آخرین خبر/ روزت مبارک ای چشم مردم! ای صدای آن‌هایی که صدای‌شان شنیده نمی‌شود! ای کاشف حقایق پشت حوادث! ای چماقی که بر سر خطاکاران فرود می‌آید! ای امربه معروف و نهی از منکر کنندگان جوامع مدرن! ای قلم به دستان خبر‌رسان!‌ ای خبرنگار!

خبرنگار کیست؟!

در تعریف کتابی به فردی می‌گویند که با استفاده از منابع خبری، وظیفه‌ تهیه گزارش (مکتوب، صوتى و تصویری) کامل و جامع و قابل‌پخش از یک واقعه را به‌عهده دارد. و بر این اساس دستمزد می‌گیرد و جایگاه اجتماعی پیدا می‌کند. 


یک خبرنگار سالم و حرفه ای چه ویژگی‌هایی دارد؟

یک خبرنگار حرفه‌ای برای آنچه منتشر می‌کند و می نویسد از منبع اصلی اطلاعات استفاده می‌کند، منابع اصلی شامل مصاحبه با افرادی که مستقیماً در یک موضوع نقش دارند. خبرنگار حرفه‌ای از چندین منبع اطلاعاتی مرجع بهره می‌برد، مخصوصاً در مواردی که موضوع گزارش جنجال‌برانگیز باشد؛ وی هر مطلبی که به عنوان واقعیت عنوان می‌شود؛ را بررسی دقیق می کند. خبرنگار حرفه‌ای اهل جستجو و نقل تمامی تعبیرات ممکن از یک موضوع است. خبرنگار حرفه‌ای متعهد به تهیه گزارش منصفانه و دور از جبهه‌گیری و به تصویر کشیدن جوانب مختلف یک موضوع بدون طرفداری از یکی است. خبرنگار حرفه‌ای اهل انجام تحقیق و ارائه گزارش با رعایت توازن میان واقع‌نگری و شک‌گرایی است. خبرنگار حرفه‌ای در هنگام تنظیم و گزارش اطلاعات قضاوت دقیق انجام می‌دهد. وی در محرمانه نگاه داشتن منابع دقت دارد. خبرنگار حرفه‌ای هرگونه هدیه یا لطف از طرف مورد گزارش را رد می‌کند و حتی از هرگونه تحت تأثیر واقع شدن جلوگیری می‌کند.

آفات خبرنگاری

در بیان آفت‌های عرصه خبر و خبرنگاری، "عدم صداقت" اولین آفت است. خبرنگاران، زبان جامعه در بیان مشکلات و نارسایی‎های موجود هستند؛ لذا لازم است که در انتقال این مسائل به صداقت، راستگویی و راست‎نویسی تعهد داشته باشند. هر چیزی که به صداقت و صراحت در گفتار ضربه بزند آفت خبرنگاری است؛ بنابراین "وابستگی به اشخاص، احزاب و جریان‌ها" که موجب صرف نظر اطلاع‌رسانی خبرنگار از مشکلات مربوطه می‎شود؛ دیگر آفت این عرصه است. "عدم نیاز شدید مالی" از دیگر ضروریات کار خبرنگاران است. همانطور که کسوت قضاوت، حساس و حیاتی است و قضات از حمایت‎های مالی خوبی برخوردار می‌شوند تا دچار وسوسه‌های اقتصادی نشوند؛ یک رسانه نیز باید خبرنگاران خود را مورد حمایت مالی قرار دهد تا دغدغه‎های جاری آنان برطرف گردیده و در کسب و پخش اخبار و رویدادها با دقت نظر و حساسیت بیشتری عمل کنند. "عدم مهارت‌های لازم" چهارمین آفت حرفه خبرنگاری است. متأسفانه امروز بسیاری از رسانه‎های ما را افراد بی مهارت به اسم خبرنگار احاطه کرده‎اند که بدون تخصص‌های لازم خبری به این حوزه وارد شده‌اند. آنان نه تنها از اصول مقوله خبر بی‌ اطلاع اند، بلکه با موضوع سرویس خودشان ــ مانند بخش‌های اجتماعی، مذهبی، اقتصادی، فرهنگی و ورزشی ــ هیچ آشنایی ندارند؛ و این نکته مهمی است که برخی رسانه‌های ما از آن غافل هستند. "عدم فرصت و فراغت لازم" آفت دیگر خبرنگاران است. در جوامع توسعه یافته به یک خبرنگار متخصص، فرصت فراوانی داده می‌شود تا مسأله‌ای که در جامعه مطرح است را پیگیری نماید. گاهی چند خبرنگار ماه‌ها مسؤول پیگیری تنها یک رویداد برای یک رسانه هستند تا با مطالعه و تحقیق مداوم، آن معضل را در جامعه برطرف نمایند؛ ولی متاسفانه رسانه های ما در ایران، چنین فرصت و فراغتی را برای خبرنگاران ایجاد نمی کنند، لذا یک معضل و مشکل فقط مطرح می‎شود و دیگر مجالی برای پیگیری و نتیجه گیری برای رفع آن معضل به وجود نمی آید "راستگویی" اصل حاکم بر فعالیت خبری از دیدگاه اسلام است. "تبیین و تبیّن خبر" اصل دیگر اسلامی است. بر مبنای آیه شریفه 6 سوره مبارکه حجرات که می فرماید: "یا أیها الذین آمنوا إن جاءکم فاسق بنبأ فتبینوا"، می‎بایست اخبار و اطلاعات رسیده تببین شود و هر نقل قولی بسهولت پذیرفته و منتشر نگردد؛ چراکه شاید آن خبر از اساس دروغ، شایعه یا افتراء باشد. "دروازه بانی خبری" اصل دینی دیگری است چرا که خداوند متعال در آیه شریفه 101 سوره مبارکه مائده می فرماید: "یا أیهَا الذینَ آمَنُوا لا تسألوا عن أشیاء إن تبد لکم تسؤکم". از این آیه نتیجه می گیریم که دانستن هر واقعیتی، حق همه مردم نیست؛ بلکه باید آنچه برای آنان مفید است را در اختیارشان گذاشت و از نشر آنچه موجب آثار سوء در جامعه می‌شود پرهیز کرد.

