی می‌تواند یک واکنش خفیف و یا شدید را از خود نشان دهد. برخی از علایم اولیه‌ای که یک فرد دچار یک واکنش آلرژیک می‌تواند ایجاد کند شامل آبریزش بینی، جوش‌های پوستی خارش دار مثل کهیر، یا احساس سوزن سوزن شدن در زبان و یا لب‌ها است.
حساسیت غذایی چیست؟
حساسیت غذایی را می توان، واکنش پیش از اندازه دستگاه ایمنی به برخی غذا‌ها یا موادی که معمولاً بی‌خطرند.
این واکنش‌های نامطلوب ممکن است ارثی یا ناشی از یک نقص اکتسابی بیوشیمیایی باشند.

حساسیت‌های غذایی زمانی رخ می‌دهد که سیستم ایمنی بدن شما دچار اشتباه می‌شود. در حالت طبیعی سیستم ایمنی بدن وظیفه مقابله در برابر میکروب‌ها و کلا همه بیماری‌ها را دارد و در برابر این آنتی ژن‌ها تولید ماده‌ای به نام آنتی بادی را میکند که این ماده خود را به شکل التهاب نشان می‌دهد.
اما گاهی همین سیستم ایمنی ماده غذایی خاصی را به شکل دشمن دیده، آن را خطرناک دانسته و در برابر آن واکنش نشان داده و آنتی بادی تولید می‌کند. این تولید آنتی بادی در بدن با التهاب همراه بوده که میتواند از یک آبریزش ساده شروع شده و در نهایت حتی در صورت تماس مداوم با ماده آلرژی زا به شوک و مرگ می‌انجامد. این ماده آلرژی زا می‌تواند گرده گیاهان، مواد غذایی و یا برخی دارو‌ها (مانند پنی سیلین) باشد؛ بنابراین ماده ایجاد کننده آلرژی به خودی خود خطرناک نیست بلکه واکنش سیستم ایمنی بدن به آن است که می‌تواند خطرناک باشد.
نشانه‌های حساسیت
خشن شدن صدا
خس خس سینه
سرفه
تهوع
استفراغ
درد معده
اسهال
در موارد جدی‌تر، یک آلرژی غذایی می‌تواند حتی منجر به شوک و کما شود. این واکنش حساسیتی ناگهانی و شدید است و می‌تواند همه اعضای بدن شامل پوست، تنفس، هضم، قلب و رگ‌های خونی را درگیر کند. فشار خون فرد می‌تواند افت کرده، مجرا‌های تنفسی باریک شده و زبان متورم شود.
بسیاری از کودکان همزمان آلرژی به شیر و تخم مرغ را بصورت خفیف دارند اما آلرژی شدید به مواد غذایی مانند بادام زمینی و برخی میوه‌ها و انواع خاصی از ماهی و میگو معمولا در سنین بالاتر روی می‌دهد.
چگونه می‌توانید بفهمید که شما آلرژی دارید یا نه؟
پزشکان معتقدند که حساسیت‌ها می‌توانند ارثی باشند و این بدین معناست که اگر پدر و مادر خود و یا دیگر خویشاوندان نزدیک آن‌ها دارای آلرژی‌های خاصی نظیر تب یونجه بودند، شما بیشتر احتمال ابتلا به آلرژی را دارید.

برخی از کودکان با حساسیت به غذا‌های معینی به دنیا می‌آیند، در حالی که برخی دیگر دچار آلرژی‌های غذایی به مرور زمان میشوند که این ممکن است به خاطر محیط اطراف فرد یا تغییر در بدن آن‌ها با افزایش سن باشد.
بسیاری از مردم هم به یک ماده غذایی خاص واکنش نشان می‌دهند، در صورتیکه در حقیقت به آن ماده حساسیت ندارند بلکه در حقیقت این دستگاه گوارش آنهاست که قابلیت هضم آن ماده خاص را ندارد و سیستم ایمنی آن‌ها هیچگونه آنتی بادی یا هیستامینی بر علیه آن ماده غذایی تولید نمی‌کند.
برای مثال، افراد مبتلا به عدم تحمل لاکتوز که با مصرف شیر و لبنیات دچار درد شکم و اسهال میشوند در حقیقت به شیر حساسیت ندارند بلکه دستگاه گوارش آن‌ها توانایی قند موجود در شیر را ندارد، پس با مصرف شیر کم لاکتوز میتوانند براحتی شیر را روزانه مصرف کنند.
علل آلرژی غذایی
آلرژی غذایی رایج‌ترین عارضه در بزرگسالان بعد از مصرف مواد غذایی از قبیل ماهی، آجیل، بادام زمینی، گردو، فندق و ... است. در کودکان نیز علائم آن بعد از مصرف موادی مانند شیر، تخم مرغ، بادام، آجیل و ... ظاهر می‌شود.

