732 1 نظـــــــر  

ديجياتو/ دانشمندان ناسا به تازگي دريافتند که چرا در کره ماه، با اينکه هيچگونه باد يا جريان مايعات وجود ندارد، غباري در ارتفاع چند سانتيمتري از سطح مشاهده مي شود.
اين کشف جديد نه تنها نحوه جابجايي اين ذرات غبار در فواصل طولاني در سطح ماه را توضيح مي دهد، بلکه مي تواند فرايندي مشابه در بسياري از محيط هاي بدون هوا از جمله حلقه هاي زحل را نيز تشريح نمايد.
«ژو وانگ» يکي از اعضاي اين تيم تحقيقاتي واقع در مرکز Ames ناسا در ايالات کاليفرنيا، مي گويد:
اين مدل جديد، مکانيسم بنيادي باردار شدن و انتقال غبار را توصيف مي نمايد که چندين دهه باعث سردگمي دانشمندان شده بود.
اين ذرات معلق بيش از پنج دهه قبل توسط اخترشناسان کشف شدند و به واسطه آنها، محققين توانستند درخشش ضعيف ماه در امتداد افق را توضيح دهند، پديده اي که در دهه 1960 توسط فضانوردان آپولو و ماهواره هاي ناسا شناسايي شده بود.
زماني که آپولو به نيمه تاريک ماه وارد شد، سرنشينان آن قوس درخشاني را در راستاي افق و پس از غروب خورشيد مشاهده کردند، و سپس در سال 1994 فضاپيماي کلمنتاين تونست تصوير زيباي زير را از اين پديده عجيب به ثبت برساند:

بعدها وضعيت مشابهي در حلقه هاي زحل و همچنين سيارک اروس ديده شد و ناسا اعلام داشت:
اين پديده، نمونه هايي از انتقال غبار در فواصل طولاني در محيط هايي بدون جريان آب يا هوا به شمار مي روند. دانشمندان معتقدند فرايندهاي الکترواستاتيک مي توانند چنين مشاهداتي را توضيح دهند، اما تا به امروز هيچ مدرکي براي پشتيباني از آن به دست نيامده است.
حال براي نخستين بار، وانگ و تيم همکارش به بررسي اين فرضيه پرداختند تا ببينند آيا نيروهاي الکترواستاتيک در تشکيل جريان ذرات معلق نقش دارد يا خير. آنها در آزمايشگاه، وضعيت مشابهي را براي ذرات ميکروني به وجود آورده و آنها را در معرض تابش فرابنفش (UV) يا گازهاي باردار موسوم به پلاسما قرار دادند.
در هر دو حالت، مشاهده شد که غبار از جاي خود بلند شده و چند سانتيمتر بالاتر از سطح قرار مي گيرد. اين تيم تحقيقاتي مي گويد نور خورشيد از ميان اين ذرات معلق گذشته و هاله اي نوراني را در راستاي افق به وجود مي آورد.

پژوهشگران ناسا در اين رابطه مي گويند:
در سطح ماه، اين ذرات مي توانند حدود 10 سانتيمتر بالاتر از سطح قرار بگيرند. بنابراين درخشش افق ماه که در تصاوير به دست آمده از ماهواره هاي Surveyor در حدود 5 دهه پيش مي بينيم، از پراکندگي نور خورشيد در ميان ابري از ذرات معلق با بار استاتيک حاصل مي شوند.
گفتنيست در اين تحقيق مشخص شد ويژگي هاي خاص غبار سطحي ماه همراه با تابش فرابنفش يا پلاسماي خورشيد، مي تواند ذرات را به صورت تکي يا گروهي معلق نگه دارد.
البته وجود اين ذرات صرفاً هاله اي زيبا را پديد نمي آورد، بلکه باعث ايجاد محيطي کاملاً نامناسب براي موجودات زنده مي شود. اين غبار به شدت خورنده و تيز است، به گونه اي که حين پياده روي کوتاه «هريسون جک اشميت» در سال 1972 روي سطح ماه، توانست به سه لايه محافظ کفش مخصوص او نفوذ کند.
ناسا مي گويد چنين پديده اي در تمامي محيط هاي بدون هوا نيز ممکن است و به همين دليل، ذرات غبار در حلقه هاي زحل يا سيارک اروس جابجا مي شوند.



با کانال تلگرامي «آخرين خبر» همراه شويد

732 1 نظـــــــر