سناریوهای پیشروی ایران و آمریکا در هرمز

دنیای اقتصاد/متن پیش رو در دنیای اقتصاد منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
با توجه به سرعت اتفاقات و سیالیت تحولات؛ میتوان سه سناریوی محتمل درباره تحولات روز گذشته در تنگه هرمز را بر اساس الگوهای رفتاری طرفها، سیگنالهای نظامی و بازنمایی رسانهای ترسیم کرد:
سناریوی اول: تشدید محاصره با هدف فرسایش بازدارندگی
اگر استقرار واحدهای دریایی، بازرسی یا مزاحمت برای کشتیها و صدور هشدارهای رسمی ادامه پیدا کند، این نشانه حرکت به سمت یک فشار کنترلشده اما فزاینده و در عین حال تصاعدیابنده است. شواهدی مثل افزایش حضور ناوها، محدودسازی مسیرهای کشتیرانی یا گزارش اختلال در بیمه و تردد نفتکشها، به این سناریو وزن میدهد. هدف در این حالت، بالا بردن هزینه اقتصادی و ارسال پیام بازدارندگی بدون عبور از آستانه جنگ تمامعیار است. ریسک اصلی، خطای محاسباتی و درگیری ناخواسته است. بهنظر میرسد نگاه ترامپ و حلقه تصمیمگیر کاخ سفید به نتیجهبخشی این سناریو یعنی تشدید محاصره دریایی معطوف شده است، اگرچه اکسیوس معتقد است ترامپ، از وضعیت بنبست «نه توافق، نه جنگ» در پرونده ایران به ستوه آمده است و عملیاتی که او برای تغییر این وضعیت دستور داده است، در نهایت میتواند مسیر را به سمت درگیری نظامی یعنی سناریو دوم بازگرداند.
سناریوی دوم: لغزش به سوی درگیری مستقیم
اما اگر صحنه کنونی از درگیری محدود به سمت شلیک هشدار، توقیف متقابل کشتیها یا آسیب به زیرساختهای انرژی منتقل شود، احتمال گذار از فشار به تقابل نظامی و بازگشت دوباره به جنگ بیشتر میشود. تشدید لحن رسمی، فعالسازی ائتلافهای نظامی، یا جابهجایی سریع نیروهای هوایی-دریایی از نشانههای کلیدی است. در این سناریو، چرخه اقدام-واکنش میتواند به سرعت تشدید شود، بهویژه اگر ارزیابی یکی از طرفین این باشد که وضعیت نه جنگ نه صلح سودی جز فرسایش نیروها و بازدارندگی ندارد.
سناریوی سوم: اهرمسازی برای مذاکره
در سناریوی سوم اگر همزمان با تنش، پیامهای دیپلماتیک، تشدید رایزنیها و فعال شدن میانجیگری با تماسهای پشتپرده برجسته شود، میتوان این وضعیت را اهرمسازی برای مذاکره دانست. کاهش نسبی زد و خوردها، تاکید بر امنیت انرژی جهانی و طرح چارچوبهای گفتوگو نشانههای این مسیر است. در این مسیر سایر پایتختها با محوریت اسلامآباد میتوانند بهعنوان کانالهای کمهزینه برای ازسرگیری گفتوگو عمل کنند.
