به دلیل اینکه علائم عدم تحمل غذایی شبیه به علائم آلرژی غذایی است، افراد اغلب این دو را با هم اشتباه می‌گیرند. آلرژی غذایی باعث خارش دهان، کهیر، ورم کردن لب‌ها و صورت و زبان و گلو، سختی تنفس، سرگیجه یا غش می‌شود. همچنین علائمی مانند استفراغ و تهوع، دل درد و اسهال دارد که در عدم تحمل غذایی نیز دیده می‌شوند.
عدم تحمل غذا چیست؟
عدم تحمل مواد غذایی شایع‌تر از آلرژی به نظر می‌رسد و بررسی‌های اخیر نشان داده که یک پنجم بزرگسالان در بریتانیا دچار این عارضه هستند. علائم عدم تحمل مواد غذایی آهسته‌تر از آلرژی به مواد غذایی ظاهر می‌شود شامل نفخ، تهوع و استفراغ و گرفتگی معده است. شناسایی موادی که عدم تحمل را ایجاد می‌کنند کار آسانی نیست و برای همین اغلب مشخص نیست که چرا یک فرد دارای عدم تحمل به نوع خاصی از مواد غذایی است.

تشخیص عدم تحمل به مواد غذایی ممکن است با سایر مشکلات دستگاه گوارش مانند سندرم روده تحریک پذیر و بیماری التهابی روده تداخل ایجاد کند.
عدم تحمل لاکتوز

عدم تحمل لاکتوز که گاهی اوقات به عنوان عدم تحمل لبنیات نیز شناخته می‌شود، اغلب با خوردن لبنیات حاوی لاکتوز اتفاق می‌افتد و بدن قادر به هضم آن نیست. علائم اصلی عدم تحمل لاکتوز خود را با اسهال و درد معده نشان می‌دهد.
توصیه‌های برای افراد مبتلا به عدم تحمل غذایی

اگر شما نسبت به یک یا چند ماده غذایی واکنش ناسازگار نشان می‌دهید، حتما به پزشک مراجعه کنید، زیرا مهم است که پزشک تشخیص دهد آیا شما دچار آلرژی غذایی هستید یا عدم تحمل غذایی؟

هنگامی که عدم تحمل یک ماده غذایی شما را عاجز می‌کند، آلرژی غذایی می‌تواند برای شما خطرناک‌تر باشد. اگر مبتلا به آلرژی یا حساسیت غذایی هستید، سعی کنید کم کم مواد غذایی را که باعث ایجاد حساسیت در شما می‌شوند، شناسایی کرده و از مصرف آن‌ها خودداری کنید. چه عدم تحمل به مواد غذایی داشته باشید و چه آلرژی به آن، همیشه برچسب مواد غذایی را با دقت بخوانید تا متوجه شوید عنصری که برای شما مشکل ایجاد می‌کند، در آن وجود دارد یا نه. همیشه مواد لبنی کم لاکتوز یا فاقد لاکتوز را در صورت داشتن عدم تحمل مواد غذایی انتخاب کنید.
چه زمانی باید برای درمان آلرژی غذایی به پزشک مراجعه کرد؟
اگر شما فکر می‌کنید ممکن است به یک ماده غذایی خاص آلرژی دارید، اجازه دهید یک پزشک شما رامعاینه کند. اگر دکتر شما فکر می‌کند شما ممکن است حساسیت غذایی داشته باشید، او به احتمال زیاد شمارا نزد یک دکتر متخصص آلرژی می‌فرستد. متخصص آلرژی، از شما در مورد واکنش‌های گذشته در زمان خوردن غذا سوال کرده و از علائمی از قبیل کهیر طول کشیده می‌پرسد. از طرفی ممکن است در مورد اینکه آیا کس دیگری در خانواده شما تا به حال آلرژی غذایی یا حساسیت‌های دیگر مثل اگزما یا آسم داشته بپرسد. در ضمن شاید انجام یک تست پوستی را هم لازم بداند. این تست از دیدن این که چگونه بدن شما به مقدار بسیار کمی از مواد غذایی که برایتان مشکل ساز میشود بهره می‌گیرد.

پزشک متخصص آلرژی، از عصاره مایع این مواد غذایی استفاده کند و این تست را معمولا در آزمایشگاه تخصصی آلرژی انجام می‌دهد.
حساسیت‌های غذایی چطور درمان می‌شود؟
هیچ داروی خاصی برای حساسیت‌های غذایی وجود ندارد. بهترین درمان این است که به سادگی با جلوگیری از خوردن آن مواد غذایی و هر نوع غذا یا نوشیدنی که حاوی آن مواد غذایی آلرژی زا است از بروز حساسیت در خود جلوگیری کنیم.
یکی از راه‌های مهم خواندن برچسب مواد غذایی است. هر غذا‌هایی که ممکن است واکنش آلرژیک کند و احتمالا شما به آن حساسیت دارید را هرگز مصرف نکنید. پزشکان و مراکز آلرژی نیز می‌توانند با ارائه فهرستی از غذا‌های سالم و یا آلرژی زا به شما کمک کنند.

ما را در کانال «آخرین خبر» دنبال کنید