تابناک/ نکات ساده و مهمی وجود دارد که با رعایت آن‌ها پیش، حین و پس از وقوع سیل می‌توان از خسارات و تلفات آن کاست.
چند سالی است که بارندگی‌ها در مقاطع مختلف سال منجر به بروز سیل و آبگرفتگی می‌شوند. در چند روز اخیر نیز ۶ استان با این پدیده مواجه شدند و سیل خسارت‌های جانی و مالی به همراه داشته است.
بر اساس آخرین آمار‌ها تا زمان تنظیم این گزارش، ۹ نفر در مناطق سیل‌زده جان خود را از دست داده‌اند و در استان‌های نوار شمالی کشور خسارات زیادی به زیرساخت‌های شهری وارد شده و برخی از پل‌ها از بین رفته و همین‌طور در مقاطعی مسیر‌های ارتباطی قطع شده است.
با وجود این شرایط با اقدامات پیش و حین بروز سیلاب می‌توان از خسارات و تلفات این پدیده کاست. شهریار مزیدآبادی، مدرس امداد و نجات نکاتی را در خصوص آمادگی و مقابله با سیلاب به شرح زیر عنوان کرده است.
اقدامات ایمنی پیش از وقوع سیل
۱. برای مقابله با سیل و برای زمان‌های اضطراری در ظرف‌های مطمئن، مقداری غذای خشک ذخیره نمایید و در دسترس داشته باشید.
۲. وسایل ضروری، اسناد و اشیاء قیمتی را در طبقات بالاتر منزل قرار دهید.
۳. دیوار‌های زیر زمین را با عایق‌های ضد آب بپوشانید تا جلوی نفوذ آب و آسیب‌های بعدی سیل گرفته شود.
۴. هشدار سیل در رسانه ها، به معنای آن است که سیل به وجود آمده یا جاری خواهد شد؛ لذا از قبل آماده باشید.
۵. کیف امداد و نجات هلال احمر را همواره در منزل آماده داشته باشید.
۶. از منابع مختلف از جمله رادیو و تلویزیون و سایر وسایل ارتباطی، مانند شبکه‌های اجتماعی و مراکز هواشناسی و پاسگاه انتظامی، اطلاعات و آگاهی‏‌های لازم را دریافت کنید.
۷. تابلو برق را در بخش‌های فوقانی ساختمان جاسازی کنید.
۸. برای ساخت و ساز اصولی در مناطق در معرض سیل، تمهیدات لازم و مصالح مناسب بکار ببرید.
۹. از برپایی چادر و توقف خودرو در منطقه سیل‌خیز یا در مسیر رودخانه، جداً خودداری کنید.
۱۰. در مناطق سیل خیز، تامین مالی و جانی در برابر زیان‏های احتمالی ضروری است، لذا بهتر است اسناد و سایر اوراق بهادار را در جعبه‌‏ای مطمئن قرار دهید.
۱۱. برای مقابله با سیل در نظر داشته باشید که اگر به شما گفته شد منزل را تخلیه کنید، به چه جا‌هایی می‏‌توانید بروید؟ بنابراین از قبل چند مکان را انتخاب کنید.
۱۲. همواره کمی بنزین در باک اتومبیل داشته باشید، زیرا ممکن است مجبور شوید خانه را ترک کنید.
۱۳. تصویری از اسناد سجلی وکمی پول را در کیف یا جعبه ضد آب، در جای مطمئن و امن قرار دهید.
۱۴. برای مقابله با سیل از ساخت و ساز در بستر و حریم رودخانه‌ها و مناطق سیل‌خیز، بپرهیزید.
۱۵. با مناطق سیل‏‌گیر آشنا شوید. برای اطلاع بیشتر می‌‏توانید با مرکز جمعیت هلال احمر محل خودتان تماس بگیرید.
۱۶. برای زمان وقوع سیل، درظرف یا منبعی مطمئن آب سالم ذخیره کنید.
اقدامات ایمنی در حین وقوع سیل و مقابله با سیل
۱. برای آگاهی و اطلاع بیشتر از وضعیت پیشروی سیل به پیام‌های رادیو و تلویزیون گوش دهید.
۲. از جویبارها، کانال‌های فاضلاب، تنگه‌ها و… که به ظاهر آرام‌اند دور شوید، زیرا بطور ناگهانی و بدون هشدار باعث ایجاد سیل می‌شوند.
۳. در آب سیلابی در حال جریان راه نروید، سرعت آن ممکن است باعث به هم خوردن تعادل و افتادن شما در آب آلوده شود.
۴. کلید اصلی برق، شیراصلی آب و گاز را قطع کنید.
۵. وارد سیلاب نشوید، آب سیل‌آلوده به روغن، گازوئیل و آب فاضلاب است.
۶. اگر تصور می‏‌کنید سیل قبلاً شروع شده است و با حجم بالا به سمت شما می‌آید، فوراً منزل را ترک کنید و به ارتفاعات بروید.
۷. همواره گوش به زنگ باشید تا در صورت اعلام وقوع سیلاب برق آسا، به سرعت منزل را ترک کنید.
۸. در صورت آگاهی از خطر وقوع سیل همسایه‌ها و اطرافیان را که در معرض خطر هستند باخبر کنید.
۹. برای مقابله با سیل اگر ضرورت دارد از محل اقامت خود خارج شوید و از امنیت خود در مناطق درگیر سیل اطمینان حاصل کنید.
۱۰. اگر ماشین شما در آب‏هایی که به سرعت سطح آن‌ها بالا می‏ آید، گیر کرده است فوراً آن را رها کنید و به محل مرتفعی بروید.