چرا امروز روز خبرنگار است؟

«مزار شریف به دست طالبان سقوط کرد، عده‌ای از افراد طالبان در محوطه کنسولگری دیده می‌شوند به من بگویید که چه وظیفه‌ای...» و ناگهان ارتباط تلفنی قطع می‏‌شود...
پانزده سال پیش در چنین روزی، محمود صارمی خبرنگار خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران در مزار شریف، در حین انجام گزارش به همراه ۸ نفر از کارکنان سرکنسولگری ایران در این شهر توسط عوامل گروه طالبان به شهادت رسیدند. تا مدتها از سرنوشت این ۹ نفر گزارشی منتشر نشد، تا این که اجساد آنان در یک گور جمعی در خرابه‌های پشت کنسولگری به دست آمد.
او از دی ۱۳۷۵ سرپرست نمایندگی خبرگزاری ایرنا در کابل شد و تا زمان شهادتش به دست عوامل گروه طالبان، خبرنگار صحنه‌های بحرانی جنگ افغانستان بود.شورای فرهنگ عمومی کشور در اولین سالگرد این واقعه، روز ۱۷ مرداد را به پاس قدردانی از مقام و حرفه صارمی «روز خبرنگار» نامید.

شوخی با خبرنگاران

دلم خوش است که نامم خبرنگار بُوَد
کسی که بر سر کاری، خفن سوار بُوَد!
دلم خوش است به پُر طمطراقی شغلم
که حاصلش دو سه تا لوح افتخار بُوَد

میان مردم و مسوول چون پُلی هستم
که پایه هاش! به دوش من استوار بُوَد
بگو چه کار کنم با اجاره ی منزل
بدین حقوق که قّد سه تا نهار بُوَد؟!

همیشه در پی سوژه به هر کجا ویلان
و کفش پاره اش البته سوگوار بُوَد!
ز دست خیل طلبکار با دوی صد متر
همیشه یک تنه در حالت فرار بُوَد!

خبرنــگار، نــگویـد تمـلقی عــمرا
نگو که مصرع بالایی ام شعار بُوَد!
به رغم این همه اوصاف عاشق کار است
اگر چه بر سر راهش هزار خار بُوَد

و جالب این که به دست «دبیر» محترمش
خبرنگار به صد کنترل دچار بُوَد
اگر چه کنترل این جا نمی شود سانسور
دبیر هم به خدا تحت صد «فشار» بُوَد

اشارتی گذرا کرده ام به این حرفه
چرا که درد دل بنده بی شمار بُوَد
اگر چه سخت و زیان آور است شغل حقیر
دوای خستگی ام، عشق این دیار بُوَد





همراهان عزیز، آخرین خبر را بر روی بسترهای زیر دنبال کنید:
آخرین خبر در سروش
http://sapp.ir/akharinkhabar
آخرین خبر در ایتا
https://eitaa.com/joinchat/88211456C878f9966e5
آخرین خبر در بله
https://bale.ai/invite/#/join/MTIwZmMyZT
آخرین خبر در گپ
https://gap.im/akharinkhabar