خراسان/ شاخص کل بورس تهران بعد از افت روز سه شنبه، روز چهارشنبه را با یک ریزش بزرگ پشت سر گذاشت تا بعد از چند هفته رشد متوالی، در هفته پایانی تابستان بازدهی هفتگی منفی ثبت کند! درست در همان هفته ای که توانسته بود وارد ابرکانال 300 هزار واحد شود، این سطح را با ریزشی بزرگ از دست داد. علت خاصی برای این ریزش، جز رشد های حبابی پیشین در بخش بزرگی از بازار ( و نه همه بازار) نمی توان سراغ گرفت.

برخی با توجه به حبابی بودن رشدهای پیشین در شرکت های کوچک، این ریزش را آغازی بر یک رالی نزولی می دانند. آن ها معتقدند آن چه در سال 92 رخ داد اکنون می تواند در انتظار بازار باشد. اما برخی دیگر معتقدند بازار در سال 98 از جهات مختلف متفاوت با سال 92 است و با وجود رشد قابل توجه بورس در یک سال اخیر، همچنان باید از دو جهت به این بازار امیدوار بود: اول تک سهم های مربوط به شرکت های بزرگ که در صورت رونق بازارهای جهانی، توان رشد مناسبی دارند و دوم از منظر تفاوت بورس و بازارهای موازی با سال 92.
بر این اساس این انتظار می رود که همان طور که سه ریزش بزرگ بازار سرمایه در اردیبهشت و تیرماه امسال، به روند نزولی شدید منجر نشد، این بار نیز چنین اتفاقی رخ نخواهد داد. در ادامه ضمن بازخوانی ریزش های بزرگ بازار سرمایه در سال های اخیر، مروری خواهیم داشت بر وضعیت بازدهی گروه های مختلف و در نهایت این موضوع را بررسی می کنیم که چه عواملی می تواند از ریزش دامنه دارِ بازار جلوگیری کند.

ریزش های تاریخی بورس تهران و نحوه احیا
افت 5/5 درصدی شاخص کل بورس در اسفند 93 یکی از بزرگ ترین ریزش های تاریخی بورس (بر اساس درصد) است. ریزشی که بر اثر بازگشایی نمادهای بزرگ پالایشی رخ داد. پیش از آن در دی ماه 92 نیز شاهد یک ریزش بزرگ 7/2 درصدی بودیم. ریزشی که در آغاز یک روند نزولی شدید رخ داد و مهم ترین علت آن رشد حبابی بازار در روزهای قبل از آن بود. بعد از آن یک سقوط بزرگ دیگر هم در مهرماه سال گذشته داشتیم. جایی که شاخص کل بورس بعد از چند رالی صعودی متاثر از جهش نرخ ارز بسیار رشد کرده بود. معکوس شدن روند نرخ ارز و همچنین مصوباتی در خصوص نرخ خوراک پتروشیمی ها روند بورس را معکوس کرد و موجب ریزش بازار شد. بعد از آن بورس برای حدود پنج ماه وارد رکود شد تا این که از اواخر زمستان 97 دوباره روند صعودی گرفت. طی روند صعودی، یک بار در 16 و 17 اردیبهشت ماه و بار دیگر در 25 تیرماه نیز شاهد ریزش های هفت هزار واحدی بودیم اما هر بار بازار احیا شد و بسیار زودتر از دفعات قبل به روند صعودی بازگشت. چنان چه دیدیم در ریزش های اخیر، بازار هر بار زودتر از دفعه قبل، احیا شده است. بعد از ریزش دی ماه 92 بازار تا دو سال (اواخر 94) نزولی بود. بعد از ریزش سال 97 دوره نزولی حدود پنج ماه طول کشید و در ریزش های اردیبهشت و تیرماه بعد از حدود یک هفته مجدد وارد روند صعودی شد. البته این نتیجه که طبق این روند، این بار نیز بازار به سرعت احیا خواهد شد، ممکن است گمراه کننده باشد. به طور کلی ریسک بازار بالاست و باید با دقت عمل کرد. با این حال برخی شواهد وجود دارد که نشان می دهد روزنه هایی برای بهبود بازار وجود دارد.

