علم و فناوری/ چند نفر از دوست و آشنا دورهم نشسته اند، یکی از آنها از مسافرت زیاد همکاران خود به کشور ترکیه صحبت می کند که ذکر این سفر برای این دوره همی شیرین شد، سوال شد که مگر هزینه های سفر پایین آمده است که شهروندان خراسان شمالی برای مسافرت های خارجی با هم رقابت می کنند و گوی سبقت را از هم برده اند، انگار به ییلاقات این استان می خواهند سفر کنند.
از فروردین ماه امسال که قوانین جدید ارز مسافرتی اعلام شده است بنابر اعلام بانک مرکزی تا کنون ۳۱۲ میلیون دلار ارز دولتی در اختیار مسافران قرار گرفته است که با توجه به قیمت ۴۲۰۰ تومانی ارز دولتی و اختلاف قیمت آن در بازار آزاد تا به امروز تقریبا ۱۳۰۰ میلیارد تومان یارانه برای مسافرت خارج از کشور پرداخت شده است یعنی به عبارت دیگر در این مدت ۱۳۰۰ میلیارد تومان به صورت یارانه در اختیار مسافران که اکثراً برای خوش گذرانی به خارج از کشور سفر کرده اند قرار گرفته است.
خبرنگار علم وفناوری به سراغ یک بانوی بجنوردی رفته،وی که خود قصد سفر به یکی از کشور های خارجی از جمله ترکیه را دارد می گویید: هم اکنون می توانیم یک سفر رایگان به یکی از کشور های خارجی داشته باشیم اما سفر داخلی این طور تمام نمی شود، هزینه ها بسیار گران تمام می شود.
وی اشاره ای به ارز دولتی برای مسافران خارج از کشور کرد و افزود: بسیاری از تور ها با قیمت ارزان مسافران را به کشور های خارجی می برند که می شود گفت به نوعی سفر به خارج سر به سر تمام می شود، پولی اضافی هزینه نخواهیم کرد، ارز دولتی هزینه تور را جبران می کند.

دلال‌ها به کمین ارز مسافرتی نشسته‌اند
آنها با تعریف سفرهای ارزان به مقصد هند، مالزی، چین، تایلند و ... حواله ارز مسافران را می‌گیرند تا از مابه‌التفاوت قیمت ارز دولتی با آزاد به رانتی قابل توجه برسند.
هم اکنون حتی در استانی کوچک مثل خراسان شمالی تعداد زیادی از شهروندان با این ترفند به کشور های خارجی سفر کرده اند و برخی نیز قصد سفر دارند در صورتی که برخی از آنان هم اکنون حتی مکان های دیدنی استان خود و سایر استان های کشور را ندیده اند.
قیمت یک تور با هتل دو ستاره برای سفر به تایلند تا 2 و نیم میلیون تومان است، سود و رانتی که آژانس‌دارهای دلال از رهگذر این سفر به دست می‌آورند نیز برای خود داستانی شده است.
روزنامه ها را که ورق بزنیم تبلیغات گستره تور های ارزان قیمت چند روزه چشم ها را خیره می کند و هر کس وسوسه خواهد شد که سفری نیز به یکی از کشور های خارجی داشته باشد.

به نقل از سایت های خبری ، 312 میلیون دلار ارز مسافرتی در سه ماه امسال به مسافران پرداخت شده است.
بانک مرکزی از 21 فروردین ماه امسال در مجموع معادل 312 میلیون دلار ارز بابت سفرهای خارجی هموطنان پرداخت کرده است.
تا پیش از اجرای سیاست های جدید ارزی بویژه در ماه های پایان پارسال و فروردین امسال، بسیاری از شهروندان به بهانه تهیه ارز مسافرتی در مقابل صرافی ها صف می کشیدند و حتی وضع مقررات سختگیرانه نظیر ارایه گذرنامه ممهور به ویزا، پرداخت عوارض خروج و بلیت مسافرتی نیز مانع از آن نشد.
برای مسافران هوایی به مقصد کشورهای ارمنستان، جمهوری آذربایجان، بلاروس، استونی، لتونی، لیتوانی، گرجستان، قزاقستان، قرقیزستان، مولداوی، روسیه، تاجیکستان، ترکمنستان، اوکراین، ازبکستان، ترکیه، افغانستان، بحرین، قطر، کویت، پاکستان، عمان، امارات متحده عربی و قبرس، عراق تبلیغات گسترده ای شده است، آنچنان در روزنامه ها و سایت ها و فضای مجازی به هتل ها، اقامت گاه ها و مکان های دیدنی این کشور ها اشاره شده است و به مردم معرفی شده اند که معرفی مکان های گردشگری کشور و حتی این استان مغفول مانده است.

