مقاومت با هنر ژاپنی؛ انیمه هایی که به هواداری از ایران منتشر می شوند

وطن امروز/ متن پیش رو در وطن امروز منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
میلاد جلیلزاده| به رغم آنکه اتصال به اینترنت جهانی به واسطه جنگ و مسائل امنیتی پیرامون آن محدود شده است، به احتمال زیاد خیلی از ایرانیها لااقل تا به حال چند بار به انیمههای کوتاه ژاپنی برخوردهاند که روایتی از این جنگ را در چند سکانس کوتاه و فشرده به دست میدهند. پیش از این، وقتی فتنه دیماه ۱۴۰۴ در ایران رخ داد، یک انیمه ژاپنی در فضای اینستاگرام فارسیزبانها دیده شد که تحریک مردم معترض ایران به دست عوامل سرویسهای امنیتی بیگانه را نشان میداد؛ انیمهای که نام آن «انقلاب ایران» بود اما به شکلی حیرتانگیز، در دنیایی که تمام رسانهها علیه ایران هستند، از زاویهای دیگر به ماجرا نگاه میکرد. پس از تجاوز رژیم صهیونیستی به ایران و آغاز جنگ رمضان هم انیمههایی با این موضوعات وارد فضای مجازی شد که معمولا زبانشان ژاپنی بود اما زیرنویس عربی و گاه انگلیسی داشتند و موضعی جانبدارانه نسبت به ایران اتخاذ میکردند. شاید اولین انیمهای که با این محتوا بیرون آمد، قطعهای بود با نام «به جهنم خوش آمدید» و پس از آن هم مرتب قطعاتی منتشر میشد که چه در طراحی چهره شخصیتهای واقعی و بخشیدن جلوه خیر و شر به آنها و چه در نوع و زاویه نگاه، با جهتگیری رسانههای مسلط جهانی متفاوت بود و به وضوح از ایران دفاع میکرد. مردم ایران هنوز به اینترنت بینالمللی دسترسی عمومی پیدا نکردهاند و جز چند مورد خاص که ممکن است نمونههایی از چنین انیمههایی را در پلتفرمهای داخلی دیده باشند، اساساً از وجود چنین محصولاتی اطلاع چندانی ندارند. به علاوه هیچ کدام از این انیمهها نه دوبله فارسی شدهاند و نه زیرنویس فارسی دارند اما به واقع باید گفت تولید و انتشار آنها یکی از مهمترین ابزارهای جنگ نرم به نفع جبهه ایران است. رسانههای معاند و سلطنتطلب مثل همیشه که بدون سند و مدرک و در حد شعور سطح پایینترین افراد جامعه صحبت میکنند، این بار هم بیاینکه یک خط توضیح یا سند ارائه دهند، عنوان کردند «این یک انیمه ژاپنی نیست؛ بلکه ساخته و پرداخته هواداران جمهوری اسلامی است و به احتمال زیاد تهیهکننده آن «کوثر 3D» از زیرمجموعههای «استودیو فاطمه زهرا» وابسته به سپاه است». اما این انیمهها اتفاقاً شناسنامهدار هستند و تولیدکنندگان خیلی از آنها مشخص و حتی بسیار مشهور هستند و نمیتوان چنین تولیداتی را به ایران نسبت داد. رسانهای به نام فکتنامه که خود را تحت عنوان حقیقتیاب، در خصوص اخبار و اظهار نظرهای مختلف معرفی کرده است، ادعا میکند چنین انیمههایی در مرکزی به نام «کوثر 3D» ساخته شدهاند و منشأ این ادعا را هم «احتمال» خودش قرار داده؛ بیاینکه حتی دلیل چنین احتمالی را مشخص کند(!) این در حالی است که چنین انیمههایی توسط PsyopAnime در پلتفرم بلاکچین «سولانا» تولید شدهاند و پیش از جنگ ایران راجع به موضوعات بینالمللی متعدد، قسمتهای زیادی از آنها بیرون آمده بود. البته اخیراً شبکه تیآرتی عربی که متعلق به ترکیه است، ادعا کرد با یک فرد کویتی گفتوگویی کرده و او میگوید این آثار را خودش میسازد. ممکن است پس از اینکه PsyopAnime دست به تولید چنین آثاری زد، افراد دیگری هم به طور موازی چنین تولیداتی انجام داده باشند؛ اما ادعای شبکه تیآرتی درست به نظر نمیرسد چون در گزارش خود انیمههایی را به این فرد فرضی اهل کویت نسبت داده که مشخصاً توسط افراد یا گروههای دیگر ساخته شدهاند و پیش از جنگ ایران هم آثاری خلق میکردند. به هر حال از آنجا که انیمه روی نسل نوجوان و جوان دنیا بسیار تاثیرگذار است، تولید چنین آثاری در جهتگیری نسل نو نسبت به طرف حق و ناحق این درگیری بسیار موثر است و در همین منطقه خود ما هم نسل جدیدی که به جای تیتر رسانههای جریان اصلی، از چشمانداز این انیمهها وقایع را رصد کرده، جور دیگری به ماجرا نگاه میکند. در ادامه به معرفی PsyopAnime پرداخته شده است که انیمههای مربوط به جنگ ایران آن، اخیراً با بسامد بالا در منطقه غرب آسیا و دنیای مسلمان و عربزبان دیده شدهاند؛ محصولاتی که پس از دسترسی مردم ایران به اینترنت بینالملل، توسط تعداد زیادی از کاربران نوجوان و جوان ایرانی هم دیده خواهند شد.
