خراسان/ نوشیدنی‌های شیرین و گازدار در میان ایرانیان طرفداران زیادی دارد، این درحالی است که بسیاری از ما تمایل به مصرف شیر و فراورده های لبنی نداریم یا به دلیل عدم تحمل لاکتوز، شیر کافی مصرف نمی‌کنیم. همه این عوامل باعث شده است پوسیدگی دندان و پوکی استخوان، چاقی و ابتلا به انواع بیماری های کبدی و گوارشی زیاد شود. در همین زمینه متخصصان تغذیه به دنبال چاره ای بوده و هستند که هم نیاز چشایی مصرف کننده را تامین کند و هم بتواند املاح و مواد مغذی مورد نیاز را به بدن برساند. یکی از راه حل ها تهیه نوشیدنی های لبنی وگازدار است که اگر شما ندانید بر پایه لبنیات است، هرگز از روی طعم آن متوجه نخواهید شد.
این نوشیدنی سال هاست که در دنیا طرفداران خودش را دارد و چند سالی است که در ایران هم تولید می شود. در ادامه به ویژگی‌های خوب و بد مصرف آن اشاره می کنیم :

فرایند تولید نوشیدنی بر پایه لبنیات
در فرایند تولید فراورده‌های متنوع لبنی، چربی شیر برای تولید خامه و کره استخراج و پروتئین شیر برای تولید محصولات غنی شده (مانند شیر پروتئین)، از آن جدا می‌شود. شیری که پروتئین و چربی از آن جدا شده و به آن سرم شیر(پرمیت شیر) می‌گویند؛ اگرچه بخشی از ارزش غذایی خود را هم در این فرایند از دست داده است، اما حاوی کلسیم و املاحی است که بدن برای حفظ سلامت خود به آن ها محتاج است.
این مایع از آب غلیظ‌تر است. به همین دلیل با نسبت ۵۰-۵۰ با آب ترکیب می‌شود تا غلظت آن کمتر شود و بافت مناسبی را برای تولید نوشابه به دست بیاورد.افزودنی‌ها و طعم‌دهنده‌ها به این مایع اضافه می‌شود تا به آن رنگ و طعمی آشنا برای مصرف کنندگان بدهد.
به جای اسیدفسفریک از اسید لاکتیک استفاده می‌شود.
اسید طبیعی ضعیفی که نه تنها به استخوان‌ها آسیب نمی‌رساند، بلکه برای ایجاد طعم دلخواه هم به میزان کمتری شکر نیاز دارد. به همین دلیل در تولید نوشابه‌های لبنی و برای ایجاد طعم تند و تیز آن به اضافه کردن قند کمتری نیاز است. همین کافی است تا قند این نوشیدنی‌ها ۴۰ درصد کمتر از قند نوشابه‌ها باشد.


چرا نباید در مصرف نوشابه لبنی زیاده‌روی کنیم؟
در فرایند تهیه این محصول میزان کلسیم آن کاهش می‌یابد.
به عبارتی کلسیم آن نصف کلسیم شیر است و به جای اسید سیتریک و اسید فسفریک که در تهیه نوشابه های سیاه و نارنجی به کار می‌رود، از اسید لاکتیک استفاده می شود.
این نوشیدنی هم مانند بقیه نوشیدنی‌های گازدار به دلیل داشتن گاز، مشکلات گوارشی ایجاد می کند و بهتر است در مصرف آن زیاده روی نکنید.
مخاط گوارشی به دلیل وجود اسید ودی اکسید کربن این نوع نوشیدنی ها آسیب پذیراست .قند نوشیدنی گازدارلبنی قند شیر ( لاکتوز) است که مقدارآن از قند نوشابه های گازدار کمتراست اما ترکیبات دیگری دارد که باعث اضافه وزن می شود.
اسید موجود در نوشیدنی‌های گازدار مانع از رسوب کلسیم در استخوان ها می شود.اسید لاکتیک یا همان اسید شیر که حاصل تخمیر طبیعی شیر در این نوشیدنی است در مقایسه با اسیدهای مصنوعی ِنوشابه‌های معمولی از جذب کلسیم جلوگیری نمی‌کند، با این حال و با توجه به این که نوشابه لبنی می تواند به عنوان جایگزین نوشابه های گازدار درخانواده مطرح باشد اما در مصرف آن نباید زیاده روی کرد. (اسید لاکتیک همان چیزی است که ترشی ماست و دوغ را به وجود می‌آورد و یک ماده آرام‌بخش است.)