به قول یکی از دوستان هم اکنون یک شهروند ایرانی مکان های دیدنی کشور های خارجی را بیشتر اطلاعات دارد تا از مکان های دیدنی داخل کشور که این امر جای نگرانی دارد.

مدیریت بحران ارز در گردشگری
درچند ماهی که از اجرای سیاست های جدید ارزی می گذرد، تخصیص ارز مسافرتی محل بحث کارشناسان و فعالان اقتصادی بوده است و همگان از اینکه منابع ارزی کشور صرف گردشگری های غیرضرور می شود، تاکید دارند.
همین تخصیص ارز ارزان سبب شده تا آژانس های مسافرتی برای استفاده از آن دست به ترفندهای جدیدی بزنند.
به گفته کارشناسان : اصولاً اینکه بخواهند ارز را به شکل ارزان به مسافر دهند، روش غلطی است و فقط مردم را به انجام سفر خارجی تشویق می کند.
این کارشناسان اذعان دارند: اگر منابع ارزی کشور محدود است، باید در هزینه کردن آن نیز وسواس داشت نه اینکه با تخصیص ارز مسافرتی، نوعی رانت برای قشر متوسط و مرفه در مقایسه با دیگر اقشار جامعه بوجود آوریم.
تخصیص ارز مسافرتی چه منفعتی برای کشور دارد که در فهرست بانک مرکزی قرار گرفته است.
با وجود اینکه بسیاری از کارشناسان اذعان دارند که ارز دولتی فقط باید به سه گروه بیماران، دانشجویان خارج از کشور و بازرگانان اختصاص یابد، خواستار قطع موقت ارز مسافرتی شده اند اما هر روز بیشتر شهروندان به سفر های چند روزه خارج از کشور تشویق و ترغیب می شوند.
بر اساس آمار، در سال گذشته حدود 9 میلیون نفر از هموطنان به خارج از کشور سفر کردند که نیمی از آنان گردشگران زیارتی بودند؛ در مجموع ترکیه، عراق، امارات، جمهوری آذربایجان، ارمنستان، گرجستان، آلمان و عربستان بیشترین مقصد سفر است.
این روزها زمزمه هایی مبنی بر حذف ارز مسافرتی به گوش می رسد؛ موضوعی که به نظر می رسد مورد توافق دولت، مجلس، فعالان اقتصادی و حتی فعالان ارزی باشد که انتظار دارند در شرایط جدید پیش آمده برای کشور، منابع ارزی کشورمان بیش از پیش صیانت شود.

افزایش 80 درصدی سفرهای خارجی مردم ایران در 10 سال اخیر
آمارها نشان می دهد که تعداد افرادی که سالانه از ایران به کشورهای خارجی سفر می کنند، در 10 سال اخیر 80 درصد افزایش یافته و به بیش از 9 میلیون نفر رسیده است.
تعداد ایرانیانی که به سفر خارج از کشور رفته‌اند در 10 سال گذشته افزایش چشمگیری داشته است؛ بر این اساس در سال 95 بیش از 9 میلیون ایرانی سفر خارجی داشته‌اند.
این گزارش که بر اساس آمارهای خروجی بودجه خانوار بانک مرکزی است، نشان می‌دهد که در این دوره 10 ساله سفر خارجی از 5 میلیون نفر به 9 میلیون نفر افزایش پیداکرده است.
معمولاً سفر خارجی در نیازها و هزینه‌های سطوح بالاتر خانوار تعریف می‌شود و عمدتاً خانواده های پردرآمد یک جامعه و کسانی که از سطح نیازهای اولیه فراتر رفته‌اند، به آن می‌پردازند.

