ايسنا/ وزير نفت گفت: من در دوره کاري بيش از ۴۰ ساله خود زياد «زنده‌باد» براي يک عده و «مرده‌باد» براي همان عده يا برعکس آن را ديدم، نه براي «زنده‌باد» ارزش قائلم نه براي «مرده‌باد»، نه براي «زنده‌باد» کار کردم نه براي «مرده‌باد»، من براي آنچه اعتقادم بود کار کردم.
بيژن زنگنه شامگاه سه‌شنبه (۱۹ مردادماه) در مراسم توديع خود که با حضور مديران ارشد صنعت نفت برگزار شد، اظهار کرد: در هشت سالي که گذشت ما در کنار هم روزهاي سخت، تلخ و شادماني را سپري کرديم و از فراز و نشيب‌هاي بسياري با هم عبور کرديم، البته در اين چهار سال دوم بيشتر روزها سخت و تلخ بود، اما با تلاش بسيار همسو با منافع مردم براي عبور از اين دشواري‌ها به معناي واقعي آن جهاد کرديم، افرادي اين مجاهدت‌هاي خاموش و پنهان را ديدند و کساني هم نه تنها نخواستند اين مجاهدت‌ها را ببيند بلکه آن را از مردم پوشاندند و حتي سعي در دگرگون جلوه دادن آنها کردند.
وي ادامه داد: من نمي‌خواهم قضاوت درباره مجاهدت‌هاي همکارانم در اين مدت را به تاريخ بسپارم زيرا احاله کار به درازمدت بي‌انتهاست، اما اطمينان دارم که در کوتاه‌مدت مردم، منتقدان و وجدان‌هاي بيدار به واقعيت و حقيقت اعمال دست خواهند يافت. دستاوردهايي که در اين شرايط استثنايي و بي‌مانند به دست آمد واقعا بي‌نظير و افتخارآميز بوده است.
گفتني فراوان دارم
وزير نفت با بيان اينکه در پاره‌اي از روزهاي اين چهار سال اخير سخت‌ترين روزهاي دوران خدمتم را سپري کردم و درد و رنج سوختن مغز استخوانم را احساس کردم، افزود: با توکل به خدا اين روزها گذشت، امروز خرسندم و خداي متعال راشکر مي‌گويم که اين بار سنگين از دوش‌ام برداشته مي‌شود. براي همکارانم که در آينده مسئوليت را به‌عهده مي‌گيرند هم از صميم قلب آرزوي توفيق مي‌کنم.
بنا بر اعلام شاتا زنگنه ادامه داد: حرفهاي گفتني فراوان دارم که نه اکنون و نه فردا قابل بيان نيست، البته آنها را خواهم نوشت، اما معلوم نيست چه زماني منتشر شود، خدا مي‌داند، شايد به کار جوانان ما بيايد.وي با يادآوري اينکه در دوران مسئوليتم در وزارت نفت و ديگر بخش‌ها، سياست‌هايي را با مشورت و فکر زياد طراحي، تنظيم و ابلاغ کردم، اظهار کرد: بزرگترين سرمايه انسان و مدير، عمر و وقتش است. وقت نبايد تلف شود. حرف اضافه‌زدن، تکرار بيهوده، نوشتن و گفتن حرفهاي بي‌خاصيت آفتي است که گرفتار آن شديم.
وزير نفت ادامه داد: همچنان از سياست‌هايي که با مشورت تدوين شده است، دفاع مي‌کنم. نه اينکه اين سياست مطلق باشد چون محصول بشري است و قابل تغيير و اصلاح است اما هر سياست و ايده جديدي مخالف دارد. مگر مي‌شود تصميم‌هاي اثرگذار گرفت و مخالف نداشت!؟
رفيق بازي نکردم، رودربايستي نداشتم
زنگنه با اين توصيه به‌ويژه به جوانان که «هرگز از کيسه دولت براي خود رفيق درست نکنيد»، گفت: من خيلي کم‌رفيق داشتم، رفيقان و دوستانم، همکارانم بودند. رفيق بازي نمي‌کردم، رفيق هزينه دارد، توقع دارد. يک مدير ارشد نمي‌تواندرفيق‌بازي کند. من به‌خاطر مردم روابط و رفت و آمدهاي خود را محدود کردم.
