دنیای اقتصاد/ متن پیش رو در دنیای اقتصاد منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست

پس از هفته‌ها ترغیب ایران به توافق، دونالد ترامپ روز دوشنبه ویدئویی از مارک لوین، مجری شبکه فاکس نیوز، منتشر کرد که استدلال می‌کرد مذاکره با ایران دیگر بی‌فایده است. این کلیپ بازتاب‌دهنده افزایش ناامیدی رئیس‌جمهور آمریکا از این واقعیت بود که افزایش سطح تهدیدهایش تاکنون نتوانسته امتیاز واقعی‌ای از جمهوری اسلامی بگیرد.

فایننشال تایمز در گزارشی می‌نویسد: «واقعیت این است که رئیس‌جمهور خودش را در یک تنگنا قرار داده است»، این را آرون دیوید میلر، کارشناس خاورمیانه در کارنگی برای صلح بین‌المللی و مذاکره‌کننده پیشین صلح در خاورمیانه، گفت. به گفته میلر، ترامپ با وعده کمک به معترضان ایران و استقرار مجموعه‌ای از دارایی‌های نظامی خود را محصور کرده است. علاوه بر این، عملیات موفق آمریکا برای کنار زدن نیکولاس مادورو از قدرت در ونزوئلا، ترامپ را نسبت به شانس‌هایش در ایران بیش از حد مطمئن کرده است. میلر گفت: «او خودش را در وضعیتی قرار داده که اگر نتواند برای اجتناب از جنگی که نمی‌خواهد، امتیاز قابل‌توجهی از ایرانی‌ها بگیرد، ناچار به ورود به آن خواهد شد. این بحرانی است که خودش ساخته است.»

آنچه با وعده نجات معترضان ایرانی در ماه دسامبر آغاز شد، به یک تاکتیک فشار بدل شده است. هرچند انگیزه‌های ترامپ همچنان نامشخص است. در دو ماه گذشته، ترامپ فهرستی متغیر از توجیه‌ها برای حمله به ایران مطرح کرده است؛ به گفته رزماری کلانیک، استاد علوم سیاسی و کارشناس خاورمیانه، این انگیزه‌ها از ضرورت برچیدن برنامه هسته‌ای که ترامپ مدعی بود پیش‌تر کاملا نابودش کرده در نوسان بوده است.

آسیب‌زدن به موشک‌های بالستیک ایران نیز انگیزه‌ای دیگر است. هرچند برد آنها به آمریکا نمی‌رسد. و در مقطعی در ژانویه، توجیهِ مطرح‌شده در تروث سوشال، وعده‌ای به معترضان بود با این مضمون که «کمک در راه است». کلانیک گفت: «به نظر من، پرسش‌های بزرگی وجود دارد درباره اینکه اصلا چرا ایالات متحده دست به این کار می‌زند.» تندروهایی در اطراف ترامپ، مانند لوین، آشکارا گفته‌اند هدف باید تغییر رژیم باشد و آمریکا باید اکنون، زمانی که تهران «ضعیف‌تر از همیشه» است، اقدام کند. به گفته او، آمریکا نمی‌تواند «این کار را به نسل بعد بسپارد».

رئیس‌جمهور در هفته‌های اخیر بزرگ‌ترین تمرکز دارایی‌های نظامی آمریکا در خاورمیانه از زمان جنگ عراق را مستقر کرده است. روز دوشنبه، یک گروه ناو هواپیمابر دوم، یواس‌اس جرالد آر. فورد، در سواحل کرت در مدیترانه شرقی مشاهده شد. با وجود این تجمع نظامی و تهدیدهای مکرر ترامپ برای استفاده از این توان از جمله برای حملات محدود احتمالی ایران هنوز به هیچ نوع توافقی تن نداده است؛ امری که مقام‌های آمریکایی را سردرگم کرده است. نماینده ویژه ترامپ، استیو ویتکاف، شنبه در فاکس نیوز گفت: «[ترامپ] کنجکاو است که چرا زیر چنین فشاری، با این میزان قدرت دریایی و نیروی دریایی که آنجا داریم، آنها نزد ما نیامده‌اند و نگفته‌اند: "ما اعلام می‌کنیم که سلاح نمی‌خواهیم."»

ویتکاف همچنین ادعا کرد ایران «احتمالا تا یک هفته با داشتن مواد درجه صنعتی برای ساخت بمب فاصله دارد»، هرچند کارشناسان با این ارزیابی هم‌نظر نیستند. به گفته یک مقام کاخ سفید، ترامپ روشن کرده است که ایران نمی‌تواند سلاح هسته‌ای یا ظرفیت ساخت آن را داشته باشد و نباید اورانیوم غنی‌سازی کند. او افزود: «رئیس‌جمهور دوست دارد توافقی شود، اما روشن گفته است که یا به توافق می‌رسیم یا مجبور می‌شویم کاری بسیار سخت، مثل دفعه قبل، انجام دهیم.» با وجود تشدید سریع تنش‌ها، ترامپ همچنین با خطرات حملات جدید یا یک جنگ تمام‌عیار علیه ایران دست‌وپنجه نرم می‌کند.

کارشناسان منطقه‌ای و مقام‌های دولت به ترامپ هشدار داده‌اند که ایران احتمالا در تلافی، دارایی‌های نظامی آمریکا، متحدانش و زیرساخت‌های انرژی در منطقه را هدف خواهد گرفت. وزیر دفاع، پیت هگست، نیز روز دوشنبه ایران را به توافق فراخواند، اما گفت هرگونه حمله در نهایت به تصمیم ترامپ بستگی دارد. او گفت: «وظیفه ما ارائه گزینه‌هاست و اگر ایران تصمیم بگیرد توافق را نپذیرد، گزینه‌ها را در اختیار رئیس‌جمهور خواهیم گذاشت. همه‌چیز روی میز است؛ تصمیم با رئیس‌جمهور است.» اما به گفته یک مقام اطلاعاتی اسرائیل به فایننشال تایمز، اطلاعات اسرائیل به این جمع‌بندی رسیده است که حتی با ورود قریب‌الوقوع یواس‌اس جرالد آر. فورد در اواخر همین هفته، آمریکا تنها توان حفظ چهار تا پنج روز حمله هوایی شدید، یا یک هفته حملات کم‌دامنه‌تر را دارد.

تلفات آمریکایی‌ها همچنین می‌تواند واکنش منفی داخلی در پایگاه رای ماگای ترامپ و در میان رای‌دهندگانی برانگیزد که به‌طور کلی نسبت به جنگ محتاط‌تر از بی‌عملی در برابر ایران هستند. طبق نظرسنجی جدید دانشگاه مریلند، یک‌چهارم جمهوری‌خواهان می‌گویند با مداخله نظامی آمریکا در ایران در شرایط کنونی مخالف‌اند، درحالی‌که ۴۰درصد از آن حمایت می‌کنند. اکثریت قاطع دموکرات‌ها گفته‌اند مخالف‌اند. میلر در بنیاد کارنگی گفت: «چه کسی این را می‌خواهد؟ هیچ‌کس این را نمی‌خواهد. ما در خواب‌گردی به سوی جنگ می‌رویم، در جست‌وجوی یک راهبرد.» با این حال، به گفته تحلیلگران، ترامپ پس از موفقیتش در ونزوئلا و واکنش کم‌رمق تهران به اقداماتی که مشاورانش نیز پرریسک می‌دانستند، جسورتر شده است.

🔹"آخرین خبر" در روبیکا
🔹"آخرین خبر" در ایتا
🔹"آخرین خبر" در بله