ایرنا/ درکنار رویدادهای مهمی چون تغییر سفیر انگلیس درتهران،دیدار مقام های دو کشور و برخی اظهارنظرهای مداخله جویانه لندن در امور ایران، مهمترین تحول روابط دو کشور درسال 1397 را می توان در نقش مثبت لندن برای راه اندازی ساز وکار ویژه مالی ایران و اروپا ارزیابی کرد.

مقام های انگلیس راه اندازی این ساز وکار را چه به لحاظ اقتصادی و چه سیاسی اقدامی «بی سابقه» توصیف می کنند. 'جک استراو' وزیر امور خارجه اسبق انگلیس می گوید: این برای اولین بار است که طی سال‌های اخیر سه کشور اروپایی آلمان، انگلیس و فرانسه تصمیم گرفتند که موضع متفاوتی را در قبال آمریکا در حوزه سیاست خارجی اتخاذ کنند.
یک دیپلمات انگلیسی که خواست نامش فاش نشود هم به ایرنا گفته است: اروپا تاکنون شرکتی را با ماهیت فعالیت‌هایی که قرار است در اینستکس انجام شود ثبت نکرده است. او تصریح کرد که ابعاد و عمق تعهد انگلیس برای عملیاتی کردن این ساز وکار را می‌توان در حضور معاون وزیر امور خارجه انگلیس به‌عنوان عضو این نهاد، ارزیابی کرد.
در همین حال، 'نورمن لامونت' فرستاده ویژه دولت انگلیس در امور تجارت با ایران، مخالفت جدی آمریکا با راه اندازی ساز وکار ویژه مالی را علت اصلی تاخیر در رونمایی از آن معرفی کرده و می گوید: به‌ظاهر ممکن است که این‌یک ابتکار پیش‌پاافتاده باشد ... اما به تدریج برای پرداخت بدهی های نفتی ایران توسعه خواهد یافت.
پس از خروج آمریکا از برجام در اردیبهشت سال جاری، وزیران امور خارجه سه کشور اروپایی آلمان، فرانسه و انگلیس یازدهم بهمن ‌ماه در حاشیه نشست اتحادیه اروپا اعلام کردند کانال ویژه پرداخت اروپا و ایران تحت عنوان «ساز وکار حمایت از مبادلات تجاری ایران و اروپا(اینستکس - INSTEX)به ثبت رسمی رسیده است.
این ساز وکار در گام نخست تجارت کالاهای اساسی(مواد غذایی و دارو) را تحت پوشش قرار می‌دهد، اما به تدریج دامنه‌ آن گسترش خواهد یافت.
براساس گزارش ها، این ساز وکار در فرانسه ثبت شده و هر سه کشور آلمان، انگلیس و فرانسه سهام‌دار آن هستند. «میگوئل برگر»، رئیس اداره اقتصادی وزارت خارجه آلمان، «موریس گوردو مونتانیه»، سفیر سابق فرانسه در پکن و «سیمون مک‌دانلد»، از معاونان وزارت خارجه انگلیس، نمایندگان سه‌ طرف اروپایی برجام در این ساز وکار هستند.
به طور کلی ایران و انگلیس در طول یک سال گذشته رابطه نسبتا کم تنشی را تجربه کردند.
انگلیس اردیبهشت ماه گذشته سفیر خود در تهران را تغییر داد و به این ترتیب 'نیکلاس هاپتون' که پس از ارتقاء سطح روابط دو کشور به عنوان سفیر انگلیس فعالیت می کرد، جای خود را به 'راب مکر' داد.
مکر پیش از سفرش به تهران در گفت وگو با ایرنا ابراز امیدواری کرده بود که در دوره مأموریت خود سطح روابط میان دو کشور را بهبود بخشد. او برجام را دستاوردی مهم دانست و گفت که لندن از تمام ظرفیت‌ها برای حفظ آن استفاده می‌کند.
چند ماه بعد 'جرمی هانت' وزیر امورخارجه انگلیس به‌عنوان اولین وزیر امور خارجه یک کشور غربی پس از خروج آمریکا از برجام، به‌منظور دیدار با 'محمدجواد ظریف' همتای ایرانی خود و با دستورکار بررسی آینده برجام، مسائل منطقه‌ای و چندجانبه راهی تهران شد.