وي با تأکيد بر اينکه من با هيچ فردي در دوران خدمتم رودربايستي نداشتم، تصريح کرد: مي‌پذيرم که اشتباه‌هاي رفتاري وشخصي داشتم اما از سياست‌هايي که اتخاذ کرديم دفاع مي‌کنم، سياست‌هايي که با عقل جمعي در زماني که گرفته شد، درست بوده است.
وزير نفت با بيان اينکه من بيشتر وقت خود را صرف «فکر کردن» کردم و از شما هم مي‌خواهم اگر مي‌خواهيد در کار خود موفق باشيد فکر کنيد، طراحي مفهومي کنيد، ايده‌پردازي کنيد، افزود: ما در اين مدت اينکارها را انجام داديم و فکر مي‌کنم مهم است.
گريه خاموش فراوان دارم
زنگنه به تعارض ميان «محبوبيت» و «خدمت» اشاره کرد و با بيان اينکه من بين اين دو «خدمت» را انتخاب کردم، اظهار کرد: آبرو را خدا مي‌دهد و خودش هم بخواهد مي‌گيرد. من نيامدم از پول بيت‌المال براي خودم محبوبيت درست کنم. من دربرابر ۸۵ ميليون ايراني مسئوليت دارم و بار آن را بر دوش خود حس مي‌کردم. من فقيري را مي‌بينم گريه‌ام مي‌گيرد، بارهاگفته‌ام گريه خاموش فراوان دارم. آدم‌هايي که تب تندي دارند احساسات‌شان هم قوي است. به‌خاطر مردم گريه زياد مي‌کردم و مي‌کنم، من مي‌بينم مردم چه گرفتاري‌هايي دارند.
وي با بيان اينکه من خود را در تمام آنچه که در جمهوري اسلامي ايران از ابتداي پيروزي انقلاب اسلامي تاکنون اتفاق افتاده مسئول مي‌دانم، زيرا خودم را يک انقلابي مي‌دانم و هستي، جواني و زندگي‌ام را براي آرمان‌هاي انقلاب گذاشتم، تصريح کرد: من و نسل من به‌دليل بيکاري به دولت نيامديم، به‌خاطر اعتقاد و آرمان‌هايمان آمديم و حاضر نيستيم از آرمان‌هايمان بگذريم، سربلندي مردم اصل آن آرمان‌ها بود.
وزير نفت ادامه داد: من مي‌خواهم ايران در جايگاه نخست منطقه باشد، وقتي مي‌بينم اينطور نيست کلافه مي‌شوم و زجر مي‌کشم.
ناخواسته وارد «نبرد آخر» شديم
زنگنه با تأکيد بر اينکه من حاضر نيستم از پول دولت و بيت‌المال با وجود آنکه پول محبوبيت مي‌آورد بگذرم و زير بار آن نمي‌روم، يادآوري کرد: من در دوره کاري بيش از ۴۰ ساله خود زياد «زنده‌باد» براي يک عده و «مرده‌باد» براي همان عده يابرعکس آن را ديدم، نه براي «زنده‌باد» ارزش قائلم نه براي «مرده‌باد»، نه براي «زنده‌باد» کار کردم نه براي «مرده‌باد»، من براي آنچه اعتقادم بود کار کردم.
وي ادامه داد: البته بدان معنا نيست که بايد کاري انجام داد که همه با آن مخالف باشند. حکومت‌گري قواعد دارد و بايد درقالب اين قواعد کار کرد و گرنه سبب اتلاف منابع مي‌شويم و دود آن به چشم مردم مي‌رود و درست نيست.
وزير نفت با بيان اينکه ما در اين هشت سال دستاوردهاي بزرگي داشتيم، گفت: اواسط سال ١٣٩٨ در جمع صميمانه‌فرماندهان مهندسي جنگ جهاد سازندگي بيان کردم که شرايط حاکم بر اقتصاد کشور از زمان جنگ هم سخت‌تر است. براي کسي در سن و سال من، شايد اين آخرين فرصت‌ها براي جنگ باشد و من اسم اين جنگ را «آخرين نبرد» مي‌گذارم.