۱۱. توصیه می‌گردد اگر در خارج از ساختمان (اداری، مسکونی) هستید، خونسرد باشید.
۱۲. به آرامی رانندگی کنید و مراقب خرابی‏‌های جاده و شیب‏‌ها باشید.
۱۳. برای مقابله با سیل هنگام رانندگی از دنده‏ سنگین استفاده کنید، زیرا ترمز‌ها در آب به خوبی کار نمی‏‌کنند.
۱۴. اگر خانه شما در محل مرتفعی است، همان جا بمانید.
۱۵. برای مقابله با سیل واردآب سیل نشوید، احتمال دارد در تماس با خطوط نیروی برق، سیلاب دارای جریان برق باشد.
۱۶. اگر برای بیرون آمدن از منطقه ناچار به گذشتن از آب سیلاب هستید، برای حفظ تعادل و بررسی عمق زمین با کمک یک چوبدستی یا عصا در آب سیل حرکت کنید.
۱۷. اگر کنتور برق را قطع نکرده‌اید، وسایل برقی را از پریز بیرون بکشید، اگر دستانتان خیس است برای حفظ ایمنی خود به وسایل برقی دست نزنید.
۱۸. از جاده‏‌های هموار عبور کنید و به محل‏‌هایی که امکان فرو ریختن آن‌ها وجود دارد، نزدیک نشوید.
۱۹. اصل بهداشت روانی عبارت است از حفظ خونسردی و همدلی با دیگران، توأم با امید به خداوند سبحان؛ لذا این نکته را هرگز فراموش نکنید.
۲۰. برای مقابله با سیل در صورتی که مجبور به ترک منزل یا محل سکونت خود هستید، قبل از خروج، حتماً جریان برق، آب و گاز را قطع کنید.
۲۱. به پیام‌های رادیو و تلویزیون برای کسب اطلاعات و دستورالعمل‌‏های لازم، گوش کنید و در صورتی که دستور تخلیه داده شد، فوراً این کار را انجام دهید.
۲۲. برای مقابله با سیل به نقطه مرتفعی دور از رودخانه‏‌ها، نهرها، جویبار‌ها و زهکشی‌ها بروید.
۲۳. اگر پیاده هستید، از نقاطی که در آن سطح آب از زانو بالاتر است، عبور نکنید.
۲۴. برای حفظ ایمنی خود هنگام وقوع سیل از پل‌های چوبی سُست بر روی رودخانه‌ها، عبور نکنید.
۲۵. از توقف در مناطق آب گرفته به هر دلیل بپرهیزید. حتی اگر هوا بارانی نباشد، به سرعت از منطقه دور شوید.
۲۶. در زمان بارش شدید باران و احتمال وقوع سیل، از عرض و سواحل رودخانه‌ها و پل‌های آن عبور نکنید و به سرعت منطقه خطر را ترک نمایید.
اقدامات ایمنی پس از وقوع سیل و مقابله با سیل
۱. برای احتیاط و حفظ سلامتی خود از غذا‌های کنسرو شده استفاده نمایید.
۲. سیلاب باعث خروج مار‌ها و دیگر خزندگان از لانه‌های خود می‌شوند، پس از وقوع سیل مراقب گزش‌ها باشید.
۳. با موقعیت مناطق سیل زده آشنا شوید. اگر در این موارد مطمئن نیستید، با مرکز جمعیت هلال احمر محل خود تماس بگیرید.
۴. سیل می‌تواند به خطوط برق آسیب‏ رساند و موجب بروز آتش سوزی شود. این تخریب می‏‌تواند آتش سوزی در انبار‌های حاوی مواد سوختی را گسترش دهد.
۵. برای مقابله با سیل سعی کنید شعله‌های کوچک را خاموش کنید و به سرعت با آتش نشانی و اورژانس تماس بگیرید.
۶. منابع تخریب شده آب ممکن است باعث کاهش فشار آب شوند، لذا هنگام فرو نشاندن حریق به این نکته توجه کنید.
۷. برای مقابله با سیل مراقب جوندگان مانند موش‌ها در منطقه سیل زده باشید، زیرا سیل آن‌ها را از لانه بیرون می‏‌کشد.
۸. برای کسب اطلاعات و دستورالعمل‏‌های لازم به رادیو گوش دهید.
۹. برای مقابله با سیل به افراد آسیب دیده، کمک‏های اولیه را برسانید و در صورت نیاز از دیگران کمک بخواهید.
۱۰. از منطقه سیل زده دور شوید، مگر آنکه از شما در خواست کمک شده باشد یا اینکه بتوانید کمک کنید.
۱۱. از سیم‏های آویزان برق و منابع اصلی آب و شبکه‏‌های تخریب شده فاضلاب، دور شوید و این موارد را به مقامات مسئوول گزارش دهید.
۱۲. پس از وقوع سیل برای حفظ سلامت خود به دلیل احتمال شیوع بیماری‌های عفونی (هپاتیت A، وبا، حصبه و…) مواد خوراکی را که به آب سیل آلوده شده‌اند را حتماً دور بریزید.
۱۳. برای مقابله با سیل و گودال‌های ایجاد شده از سیلاب و مانده آب‌های حاصل از آن، محل و شرایط زیستی مطلوبی را برای زندگی حشرات ایجاد می‌نماید، برای حفظ سلامت خود بر روی در و پنجره منزل توری نصب کنید.
۱۴. برای مقابله با سیل پس از وقوع سیل از سالم بودن آب آشامیدنی مطمئن شوید، برای اطمینان از سلامت آب آن را حتماً بجوشانید.