خراسان/ جلسه ارز 4200 تومانی که فروردین ماه 97 برگزار شد، منشأ بسیاری از تحولات بعدی در اقتصاد کشور شد. ولی ا... سیف به عنوان مسئول بازار ارز کشور در آن زمان و عضو ستاد اقتصادی دولت، در این باره گفت‌وگوی مفصلی با خبرگزاری فارس داشته که روز گذشته، گزیده‌ای از بخش اول آن ارائه شد. امروز بخش دوم این مصاحبه را که به اتفاقات رخ داده در این جلسه اختصاص دارد ، می خوانیم.


رئیس کل سابق بانک مرکزی در پاسخ به این سوال که چطور شد به جلسه معروف تصمیم‌گیری برای ارز 4200 تومانی رسیدید، به هشدارهای قبلی بانک مرکزی در خصوص جهش ارزی در تیرماه 96 اشاره کرد و گفت: در تیرماه 96 ارز بالا رفت و گزارش نگران کننده‌ای به ستاد اقتصادی ارائه دادیم و در آن جا اشاره کردیم که اگر می‌خواهید با این روند جلو برویم حتماً به مشکل برمی‌خوریم. در آن گزارش همچنین با ذکر منابع و مصارف، پیش بینی از تغییرات قیمت و پیشنهادها نیز ارائه شده بود.
سیف با بیان این که جلسه ای در نیمه دوم شهریورماه 96 برگزار شد اظهار کرد: در آن جلسه، آقای دکتر جهانگیری شروع به صحبت کرد و وقتی آقای رئیس جمهور متوجه شد موضوع چیست چهره‌اش درهم رفت. در این لحظه آقای دکتر جهانگیری ادامه بحث را به من محول کردند. من هم ادامه دادم و صحبت کردم. آقای روحانی عصبانی شد و با پرخاش گفتند این حرف‌ها چیست؟ جمع شده‌اید این حرف‌ها را بگویید؟ این که نشد مملکت‌داری. جمع کنید این حرف‌ها را.

مصاف با دلالان ارزی در زمستان 96
رئیس سابق بانک مرکزی به مشکلات قانونی در مسیر برخورد با دلالان ارزی و جمع‌آوری آن‌ها از سبزه‌میدان و همچنین بستن کانال‌های تلگرامی اعلام نرخ ارز اشاره کرد و گفت : به وزارت ارتباطات می‌گفتیم دو تا کانال در تلگرام است و بازار را آتش می‌زنند. این ها را ببندید. آقای جهرمی می‌گفت نمی‌توانیم ببندیم. البته مثل این که مشکل فنی بود و الان می توانند ببندند.

نرخ 4200 بدون محاسبه مطرح شد
سیف با اشاره به استعفای خود از ریاست بانک مرکزی که 15 فروردین ارائه شد، جزئیات جدیدی از جلسه تصمیم گیری درباره ارز 4200 تومانی را که در 21 فروردین 97 برگزار شده است، بیان کرد. وی در پاسخ به این سوال که نرخ 3800 تومان برای نرخ ارز از کجا آمد، گفت: همین طوری (مطرح شد). هیچ محاسبه ای در کار نبود. ظاهراً مدل تصمیم پیشنهادی توسط بانک مرکزی مورد قبول همه اعضای جلسه بود که دو محور اصلی داشت. اول نرخ واحدی که بتواند منجر به تعادل عرضه و تقاضا شود و دیگر این که رژیم ارزی شناور مدیریت شده باشد و بانک مرکزی مسئولیت دارد در گذر زمان آن را منطبق با متغیرهای اقتصادی تعدیل کند به نحوی که همواره تعادل بین عرضه و تقاضا حفظ شود. وی با بیان این که نرخ 3800 تومان نمی‌توانست مناسب باشد، افزود: ولی آقای رئیس جمهور اصرار داشتند. بانک مرکزی و بعضی از اعضای جلسه توضیحاتی درباره نامناسب بودن نرخ 3800 تومان دادند... من گفتم نرخ ارز زیر 4800 تومان غیر منطقی است و تبعات خودش را دارد. این نرخ پیشنهادی ما به شدت با مخالفت روبه رو شد و یکی دو نفر از اعضای دولت سعی کردند نرخ را از 4200 تومان بالاتر ببرند که آقای رئیس جمهور گفت دیگر حرفش را نزنید، تمام شد. سیف در پاسخ به این سوال که آقای روحانی استدلالی پشت این اصرار برای نرخ ارز 3800 تومان یا 4200 تومان داشت، گفت: استدلال این بود که نرخ ارز باید پایین باشد.
چانه زنی سرپایی برای اعلام نرخ ارز
رئیس سابق بانک مرکزی با بیان این که در این جلسه نگاه ها به سمت من رفت که درباره این تصمیم مصاحبه کنم، افزود: گفتم من مصاحبه کنم؟ من که مخالف هستم؟ اگر می‌گویید من مصاحبه کنم، نرخ ارز را 4800 تومان اعلام می‌کنم. بعد از این جمله آقای رئیس جمهور رو به آقای جهانگیری کرد و گفت: این موضوع، موضوع مهمی است و در حدی‌ است که معاون اول باید اعلام کند. پس شما این تصمیم را اعلام کن. من به آقای دکتر جهانگیری گفتم آقای دکتر 4800 تومان اعلام کن. وقتی آقای جهانگیری بلند شد که برود پرسید: آقای رئیس جمهور اجازه می‌دهید 4500 تومان بگویم؟ البته یکی از اعضای جلسه به من گفت در آن لحظه آقای جهانگیری گفت اجازه بدهید 4300 تومان بگویم. آقای رئیس جمهور گفت نه به هیچ وجه از 4200 تومان بالاتر نرود. من از نظر خودم عدول کردم. نظر من همان 3800 تومان است اما چون دیدم اکثریت این را می‌گویید، گفتم تابع نظر شما باشم. سیف ادامه داد: بنابراین روایت آقای آشنا – مشاور رسانه‌ای رئیس جمهور- که تنها کسی که مخالف بود آقای رئیس جمهور بود و همه موافق بودند به تعبیری خیلی هم بی‌ربط نبود و دقیقاً برعکس گفته بود. همین هم بود که بعد آقای دکتر نیلی گفتند: نوار جلسه را بگذارید.

واکنش رئیس جمهور به گزارش‌های بانک مرکزی: این اعداد و ارقام را قبول ندارم
سیف در پاسخ به این سوال که پرداخت ارز 4200 تومانی به همه مصارف، اشتباهی بود که در سال 90 انجام و در سال 97 عیناً تکرار شد. علت چه بود؟ گفت: می‌دانید علت چه بود؟ در مقابل آن نگرانی‌‌هایی که در مکاتبات بانک مرکزی درباره محدودیت منابع ارزی با رئیس جمهور ابراز می‌شد، ایشان می‌گفتند: من این اعداد و ارقام را قبول ندارم . این گزارش ها را عده ای در بانک مرکزی که طرفدار افزایش نرخ ارز هستند، تهیه کرده اند.