زنگنه با بيان اينکه ما ناخوادآگاه و ناخواسته وارد نبرد آخر شديم، افزود: سال ١٣٩٦ براي نبرد با تحريم نيامده بوديم اما بر ما تحميل شد؛ ما مردانه با ابتکار و خلاقيت بر خلاف عده‌اي که تنها ادعا کردند، ايستاديم و توانستيم سربلند باشيم.
بالاترين انضباط در مخفيانه‌ترين کار
وي با بيان اينکه «ما در دوران تحريم بيش از ۸۴ ميليارد دلار نفت و فرآورده نفتي فروختيم و يک بابک زنجاني درست نشد» افزود: بله، بسياري مي‌خواستند نفت بفروشند، اما اگر با آن ترتيب پيش مي‌رفتيم اکنون صد بابک زنجاني روي دست ما نبود. در حالي‌که يک بابک زنجاني هم درست نشد. مي‌گفتند شجاعت نداريد، جسارت نداريد، جسارت براي چه؟ براي هدردادن پول مردم؟ زماني ۳۰۰ تا ۴۰۰ ميليارد تومان و اکنون حدود هزار ميليارد تومان پول يک کشتي نفت است. روي چه‌حسابي بدهيم عده‌اي ببرند؟ ما در مخفيانه‌ترين و پنهان‌ترين با بالاترين انضباط کار کرديم و هفت نفر از بالاترين رده‌ها پاي همه اسناد را امضا مي‌کردند و ما سربلند بوديم. اين نبرد آخر ما بود که ان‌شاءالله اين مسير ادامه مي‌يابد.
وزير نفت به ديگر اقدام‌هاي انجام‌شده از جمله تحقق جهش‌هاي پتروشيمي، پوشش گسترده گازرساني، شکل‌گيري ساختار جديد و هدفمند کار با دانشگاه‌ها، همينطور راه‌اندازي پارک فناوري و نوآوري صنعت نفت، توسعه ميدان‌هاي مشترک غرب کارون و پارس جنوبي، ايفاي مسئوليت‌هاي اجتماعي نفت، شکل‌گيري شرکت‌هاي اکتشاف و توليد ايراني، ساخت داخل و توجه به فناوري، بهبود ظرفيت و افزايش توليد پالايشگاه‌هاي نفت، ميعانات گازي و ... اشاره کرد و گفت: با توسعه گازرساني، اقدام محيط زيستي بزرگي برداشته شده است که در آينده، ثمره‌هايش بيشتر نمايان مي‌شود، ضمن اينکه صدها شغل نيز به اين واسطه ايجاد شده است.
مي‌گفتند IPC بد است و PSA خوب!
زنگنه به تدوين الگوي جديد قراردادهاي نفتي هم اشاره و اظهار کرد: کار زيادي در اين زمينه انجام شد و جالب آنکه برخي از آنان که زماني دنبال قرارداد مشارکت در توليد بودند و به ما مي‌گفتند چرا قرارداد توسعه ميدان گازي فرزاد را در اين قالب امضا نمي‌کنيد، با الگوي جديد قراردادهاي نفتي مخالفت مي‌کردند. به زعم آنان، مشارکت در توليد ايرادي نداشت، اما اين الگوي قراردادي اشکال داشت. در آينده هم شخصا با هر قرارداد امتيازي، و مشارکت در توليد در نفت مخالفت خواهم کرد تا وقتي ظرفيت‌هاي مناسب‌تري وجود دارد، چرا قراردادهاي امتيازي؟
نفت بايد به‌صورت «فرست‌کلاس» اداره شود
وي در ادامه به بحث سرمايه انساني پرداخت و گفت: انتقادهاي بسياري مبني بر اينکه در اين سال‌ها به سرمايه انساني کمتر توجه شده، مطرح است. ابتدا درباره بازنشستگان عرض کنم که آنچه در توان‌مان بود انجام داديم. حداقل حقوق بازنشستگان امروز ۸ ميليون تومان و ميانگين حقوق‌شان نسبت به هشت سال پيش ۱۰ برابر شد؛ نمي‌گوييم ايده‌آل است اما تلاش‌مان را کرديم.
