ساختنی/ وقتی به صورت یک کوالا نگاه می‌کنید، دماغ کوالا اولین چیزی است که توجه را جلب می‌کند. مستطیل سیاه و چرمی شکل وسط صورت گرد و خاکستری که خیلی هم نرم است. جالبتر اینکه هر کوالا، دماغ منحصر به فرد خودش را دارد.
یک مطالعه روی ۱۰۸ کوالای وحشی، الگوهای رنگی متمایزی را دور سوراخ‎های بینی شناسایی کرده که امکان شناسایی این حیوانات روی زمین یا درخت را به دیگران می‌دهد. اما ویژگی‌های منحصر به فرد دماغ‌های کوالا به همین جا ختم نمی‌شود. بینی در واقع اتصال مهمی بین این گونه از کیسه‌داران و دنیای اطرافشان است که با آن مواد سمی را شناسایی می‎کنند و به دیگران سلام می‌دهند!
این ویژگی منحصر به فرد دقیقا به محض تولد شروع می‌شود. نوزادهای کوالای تازه متولد شده علیرغم اینکه فقط نیم گرم وزن دارند، توانایی بوییدن دارند و می‌توانند بوی شیر کیسه و سینه مادر را تشخیص بدهند.

دماغ کوالا می‌داند چطور مواد سمی را تشخیص بدهد
کوالاها بیشتر اوقات می‌خوابند یا استراحت می‌کنند. وقتی استراحت نمی‌کنند و بیدارند، اکثرا یا غذا می‌خورند یا بین درختان حرکت می‌کنند. در هر دو این فعالیت‌ها – یا اکثر زمان‌هایی که بیدارند – حس بویایی‌شان را دنبال می‌کنند.
کوالاها همیشه قبل از غذا خوردن، مواد غذایی را با دقت بو می‌کشند. جالب است بدانید کوالاها از ژن‌های زیادی برای گیرنده‌های بویایی برخوردار نیستند. گیرنده‌‌هایی که در سلول‌های عصبی حفره بینی قرار دارند و بوهای مختلف را تشخیص می‌دهند.
این کمبود ژن بویایی با مشاهدات آناتومی که نشان می‌دهد حس بویایی کوالا از سایر کیسه‌داران کمتر است، همخوانی دارد. این ضعف بیشتر ناشی از حفظ آب در بینی است.
برگ‌های صمغ سرشار از سم‌های گیاهی و طبیعی و سایر مواد شیمیایی نامناسب هستند. کوالاها در بین تمام این درخت‌ها و برگ‌ها آنهایی را انتخاب می‌کنند که کمترین مواد سمی را داشته باشند.
اما اکثر مواد سمی که روی تغذیه کوالاها تاثیر می‌گذارند، فرار نیستند و در نتیجه بو ندارند. در نتیجه تصمیم‌گیری نهایی به حس چشایی کوالا سپرده می‌شود تا مشخص بشود یک برگ سمی است یا نه.
تنها ماده سمی که فرار است و بو دارد، ماد‌ه‌ای با نام ترپنس است. همین ماده می‌تواند یک نشانگر خوب برای سطح سمی بودن یک برگ باشد.
یکی از مهمترین مزایای داشتن رژیم غذایی ثابت با رایحه‎های محدود این است که فقط باید چند رایحه را به خاطر بسپارید. شانس دیگر کوالاها این است که برگ‌هایی که باید بررسی کنند درست جلوی دماغشان قرار دارد.
دماغ کوالا نه تنها مواد سمی گیاهان را شناسایی می‌کند بلکه در سم‌زدایی آنها هم نقش دارد.
می‌دانید که آنزیم‌های بینی ما می‌توانند برخی داروها را سم‌زدایی کنند. سایر گیاهخواران مثل موش‌های جنگلی هم این آنزیم‌های سم‌زدایی از سم‌های گیاهی را در بینی و کبدشان دارند.
به احتمال زیاد این آنزیم نمی‌گذارد رایحه سمی بینی را پر کند و حساسیت بویایی را حفظ می‌کند. مهمتر اینکه از سیستم عصبی مرکزی هم محافظت می‌کنند چون بافت بینی تنها چیزی است که مواد سمی استنشاق شده را از مغز جدا می‌کند.

دماغ کوالا می‌داند چطور دوست پیدا کند
بو کردن مواد غذایی خیلی مهم است اما این بزرگترین مزیتش نیست. یکی دیگر از دلایل بزرگ بودن دماغ کوالاها، اهمیت ارتباطات اجتماعی است.
اگرچه ژنوم کوالاها فقط چند گیرنده بویایی دارد اما سرشار از گیرنده‌های ژاکوبسون است که در سلول‌هایی بیان می‌شوند که در حفره بینی قرار دارند و به مولکول‌هایی مثل فرومون حساس هستند.
کوالاها موجودات منزوی هستند اما به این معنی نیست که همسایه‌هایشان را نشناسند. ارتباط بویایی چیزی است که کوالاها با آن همدیگر را پیدا می‌کنند یا از هم دوری می‌کنند.
هر دو جنس کوالا قبل از اینکه از درختی بالا بروند، زمان زیادی را صرف بو کشیدن پایین و تنه درخت می‌کنند. وقتی روی درختی می‌روند یا آن را ترک می‌کنند، اثری از ادرار روی بدنه جا می‌گذارند که حاوی اطلاعات بسیار گسترده‎ای درباره کوالاهاست. اطلاعاتی نظیر جنس کوالا، هویتش، محل زندگی‌، ارتباط با سایر کوالاها، آمادگی برای جفت‎گیری، وضعیت بیماری و حتی چیزی که اخیرا خورده!

خاصیت دماغ کوالا تمامی ندارد
گذشته از تمام این کارکردهای گسترده بویایی کوالاها، یک قابلیت جالب دیگر هم وجود دارد. وقتی کوالاها به قفس آورده می‎شدند، باز هم از بینی برای شناخت دنیای اطرافشان استفاده می‌کردند. این محیط شامل غذا، ساقه‎هایی که از آن بالا می‌رفتند و دانشمندان و پرستاران هم می‎شود.
کوالاها هر چیز جالب و جدیدی را به محدوده بویایی خودشان می‌آورند. همین کوالاها را به یکی از معدود حیواناتی تبدیل می‌کند که برای سلام دادن دماغشان را به انسان‌ها یا بقیه کوالاها می‌مالند.
اگر همه این اطلاعات جالب قرار است باعث بشود روزی دماغ یک کوالا را لمس کنید، باید یک چیز جالب دیگر را هم بدانید. کوالاها از لمس شدن توسط انسان‌ها بدشان می‌آید! پس این حیوانات بامزه را راحت بگذارید.



ما را در کانال «آخرین خبر» دنبال کنید