هنر آنلاین/ پیش از شیوع ویروس کرونا، برگزاری کنسرت به صورت آنلاین و بدون حضور تماشاگر بسیار دور از ذهن بود. در ابتدا بسیاری از مخاطبان موسیقی نسبت به این پدیده مقاومت داشتند و کنسرت بدون مخاطب را با فوتبال بدون تماشاگر قیاس می‌کردند که کسل‌کننده و حوصله‌سر‌بر است، حتی ترجیح‌شان این بود که آهنگ‌های مورد علاقه خودشان را به شکل صوتی گوش کنند ولی پای تماشای کنسرت آنلاین ننشیند.

خوانندگان هم که معمولاً انرژی لازم برای اجرا را از حضور مردم در سالن دریافت می‌کنند، ترجیحشان این بود تا روز بازگشایی مجدد سالن‌های کنسرت صبر داشته باشند و برای کنسرت آنلاین اقدامی نکنند، اما با گذشت چند ماه از همه‌گیر شدن ویروس کرونا و تعطیلی مراکز فرهنگی و هنری، کنسرت‌های مختلفی با حمایت معاونت امور هنری وزارت ارشاد و شهرداری تهران در تالار وحدت و برج میلاد برگزار شد که تا حدودی خبر از موفقیت این پدیده نوظهور در موسیقی ایران می‌داد.

استقبال مخاطبان از کنسرت آنلاین هنرمندانی مانند رضا یزدانی، حمید عسکری، حمید حامی، روزبه بمانی، امید حاجیلی و گروه رستاک در اوایل امسال باعث شد به مرور دیگر خوانندگان هم به درخواست مخاطبان‌شان روبه‌روی دوربین‌های تلویزیون تعاملی و کابلی ظاهر شوند و به صورت زنده به اجرای برنامه بپردازند. با این حال همچنان برخی از خوانندگان در برابر این اتفاق مقاومت می‌کردند و برگزاری چنین برنامه‌ای را دور از ماهیت کنسرت می‌دانستند و اعتقاد داشتند که از کنسرت‌های آنلاین فقط می‌شود یک سری ویدئو کلیپ درآورد.

در ادامه مسیری که توسط خوانندگان موسیقی پاپ با موفقیت نسبی طی شد، مقاومت خوانندگان موسیقی سنتی ایران هم شکست و در هفته‌های اخیر شاهد برگزاری کنسرت‌های آنلاین خوانندگان و نوازندگان مطرحی مانند همایون شجریان، علیرضا قربانی و کیهان کلهر بودیم که با استقبال مخاطبان نیز مواجه شد. شاید نقطه اوج این اتفاق را بشود جایی مشاهده کرد که ارکستر مجلسی تهران به رهبری بردیا کیارس و خوانندگی همایون شجریان در بازه زمانی یک ساعتی توانست بیش از 710 هزار مخاطب از سراسر ایران را با خود همراه کند.

به نظر می‌رسد با ادامه‌دار شدن این ماجرا مقاومت خوانندگان بیشتری بشکند و آن‌ها نیز در شرایطی که امکان برگزاری کنسرت حضوری وجود ندارد، پس از چند ماه دوری در همین بستر با مخاطبان خود دیدار کنند، دیداری که شاید نتواند دوری هنرمند از مخاطب را درمان کند ولی حداقل می‌تواند مرهمی بر این زخم باشد، تا روزی که دوباره در سالن‌های کنسرت به روی علاقه‌مندان باز شود...

در ادامه گزارش برخی از اهالی موسیقی شامل کیوان ساکت، علیرضا قربانی، مجید اخشابی، افشین سیاهپوش، محسن شریفیان و حسین علیشاپور را می‌خوانیم که تعدادی از آن‌ها خود تجربه اجرای کنسرت آنلاین‌ را در کارنامه دارند.

کنسرت آنلاین می‌تواند التیامی بر دردها باشد

علیرضا قربانی خواننده موسیقی سنتی درباره تجربه اجرای کنسرت آنلاین گفت: در این فضایی که امکان دیدار آدم‌ها وجود ندارد‌، شاید فضای مجازی در قالب همین برنامه‌هایی مانند کنسرت آنلاین بتواند التیامی باشد بر دردهایی که مردم دارند. گرچه کنسرت آنلاین حس کنسرت را ندارد ولی شمایلی از آن را دارد.

این خواننده با اشاره به این که تمام تلاشش بر این بوده تا کنسرت آنلاین به صورت رایگان برگزار شود، عنوان کرد: شاید این تنها راهی باشد تا افرادی که امکان حضور در کنسرت‌های آنلاین را نداشتند بتوانند دورادور به صورت مجازی کنسرت ما را تماشا کنند.