وزير نفت ادامه داد: من هميشه گفته‌ام و باز هم مي‌گويم نفت بايد به‌صورت «فرست‌کلاس» و «متمدنانه» اداره شود؛ نه باتفکر ابتدايي. براي تشکيلات «فرست‌کلاس»، به افراد «فرست‌کلاس» نياز است. مشکل اشتغال با استخدام دولتي رفع نمي‌شود.
زنگنه تصريح کرد: براي ايجاد اشتغال بايد همان کاري انجام شود که در عسلويه و گازرساني روستايي انجام شد و صدهاهزار اشتغال ايجاد کرديم و مردم دستشان در جيب خودشان بود و با عزت پول درآوردند نه اينکه به دولت تحميل شوند. توليد ۶ ميليون بشکه نفت خام در روز، فعال کردن صنايع پتروشيمي، درست کردن پالايشگاه و صدها راه ديگر مي‌تواند اشتغال‌زايي بالايي در کشور ايجاد کند. پولي که از درآمد نفت اضافه مي‌شود حدود سالي ۱۴۰ تا ۱۵۰ ميليارد دلار است که اگر سرمايه‌گذاري شود، مشکلي براي اشتغال وجود ندارد.
وي افزود: در عين حال تلاش‌هايي شد تا حقوق نيروهاي غيررسمي عملياتي تا ۸۰ درصد نيروهاي رسمي افزايش يابد، طرح طبقه‌بندي مشاغل و همينطور بيمه تکميلي براي نيروهاي ارکان ثالث اجرايي شد. تشکيل مرکز توسعه مديريت صنعت نفت نيز از اقدام‌هاي بزرگي بود که با هدف ارزيابي و تقويت نهاد ساختار نفت انجام شد. دوره‌هاي دانشگاهي پاسخگوي بسياري از نيازهاي ما نيست و اگر درست کار شود، اين مرکز مي‌تواند در ساختن آينده‌اي بهتر براي صنعت نفت نقشي موثر ايفا کند.
دولت رئيسي هم جاي مفسدان نيست
وزير نفت با اين توصيه که نفت بايد حرفهاي اداره شود و نبايد جولانگاه احزاب و گروه‌هاي سياسي شود، تأکيد کرد: سياست‌هاي دولت به‌طور حتم بايد در وزارت نفت پياده شوند، اما معنايش آن نيست که اداره شرکت‌هاي نفت به دست وابستگان و پيوستگان احزاب و گروه‌هاي سياسي بيفتد؛ زيرا چنين رويه‌اي ضربه‌هاي جبران‌ناپذيري به صنعت نفت وارد مي‌کند. يکي ديگر از وصيت‌هاي مهم حرفهاي من اين است؛ در جاهايي مانند صنعت نفت که مبادلات مالي بزرگ دارد، بايد نسبت به فساد بسيار حساس بود. فساد مالي به فساد فرهنگي و اجتماعي و سياسي هم منجر مي‌شود. من با افرادي که فساد مالي يا اخلاقي داشتند کنار نمي‌آمدم. حالا هم بعضي فاسدها فکر مي‌کنند دولت آقاي رئيسي جاي مفسدان است؛ خير، دولت آقاي رئيسي هم جاي مفسدان نيست. بايد دست از بيت‌المال کشيد.
زنگنه به بعضي مديران که همواره از جايگاه يا حقوق و مزاياي خود گله دارند اشاره کرد و گفت: شما که در دولت مشغول به کار شده‌ايد به انتخاب خود آمده‌ايد؛ پس خود را با ديگران مقايسه نکنيد. وقتي به دولت آمدهاي نمي‌تواني بگويي فلاني در فلان شرکت خصوصي فلان‌قدر حقوق مي‌گيرد. او آن راه را انتخاب کرده و شما اين راه را. اين نقطه آغاز فساد است. اگر گفتيد حق ما بيش از اين است، معنايش اين است که مي‌توانيم از راه ديگري اين حق را بگيريم و اين رويه، نه اخلاقي است، نه ديني و نه قانوني.