وضعیت مسافرت ایرانی‌ها به خارج از کشور
به نظر می‌رسد روند رو به رشد گردشگران ایرانی وارد شده که در حال شکستن یک رکورد سالانه است، به دلایل مختلفی ارتباط داشته باشد. شاید بتوان مهم‌ترین عامل آن را سیاست‌های نادرست تعیین برابری نرخ ارز غیرواقعی حتی در بازار آزاد دانست که هزینه سفر را به طور مصنوعی برای گردشگران پایین‌تر از مقدار واقعی آن کرده است.

هر پنج توریست یک شغل ایجاد می کند
گردشگری که از آن به‌عنوان صنعت تمیز یاد می‌شود علاوه بر درآمدزایی، اشتغال وسیعی نیز ایجاد می‌کند ازاین‌رو کم توجهی و غفلت نسبت به‌این صنعت، جفای آشکار به منافع ملی و مردم ایران است، هم اکنون شهروندان تنها با سفر به کشور های همسایه به اشتغال آنان کمک کرده اند این در حالی است هم اکنون کشور با مشکل اشتغال مواجه است و بیکاری باعث ایجادمشکلات زیادی از جمله آسیب هاییهمچون طلاق، اعتاید و سایر موارد شده است، اما هم اکنون این فرصت ها به راحتی در کشور می سوزد، در حقیقت شهروندان ایرانی برای کشور های خارجی فرصت ایجاد می کنند.
سفر ایرانی‌ها به خارج از کشور هر سال افزایش می‌یابد و هر از گاهی برخی از کشورها از این که ایرانی‌ها صنعت گردشگری کشورشان را متحول کرده‌اند ابراز خوشحالی می‌کنند.

ایرانی‌ها از سالهای گذشته یعنی درست از زمانی که گردشگری مفهوم ویژه‌ای در کشور پیدا کرد، چمدان‌های خود را بستند و عازم سفر شدند. آن‌ها سفر خود را به کشورهایی انجام دادند که پول زیادی نمی‌خواست و دردسر زیادی هم نداشت. یکی از این کشورها ترکیه بود.
دبی اگرچه تا چند سال پیش جذابیتی برای تفریح نداشت اما اکنون به لطف ساخت جاذبه‌های مصنوعی توانسته حتی گردشگران اروپایی را نیز جذب کند. با این وجود سفر به دبی با وجود بالارفتن نرخ ارز کم کم به یکی از مقاصد گران برای ایرانی‌ها تبدیل خواهد شد. چون همه تفریحات آن مصنوعی بوده و شامل پرداخت هزینه‌های هنگفت می‌شود.
با وجود مناطق دیدنی زیاد در کشور چرا هم اکنون همسایگان ما خوشبخت شده اند، چرا هم اکنون شهروندان در داخل کشور هزینه نمی کنند، چرا مناطق گردشگری سراسر کشور مغفول مانده است؟
کشورهایی مانند هند، ارمنستان، آذربایجان نیز از محل ورود گردشگران ایرانی سودهای زیادی کرده اند ارمنستان و آذربایجان مقصد خیلی از ایرانیان است.

اما غیر از کشورهایی که فاصله زیادی با ایران ندارند کشوری مانند آلمان و یا کانادا نیز از کنار حضور ایرانی‌ها به سودها رسیده اند چون ایرانیان زیادی در آلمان و کانادا زندگی می‌کنند که در مسیر رفت وآمد به ایران هستند و یا خانواده آنها به سبب حضور اقوام خود به این کشورها می‌روند و می‌آیند.

ایرانی‌ها بابت سفرشان به این کشورها هزینه زیادی را از کشورمان خارج می‌کنند هر چند که سفر به برخی از آنها در برابر هزینه سفرشان به برخی از شهرها و جزایر ایران کمتر باشد اما این خروج ارز درحالی صورت می‌گیرد که بسیاری از این کشورها توریست به ایران نمی‌فرستند.