او در این سفر که در اوج اختلافات داخلی انگلیس بر سر خروج این کشور از اتحادیه اروپا انجام شد، با وزیر امور خارجه ایران و 'علی شمخانی' دبیر شورای عالی امنیت ملی دیدار و درباره مسائل مختلف دوجانبه میان تهران و لندن و مسائل مهم منطقه‌ای گفت‌وگو کرد.
هانت پس از بازگشت از ایران طی اظهاراتی در مجلس عوام، نتیجه ملاقات خود با مقام های ایرانی را مثبت ارزیابی کرد. او با این حال فشار زیادی را برای آزادی محکومان امنیتی دو تابعیتی، بر روابط با ایران وارد کرده و در مقاطعی اظهارنظرهای مداخله جویانه چاشنی آن کرده است.
وزیر امور خارجه انگلیس که تیرماه گذشته به‌عنوان وزیر خارجه جدید انگلیس منصوب شد وعده داد تمامی اقدامات ممکن را برای ضمانت آزادی 'نازنین زاغری' شهروند ایرانی-انگلیسی که در ایران به جرائم امنیتی محکوم‌ شده، انجام دهد.
زاغری مدیر پروژه شرکت رسانه‌های گروهی «تامسون رویترز» است که فروردین‌ماه سال 1395دستگیر شد.
سپاه ثارالله کرمان مدتی بعد در بیانیه‌ای درباره این دستگیری اعلام کرد: «طی اقدامات اطلاعاتی گسترده در فضای مجازی و حقیقی یکی از سر شبکه‌های اصلی وابسته به بیگانگان که مأموریت‌های مختلفی در راستای تحقق اهداف شوم دشمنان نظام انجام داده بود، شناسایی و دستگیر شد.»
پرونده وی سپس مورد بررسی قرار گرفت و این متهم در دادگاه انقلاب به 5 سال حبس محکوم شد.
هانت معتقد است زاغری بایستی براساس موازین انسان دوستانه آزاد و به انگلیس بازگردد. او بااین‌حال پا را فراتر از عرف دیپلماتیک گذاشته و تهران را به زندانی کردن اتباع دو تابعیتی انگلیسی - ایرانی برای مقاصد سیاسی متهم می‌کند.
در ادامه فشارهای سیاسی لندن برای آزادی زاغری، وزارت امور خارجه انگلیس مهرماه گذشته در اقدامی کم‌سابقه نسبت به سفر شهروندان دو تابعیتی ایرانی - انگلیسی به ایران هشدار داد و تأکید کرد تنها در شرایط ضروری به انجام این سفر اقدام کنند. تصمیمی که با موج مخالفت ایرانیان دو تابعیتی مقیم انگلیس مواجه شد و متعاقباً 'حمید بعیدی نژاد' سفیر جمهوری اسلامی ایران در لندن اعلام کرد: تهران عمیقاً معتقد است و تلاش می‌کند که اتباع ایران روابط عمیق با سرزمین مادری خود را حفظ کرده و به‌طور مستمر و بدون هیچ‌گونه نگرانی برای گردشگری، بازدید خانواده و تجارت به میهن خود سفر کنند.
در اثر همین فشارها بود که سفیر ایران دی ماه گذشته در رابطه با پرونده زاغری به وزارت خارجه انگلیس احضار شد. او پس از ملاقات با سفیر انگلیس در گفت وگو با ایرنا تصریح کرد: 'دخالت از سوی کشوری که این خانم دقیقا به خاطر جاسوسی برای همان دولت در زندان قرار دارد، دخالت در امور داخلی ایران محسوب می‌شود.'
وی افزود: این دخالت نه‌تنها هیچ کمکی به وی نخواهد کرد بلکه حساسیت منفی مردم و مقامات ایران را علیه سیاست دولت انگلیس افزایش هم می‌دهد.
باوجود این اختلافات، اهمیت رابطه دو کشور را می‌توان در پذیرش قدرت ایران در منطقه از سوی مقام های انگلیسی جویا شد. چنانچه سفیر انگلیس در تهران بیان می کند که لندن از نقش فوق‌العاده‌ای که ایران در طول قرن‌های گذشته در منطقه ایفا کرده' و جایگاه ژئوپلیتیک آن آگاه است.


ما را در کانال «آخرین خبر» دنبال کنید

ايران مهربان
سيل آگهی