کارهايي که نتوانستيم انجام دهيم
وي همچنين با بيان اينکه در اين مدت کارهاي بسياري انجام شد اما کارهايي هم نتوانستيم انجام دهيم، اظهار کرد: برخي از کارها را شرايط بين‌المللي به ما اجازه نداد، برخي هم شرايط داخلي و عده‌اي از افراد نگذاشتند؛ ما شاهد رشديک چپ جديد غيرتئوريزه شده در کشور هستيم که در بعضي مناطق هم قوي هستند که اين موضوع را در همين حد در اينجا مي‌گويم، شايد در جايي آنها را بنويسم.
وزير نفت با اشاره به اينکه من هميشه اعتقاد داشتم و دارم که بايد افزايش جهشي توليد نفت خام را همراه با افزايش ضريب بازيافت نفت انجام دهيم و رسيدن به توليد ۶ ميليون و ۵۰۰ هزار بشکه نفت خام در روز را کاري واجب براي کشور مي‌دانم، تصريح کرد: ما در اين مرحله براي بازگشت کامل به بازار فرصت پيدا نکرديم، يک بار در سال ۹۵ بازگشتيم و اين‌بار ديگر فرصت نبود و نتوانستيم. ان‌شاءالله دوستان بعدي اين کار را مي‌کنند، ما هم زمينه‌هايش را ايجادکرديم.
زنگنه با بيان اينکه فشارافزايي پارس جنوبي را در قرارداد با توتال و شرکت ملي نفت چين (سي‌ان‌پي‌سي) آغاز کرديم اما ناتمام ماند، گفت: ما مقدمات اين کار را با قراردادهايي با اوتي‌سي OTC آغاز و مطالعاتي تهيه کرده‌ايم و اميدوارم ادامه يابد.
وي ادامه داد: شرايط تحريم اجازه اصلاح پايدار روابط مالي ميان دولت و شرکت ملي نفت را به ما نداد زيرا روابط مالي بين دولت و شرکت ملي نفت روابط مغشوشي است و ناکارآمد است و اين بايد درست شود و از واجبات است.
وزير نفت با تأکيد بر اينکه براي سيستم توزيع سوخت و برندها بسيار تلاش شد اما خيلي موفق نشديم، ادامه داد: من سيستم توزيع سوخت کشور را شايسته اين کشور نمي‌دانم و روزآمد نيست اما به دلايلي که بخشي هم منافع افراد بود، امکان‌پذير نشد.
دفنِ قانون رفع موانع توليد
زنگنه با بيان اينکه گام بسيار بلندي که در تصويب ماده ۱۲ رفع موانع توليد برداشته شد يک شاهکار براي بهينه‌سازي بود، گفت: جز در گازرساني به روستاها و صنايع به دليل مشکلاتي که پيش آمده به‌ويژه يارانه‌ها، اين قانون در عمل دفن شد. اين از موضوعاتي بود که خدمت آقاي رئيسي هم عرض کردم که اين قانون را احيا کنيد؛ نزديک به ۸۰ ميليارد دلار در سال ١٣٩٨ يارانه انرژي پنهان به مردم داده شد و اين موضوع بسيار مهمي است و بايد از طريق سازوکار بهينه‌سازي کمک کنيم که کاهش يابد.
وي همچنين به پيگيري سيستم تعمير و نگهداري تأسيسات نفت اشاره کرد که به دلايلي انجام نشد و افزود: نظر داشتيم که براي هزينه کرد در بهداشت و درمان صنعت نفت کارفرما تعريف شود و از اين وضع در آيد که عده‌اي با جوسازي نگذاشتند.
وزير نفت با بيان اينکه بخش بزرگي از کارهاي اماني کاهش يافت اما بخشي از آن نشد، به موضوع ورزش هم اشاره کرد و گفت: همکاران من در نفت و در حوزه ورزش بسيار تلاش کردند اما همراهي نداشتيم.