اصل ماجرا زیر سؤال است

مجید اخشابی خواننده موسیقی پاپ، آهنگساز و نوازنده سنتور نظرش در رابطه با کنسرت آنلاین را این‌گونه عنوان کرد: اساساً برای این برنامه‌هایی که اجرا می‌شوند نمی‌توانیم عنوان کنسرت آنلاین را اطلاق کنیم چون درنهایت آنچه می‌بینیم فقط یک تصویر است. حالا این تصویر می‌تواند متعلق به سه روز پیش باشد. در حقیقت اصل ماجرا زیر سؤال است و نمی‌شود نام آن را کنسرت گذاشت.

این خواننده اظهار داشت: اگر مخاطبین علاقه‌مند باشند و از این نوع کنسرت راضی باشند، چه بخواهیم و چه نخواهیم باید به این سمت برویم ولی با صحبت‌هایی که با علاقه‌مندان داشتیم متوجه شدیم که آن‌ها چندان از کنسرت‌های آنلاین برگزار شده رضایت نداشتند.

کنسرت آنلاین بینندگان بیشتری دارد

کیوان ساکت یکی دیگر از آهنگسازان و نوازنده‌هایی بود که در اواخر فروردین ماه همراه با وحید تاج در تالار وحدت به روی صحنه رفت. وی درباره تجربه‌اش از کنسرت آنلاین گفت: طبیعتاً کنسرت آنلاین حس و حال متفاوتی نسبت به کنسرت‌های معمول دارد. در کنسرت آنلاین خبری از آن حس و حالی که تماشاگران حاضر در سالن به وجود می‌آوردند نبود و همین مسئله روی کنسرت ما تأثیرگذار بود.

این نوازنده عنوان کرد: من و اعضای گروهم در زمان اجرای کنسرت باور داشتیم که افراد زیادی ما را می‌بینند و همین مسئله به ما انرژی می‌داد. به هر حال آدم‌های زیادی وجود دارند که بنا به دلایل مختلف نمی‌توانند در سالن کنسرت حاضر شوند. کنسرت آنلاین این بستر را برای‌ آن‌ها فراهم کرد تا بتوانند کنسرت دلخواه‌ خودشان را ببینند.

کنسرت بدون تماشاگر به خواننده روحیه نمی‌دهد

افشین سیاهپوش ترانه‌سرا و خواننده موسیقی پاپ درباره کنسرت آنلاین گفت: شاید کنسرت آنلاین هنوز برای مردم ما جا نیفتاده باشد ولی این امر در دنیا یک مسئله روتین و عادی است. من فکر می‌کنم کنسرت بدون حضور تماشاگران چندان روحیه خاصی به آدم نمی‌دهد و به‌نوعی عجیب و غریب است. البته شاید برای ویدئو کلیپ ضبط کردن بد نباشد.

کنسرت آنلاین کار سختی است

محسن شریفیان خواننده، نوازنده و سرپرست گروه لیان که دو بار تجربه برگزاری کنسرت آنلاین در این ایام را داشته، درباره تجربه خود از این کنسرت‌ها عنوان کرد: برگزاری کنسرت آنلاین برای من تجربه بسیار خوبی بود. به هر حال فرصتی بود که ما بتوانیم با مخاطبان بیشتری روبه‌رو شویم. مردم از این کنسرت فیلم ضبط کرده و در فضای مجازی منتشر کردند. در آماری هم که منتشر شد اجرای ما یکی از پربیننده‌ترین اجراها بود. البته ابتدا فکر نمی‌کردم که بتوانیم روبه‌روی صندلی‌های خالی برنامه اجرا کنیم ولی این اتفاق افتاد.

وی ادامه داد: کنسرت آنلاین کار سختی است. من به کسانی که با این نوع کنسرت مخالف هستند احترام می‌گذارم، اما چیزی سخت‌تر از نوع موسیقی ما نیست که با مخاطب گره خورده است. مخاطب جزئی از برنامه‌های ما است و ما در این کنسرت بخش اصلی برنامه را نداشتیم ولی شرایط خاص بود.

هنوز نتوانسته‌ام با کنسرت آنلاین کنار بیایم

حسین علیشاپور خواننده موسیقی ایرانی در رابطه با کنسرت‌های آنلاین به هنرآنلاین گفت: کنسرت آنلاین کار خوبی است ولی حس کنسرت با حضور تماشاگر را به هنرمند نمی‌دهد. من مخالف این نوع کنسرت نیستم، منتها خودم هنوز نتوانسته‌ام با آن کنار بیایم. حتی این مسئله را هم اوایل با کلاس آنلاین داشتم و دیرتر راضی شدم که کلاس آنلاین برگزار کنم.