علم و فناوری/ با حمایت سازمان بسیج علمی،پژوهشی و فناوری استان قزوین طرح تولید سولفات مس بدون نیترات در مرکز رشد و خلاقیت بسیج مستقر شد.
بلال ملکی پژوهشگر جوان قزوینی در گفتگو با این خبرگزاری گفت: سولفات مس به عنوان یکی از پر کاربردترین ترکیب مس در صنعت دامداری و کشاورزی و صنایع گوناگون می باشد خلوص مورد نیاز سولفات مس در صنایع گوناگون از جمله صنایع دامداری و دام پروری و دیگر صنایع به گونه ای است که عمده سولفات مس مصرفی کشور وارداتی می باشد در این طرح تولید سولفات مس عاری از نیترات به صورت خالص در دستور کار قرار دارد.
وی افزود:ایران به عنوان یکی از سه کشور اول دنیا از نظر دارا بودن ذخایر معدنی مس در جهان می باشد با وجود این شرایط وابستگی کشور به واردات ترکیبات مس از جمله سولفات مس به عنوان یکی از پر کاربردترین ترکیبات شیمیایی در صنایع مختلف مطرح می باشد.
این پژوهشگر اضافه کرد:هم اکنون بازار این نوع محصول در کشور در اختیار کشور های روس و چین و ترک بوده که هدف از این طرح تولید سولفات مس با کیفیت حهت مصارف صنعتی در داخل کشور و جلوگیری از وابستگی به این محصول و همچنین جلوگیری از خروج ارز از کشور می باشد.

ملکی در خصوص کاربرد گسترده سولفات مس در صنایع مختلف توضیح داد :سولفات مس یا گوهر آبی یا زاج کبود ترکیبی شیمیایی است که در گسترده وسیعی از صنایع مورد استفاده قرار می گیرد .
وی افزود: در صنعت کشاورزی مس سولفات پنج آبه به طور متداول به عنوان ضد قارچ برای کنترل ویروس های باکتریایی و بیماری های قارچی محصولات میوه و سبزی ها مانند زنگ گیاه , لکه برداشتن برگه, آفت ها و زخم پوست سیب استفاده می شود.مخلوط مس سولفات و آمونیوم کربنات به عنوان ترکیب خرمایی برای استرون خاک و یا در پرورش گل برای جلوگیری از پژمرده شدن گیاهان جوان استفاده می شود.
این پژوهشگر جوان قزوینی گفت:برای تولید مخلوط بورد به همراه با کود که برای کارکرد برگ ها و معالجه دانه ها و برای معالجه بیماری های قارچی بر روی انگور ها هندوانه ها و میوه های هسته دار استفاده می شود مس پنج آبه به عنوان ضد نرم تن برای دفع کردن و کشتن حلزون ها و نرم تنان استفاده می شود به عنوان ضد جلبک برای جلوگیری از رشد جلبک ها استفاده می شود.

وی به کاربرد این ماده در صنعت اشاره و بیان کرد: مس سولفات اغلب برای تهیه کاتالیست ها برای چندین واکنش برای بسیاری از صنایع استفاده می شود. فرم بدون آب مس سولفات بسیاری از فرایند ها مانند جا به جایی در سنتزهای آلی را کاتالیز می کند .
عضو مخترعان قزوین افزود:در خالص سازی گاز ها برای برداشتن هیدروژن کلرید و هیدروژن سولفید استفاده می شود کاربرد مس سولفات در تهیه رنگ رزی میانی و کاتالیز سنتز ترکیبات ترکیب دی آزو و رنگ خورد پتالوسیاینن بسیار متداول است.
ملکی ابراز کرد:مس سولفات در آب کاری به عنوان الکترولیت استفاده می شود و همچنین در واکنش های رسوبی مورد استفاده قرار می گیرد به عنوان یک ماه افزایشی در چسب ها استفاده می شود مس سولفات به عنوان یک ماده رنگ دهنده برای شیشه , چسب و سرامیک استفد می شود.
وی در رابطه با کاربرد پزشکی این ماده اضافه کرد:کاربرد مس سولفات به عنوان ضد قارچ تنها درکشاورزی نیست بلکه همچنین به عنوان یک گند زدا و ضد عفونی کننده بر علیه عفونت های قارچی در انسان نیز مورد استفده قرار می گیرد.
این پژوهشگر عنوان کرد: سولفات مس در تهیه سبز پاریس برای کشتن پشه لارو که عامل مالاریا است به کار می رود مس سولفات به ریشه کن کردن نرم تنان در اسلکه ها که باعث ایجاد انگل های کرم های پهن در انسان می شود کمک می کند.برای جلوگیری از رشد جلبک ها در استخر های شنا و مخازن آب به کار می رود.
وی گفت:به طور معمول واکنش فلز مس و سولفوریک اسید بسیار کند می باشد که این امر سبب می شود که این فرایند توجیه اقتصادی مطلوب نداشته باشد به دین منظور و برای تسریع واکنش بین سولفوریک اسید و مس از اسید نیتریک استفاده می شود که این امر منجر به وجود ناخالصی نیترات در گروه های محصول می گردد در فرآیند ارائه شده به طور کلی از اسید نیتریک استفاده نمی گردد بنابر این محصول حاصله از این فرایند به طور ذاتی عاری از ناخالصی نیترات خواهد بود.
ملکی در رابطه با روش تولید سولفات مس بیان کرد:در این روش برای تولید سولفات مس از ضایعات این فلز استفاده می گردد.ابتدا ضایعات مس را به قطعات کوچک خرد کرده و بعد از تمیز کردن مس خرد شده ( باید دقت گردد ضایعات مس عاری از هر گونه فلز غیر و همچنین آلودگی روغنی و ... باشد ) سپس در طی فرایند فلز مس را که در اندازه معین خرد شده است در محلول اسید سولفوریک با غلظت مشخص وارد کرده محلول تا دمای 85 درجه سانتی گراد گرم می کنیم در این مرحله برای تسریع در واکنش به محلول گرم هوا دمیده می شود.

وی در پایان تشریح کرد: پس از طی زمان مشخص با کنترل PH محلول نقطه پایانی واکنش شناسایی می شود پس از رسیدن محلول به PH تعیین شده محلول توسط فیلتر پرس صاف می شود و سپس در وان مربوط به تغلیظ که توسط المنت های شیشه ای 2000 وات گرم می گردد تغلیظ شده بعد از رسیدن غلظت محلول به مقدار مناسب محلول در وان کریستالیزاسیون به مدت 24 ساعت قرار می گیرد سپس کریستال های سولفات مس از محلول جدا شد خشک شده و بسته بندی می گردد باقی مانده محلول به فرایند برگشت داده می شود.