زنگنه تصريح کرد: اصلاح اقماري در خشکي نيز از مسائلي بود که خيلي تلاش کرديم اما همه با هم متحد بودند که نگذارند اين کار شود؛ اين کار در بلندمدت بسيار به ضرر خانواده‌ها و بهره‌برداري است اما متأسفانه آن‌طور که مي‌خواستم نشد.
وي با بيان اينکه در مجلس هر ساله نفت را شامل شماري قانون که مشمول آن نبود، کردند که با اين قوانين نمي‌شود نفت را اداره کرد، گفت: اين موضوع را به تازگي هم در نامه‌اي به مقام معظم رهبري نوشتم. توليد ۶ ميليون و ۵۰۰ هزار بشکه نفت خام در روز با اين روش نمي‌شود و نفت به‌دليل اينکه مي‌تواند در کشور تحول ايجاد کند، بايد مستثني باشد.
وزير نفت ادامه داد: تجارب و جمع‌بندي‌هاي ما با بحث‌هاي زيادي که در داخل شرکت‌هاي مختلف انجام شده است در قالب چند سند براي آيندگان تنظيم شده است و خدمت دولت بعدي داديم.
هر کمکي که بتوانم به دولت آينده مي‌کنم
زنگنه با اشاره به اينکه من بارها اعلام کردم و گفتم که هر کمکي که دولت آينده بخواهد به‌خاطر ايران و سربلندي ايران انجام مي‌دهم، تصريح کرد: شرايط کشور خطير است، به‌خاطر وحدت ملي، به‌خاطر تماميت ارضي، به خاطر ملت و کاهش درد و رنج مردم که من مدت‌هاست ديگر نمي‌گويم بهبود زندگي مردم، مي‌گويم کاهش درد و رنج مردم، هر کمکي که بتوانم مي‌کنم و هيچ توقعي هم ندارم.
زنگنه با تأکيد بر اينکه از هيچ‌کس دلخوري ندارم و هر کسي به من بدي کرده را مي‌بخشم و حلال مي‌کنم، افزود: اما کساني که مردم را نسبت به اعمال ما بدبين کردند و ما را دزد و خائن به کشور خطاب کردند و ذهن مردم را خراب کردند که اين فقط يک مسئله شخصي نيست، اينها يک نظام و ساختار را خراب کرده‌اند و اين حق‌الناس است و حق عمومي را ضايع کردند؛ اينها فکر نکنند با رضايت و حلال کردن من مسئله تمام مي‌شود، راه سختي دارند و بايد آن را حل کنند.
حلالم کنيد، نفت را به شما مي‌سپارم
وي با قدرداني از همه همکاران چه آنهايي که حاضرند و چه آنها که غايبند، گفت: از همه بابت بداخلاقي‌هايي که دارم، عذرخواهي مي‌کنم و خواهش مي‌کنم من را حلال کنيد و ببخشيد. فردي که ۷۰ سالش مي‌شود ديگر نمي‌تواند اخلاقش را تغيير دهد. ممکن است با افراد بداخلاقي يا نگاه تند کرده باشم يا برداشت ديگري از صحبت‌هايم شده باشد اما من قصد توهيني نداشته‌ام.
وزير نفت با بيان اينکه مي‌پرسند پس از وزارت نفت به چه کاري مشغول خواهيد شد، ادامه داد: من يک معلم دانشگاه هستم و در دانشکده مهندسي شيمي دانشگاه فني تهران مستقر مي‌شوم و اگر کلاسي گذاشته شد، تدريس خواهم کرد و خاطرات و تجربه‌هايم را مي‌نويسم.
زنگنه در پايان گفت: من نفت را به شما دوستان مي‌سپارم و شما را به خدا مي‌سپارم. خوشحالم که اين بار سنگين را شرافتمندانه به زمين گذاشتم، اما هم به آينده اميدوارم و هم نگران؛ زيرا مشکلات را مي‌دانم. اميدوارم دولت بر چالش‌ها غلبه کند. همه شما هم به‌خاطر سربلندي کشور همکاري کنيد تا بتوانيم اين دوران سخت را بگذرانيم و کشور را از مشکلات عبور دهيم. از لطف همه شما تشکر مي‌کنم، خدا به همه شما و خانواده‌هايتان سلامتي دهد.