به طور کلی کمپانیهای تولید انیمه در ژاپن هم ممکن است ذیل جریان اصلی رسانه و سرگرمی دنیا که متعلق به بلوک غرب است تعریف شوند؛ اما همین نقطه کمتر دیده شده، میتواند جایی باشد که عدهای بیایند و از آن طور دیگری استفاده کنند از همین رو تولید این انیمهها و هواداری از آنها در میان نسل جدید را میتوان یکی از عوامل متعددی دانست که در ایجاد شکاف نسلی بین گروههای سنی مختلف در بسیاری از کشورها موثر بوده است. مثلاً در خود ایالات متحده افراد بالای ۶۰ سال، پس از طوفانالاقصی غالباً طرفدار رژیم صهیونیستی بودند اما اکثریت مطلق افراد زیر ۴۰ و بهخصوص زیر ۳۰ سال، از فلسطین حمایت میکردند. مشخصا گروه اول کسانی هستند که ذهنیتشان دستپخت دوران جنگ سرد و رسانههای سنتیتر آن دوران است و گروه دوم از مجاری ارتباطی دیگری تأثیر پذیرفتهاند.
انیمه به جای رسانههای خبری
سایوپانیمه (PSYOPANIME) یک توکن میم و آزمایش رسانهای مبتنی بر سولاناست که اخبار و روایتهای دنیای واقعی را از طریق انیمههای کوتاه تولیدشده توسط هوش مصنوعی و با سبکی خاص ارائه میدهد و خود را به عنوان یک «شبکه انیمهای» به عنوان جایگزینی برای مخاطبان بومی اینترنت معرفی میکند. چنین فرآیندی را میتوان یک تجربه جدید رسانهای هم دانست؛ چرا که این پروژه، ارائه اخبار را به عنوان صحنههای سینمایی انیمه به جای تیترهای ثابت، با تمرکز بر طنز و داستانسرایی بصری، بازآفرینی میکند. رشد مبتنی بر جامعه این پروژه در درجه اول از طریق حضور در رسانههای اجتماعی در پلتفرمهایی مانند X، جایی که دارندگان در تکامل روایت مشارکت میکنند، زنده و متکامل میشود.
توجیه مالی تولید چنین پروژهای با نمونههای متداول قبلی در دهههای پیش بسیار متفاوت است و میتوان گفت با یک توکن میم مبتنی بر سولانا طرف هستیم. این پروژه به عنوان یک ارز دیجیتال مبتنی بر جامعه در بلاکچین سولانا فعالیت میکند و ارزش آن به جای کاربرد سنتی، به توجه و تعامل فرهنگی وابسته است. این موارد را به طور کلی میتوان ذیل ۳ عنوان دستهبندی کرد و شرح داد.
1. هدف و ارزش پیشنهادی
سایوپانیمه به عنوان راهی جدید برای تجربه اخبار از طریق یک شبکه انیمه (سایوپانیمه) ایجاد شد. این شبکه، داستانسرایی بصری را با رویدادهای دنیای واقعی ادغام میکند و اطلاعات را به عنوان صحنهها، شخصیتها و لحظات دراماتیک به جای تیترهای استاندارد ارائه میدهد. ماموریت این است که رویدادهای جهانی و «عناوین ساختگی» را در قالبی جذاب و سبکمند ارائه دهد که برای نسلی که به محتوای کوتاه و بصری عادت دارد، جذاب باشد. این امر آن را کمتر به عنوان یک ابزار مالی و بیشتر به عنوان یک آزمایش فرهنگی و رسانهای مورد توجه قرار میدهد.