عقب ماندگی شرکت ها و گروه های بزرگ
یک تفاوت مهم 98 و 92 نحوه تغییر قیمت در گروه های مختلف است. در سال 92 گروه های بزرگ همراه با گروه های کوچک رشد کردند اما طی امسال، گروه های بزرگ بسیار کمتر از کوچک ها رشد کرده اند. مثلا گروه فلزات اساسی طی امسال حدود 40 درصد، فراورده های نفتی 30 و کانه های فلزی کمتر از 30 درصد رشد کرده اند. شاخص 30 شرکت بزرگ هم حدود 40 درصد رشد کرده است. این در حالی است که در سال 92 گروه فلزات 75 درصد، فراورده های نفتی 138 درصدکانه های فلزی 96 درصد و شاخص 30 شرکت بزرگ 114 درصد رشد کرده بود. نکته مهم این است که امسال شرکت ها و گروه های بزرگ، تاکنون بسیار کمتر از متوسط بازار و حتی از بازدهی شاخص کل (حدود 70 درصد) هم کمتر رشد کره اند. این در حالی است که گروه های کوچک، حتی از سال 92 هم بیشتر رشد کرده اند (مثلا گروه کاغذ امسال حدود 600 درصد و در سال 92 حدود 220 درصد رشد کرده بود). علت اصلی عقب ماندگی شرکت های بزرگ با وجود ظرفیت سودسازی خوب، چشم انداز بد بازارهای جهانی و جنگ تجاری بوده است. در این شرایط این امید وجود دارد که حمایت از شرکت های بزرگ، کلیت بازار را هم احیا کند. در سال 92 ریزش شرکت های بزرگ بر جو منفی بازار می افزود و موجب تقویت فشار فروش می شد. حتی اگر بازارهای جهانی، رشد هم نکند و فقط در محدوده فعلی باثبات بماند، بسیاری از شرکت های بزرگ در قیمت های فعلی (یا حدود 5 درصد پایین تر) با قدرت حمایت خواهند شد.

تفاوت های 98 با 97 و 92
در سال 92 بازار با انبوهی از امیدها ناشی از بر سر کار آمدن دولت جدید و مذاکرات هسته ای رشد کرد و وقتی به مرور با واقعیت ها رو به رو شد، درگیر فرایند اصلاح شدید شد. در سال 97 ریزش بازار بعد از سقوط ارز در آستانه وضع تحریم های گسترده بین المللی (که تصور درستی از آثار آن وجود نداشت) آغاز شد و بعد از آشکار شدن برخی تبعات و رصد وضعیت شرکت ها ( که عمدتا خود را با تحریم تطبیق داده بودند) دوباره به مسیر رشد بازگشت.اما اکنون بازار در حالی ریزش کرده است که نرخ ارز باثبات است. وضعیت بین المللی و مراودات سیاسی نیز در حضیض خود قرار دارد و امکان بدترشدن اوضاع وجود ندارد. تنها احتمال توافق با اروپا و ایجاد برخی گشایش ها وجود دارد. اما از منظر محاسبات اقتصادی و بازدهی سهام، در بخش بزرگی از بازار به نقطه اشباع رسیده ایم. در این شرایط آن چه تعیین کننده است، روند نقدینگی است. اگر پول های جدید از بازار حمایت نکند، ریزش ها در بخش ضعیف بازار ادامه خواهد یافت. برخی معتقدند نبود چشم انداز بازدهی در بازارهای موازی، روند حمایت از بازار سرمایه را تقویت خواهد کرد.

ریسک ها بزرگ است و باید به آن توجه کرد
در این شرایط، آن چه اهمیت دارد این است که بپذیریم ریسک های بازار سرمایه، بسیار بزرگ است و درباره بخشی از بازار (شرکت های کوچک) نباید تن به آن داد. با این حال چنان چه گفته شد، می توان به بخش دیگری از بازار امیدوار بود. مخصوصا آن که روز چهارشنبه و در انتهای بازار، بخشی از صف های فروش جمع و معاملات متعادل شد. اگر این روند در روز شنبه هم ادامه یابد، بهترین زمان برای آن است که از سهم های ضعیف خارج و وارد سهم های قوی تر شوید. در غیر این صورت و تقویت فشار فروش، خروج از سهم های کوچک ( که نقدشوندگی ضعیف و صف های فروش سنگین دارند) آسان نخواهد بود.

ما را در کانال «آخرین خبر» دنبال کنید

رزرو آنلاين بليط
ساميار آگهی