۲. مدل اکوسیستم و جامعه
عملکرد اصلی این پروژه حول حضور آن در رسانههای اجتماعی میچرخد. این پروژه، انیمههای کوتاه طنز تولیدشده توسط هوش مصنوعی را به اشتراک میگذارد که در مورد رویدادهای جاری، روندهای رمزنگاری و فرهنگ اینترنت اظهار نظر میکنند. رشد آن ارگانیک و جامعهمحور است. دارندگان و دنبالکنندگان به طور فعال در انتشار محتوا و شکلدهی روایت جاری مشارکت میکنند. این مدل از خاصیت ویروسی ذاتی فرهنگ میم و زیباییشناسی انیمه برای ایجاد مخاطب اختصاصی استفاده میکند.
۳. فناوری و اقتصاد توکنی
PsyopAnime یک توکن میم است که بر روی بلاکچین Solana ساخته شده است و به دلیل کارمزد پایین و تراکنشهای پرسرعت که معاملات سریع رایج در بازارهای سکه میم را تسهیل میکند، انتخاب شده است. این توکن دارای عرضه کل ثابتی است و عرضه در گردش آن در زمان راهاندازی به طور کامل آزاد میشود تا فعالیت معاملاتی را تشویق کند. ارزش آن حدسی است و عمدتاً از حرکت اجتماعی، قدرت روایت و تعامل جامعه ناشی میشود، نه از کاربرد پروتکل اساسی یا مکانیزمهای درآمدزایی.
جهتگیری سیاسی و اجتماعی
اساساً PsyopAnime یک هیبرید رمزنگاری-رسانهای روایتمحور است که از هنر انیمه برای نقد و شرح وقایع مدرن استفاده میکند و توکن آن به عنوان سهمی در جامعه فرهنگی آن عمل میکند. آیا این تلفیق طنز، اخبار و اقتصاد میم میتواند جامعهای پایدار را فراتر از لحظات ویروسی حفظ کند؟ به عبارت سادهتر، در شرایطی که دنیا آرامتر باشد و رسانهها به صورت شبانهروزی در حال جعل و تحریف وقایع و وارونهنمایی جای حق و باطل نباشند، آیا باز هم رسانهای مثل PsyopAnime میتواند همچون قبل جذاب باشد؟ به نظر نمیرسد دنیا به این زودیها تا به آن حد جای خوبی شود که دیگر نیازی به یک صدای متفاوت حس نشود؛ اما به هر حال در آن شرایط هم PsyopAnime ممکن است بتواند با بروزرسانی خودش و اتکا به سابقه خوبی که در ذهن میلیونها کاربر دارد، به حیاتش ادامه دهد. در ادامه، به بخشی از آنچه PsyopAnime در معرفی خودش و بیان دیدگاهها و نوع نگاهش به دنیا دارد، اشاره میشود. سایوپانیمه به عنوان راهی جدید برای تجربه اخبار از طریق یک شبکه انیمه ایجاد شد. این شبکه، داستانسرایی بصری را با رویدادهای دنیای واقعی ادغام میکند و اطلاعات را به جای تیترهای ثابت، به صورت صحنهها، شخصیتها و لحظات ارائه میدهد. این پروژه روی X اجرا میشود و از طریق جامعه خود رشد میکند.
یک شبکه خبری ساختهشده بر پایه یک باور واحد: انیمه
سایوپانیمه (PSYOPANIME) خلق شده تا پیام جهان را طوری به تو برساند، مثل برنامهای که خودت دوست داری تماشا کنی. نه پالایششده. نه امن. نه تحت حمایت مالی. فقط حقیقت در قالب خبرهای انیمهای سینمایی. وقتی رسانههای سنتی همه چیز را تبدیل به سر و صدای بیمعنا میکنند، ما آن را به یک صحنه تبدیل میکنیم. ماموریت ساده است: افشای رازهای تاریک، بازیهای قدرت، تیترهای از پیش ساختهشده، و انجام این کار با زبانی که همه میفهمیم: سبک، درام و کارگردانیشده در سطح انیمه. این فرار از واقعیت نیست؛ قالب تازهای برای حقیقت است.
















