اطلاعات/ متن پیش رو در اطلاعات منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست

جمیله کدیور| در پی مذاکرات بین مقامات اسرائیلی و لبنانی با میانجیگری ایالات متحده در واشنگتن، در بیانیه مشترکی که پس از پایان این دور مذاکرات از سوی وزارت امور خارجه آمریکا منتشر شد، اعلام گردید لبنان و اسرائیل با اجرای آتش‌بس موافقت کرده‌اند و آتش‌بس منوط به توقف کامل آتش‌از سوی حزب‌الله و تخلیه تمام نیروهای آن از بخش جنوبی لیتانی است.

دو طرف همچنین با ایجاد «مناطق آزمایشی» موافقت کردند که در آن نیروهای مسلح لبنان «کنترل انحصاری این مناطق را در دست خواهند گرفت و همه بازیگران مسلح غیردولتی از این مناطق خارج می‌شوند» و «هرگونه تلاشی را از سوی هر بازیگر دولتی یا غیردولتی برای گروگان گرفتن آینده لبنان یا تحمیل قیمومت بر آن را رد کردند.» در این بیانیه، اسرائیل و لبنان تأکید کردند که هیچ نیت خصمانه‌ای نسبت به یکدیگر ندارند و متعهد شدند که مذاکرات مستقیم برای اعتمادسازی، حل و فصل تمام مسائل باقی‌مانده و تلاش برای دستیابی به یک توافق جامع بین دو کشور را ادامه دهند و اسرائیل اعلام کرد که امنیت و احترام به تمامیت ارضی آن تنها از طریق خلع سلاح حزب‌الله و برچیدن زیرساخت‌های آن در سراسر لبنان قابل تحقق است.

در واکنش به توافق سه‌جانبه، شیخ نعیم قاسم، دبیرکل حزب‌الله، با اشاره به اینکه «اعلامیه واشنگتن نقشه راهی برای نابودی بخشی از مردم لبنان و به بند کشیدن بخشی دیگر است» تأکید کرد: «مطرح کردن خلع‌سلاح مقاومت به‌عنوان شرط اصلی هر توافقی، به معنای از بین بردن قدرت لبنان و ایجاد تهدیدی وجودی علیه مردم مقاوم این کشور است که موجب بی‌ثباتی لبنان و ایجاد اختلاف و فتنه میان لبنانی‌ها خواهد شد.»

قرار است لبنان و اسرائیل برای مذاکرات بیشتر در مورد «مسائل سیاسی و امنیتی» ۲۲ ژوئن، با هدف دستیابی به یک «توافق جامع» تشکیل جلسه دهند.

این توافق با سوگیری مشخص علیه ایران و حزب‌الله، چند روز پس از آن رخ می‌دهد که در بحبوحه صحبت‌ها در مورد یادداشت تفاهم بین ایالات متحده و ایران، و تنها یک روز قبل از دور چهارم مذاکرات بین اسرائیل و لبنان، در روز دوشنبه ۱۱ خرداد/۱ ژوئن، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، و یسرائیل کاتز، وزیر دفاع، دستور بمباران اهدافی در حومه جنوبی بیروت را به ارتش اعلام کردند و ارتش اسرائیل از لبنانی‌ها خواست که فوراً حومه جنوبی بیروت را تخلیه کنند.

همچنین، این توافق در شرایطی تحقق یافت که غیر از ۵ منطقه اشغالی قبلی، طی روزهای اخیر نیروهای اسرائیلی از رود لیتانی عبور کرده، کنترل کامل قلعه استراتژیک بوفورت (قلعه الشقیف) در جنوب لبنان را به دست گرفته و در حال پیشروی به سمت شمال هستند.

در پی تهدیدات علیه بیروت، ایران روز دوشنبه تاکید کرد که تجاوز به بیروت از سوی رژیم صهیونیستی، نقض آتش‌بس تلقی و با پاسخ تهران مواجه می‌شود. ایران که لبنان را در یک آتش‌بس گسترده‌تر بین خود از یک طرف و اسرائیل و آمریکا از سوی دیگر قرار داده، تهدید به حمله به شمال اسرائیل کرد و فرماندهی قرارگاه خاتم الانبیاء ایران هشدار مشابهی به ساکنان شمال اسرائیل داد و در واکنش به این تشدید تنش‌ها توسط اسرائیل، ایران با اعلام اینکه آتش‌بس بین ایران و ایالات متحده، آتش‌بس جامع در تمام جبهه‌ها، از جمله لبنان، خواهد بود و تشدید تنش در لبنان قابل تحمل نیست، مذاکرات خود با ایالات متحده را به حالت تعلیق درآورد و از احتمال فعال کردن «تمام جبهه‌های مقاومت، از جمله تنگه باب المندب، در پاسخ به آنچه در لبنان می‌گذرد» صحبت کرد و از ساکنان شمال اسرائیل خواست در صورت حمله اسرائیل به حومه جنوبی بیروت، فوراً مناطق خود را تخلیه کنند.

متعاقب هشدار ایران، ترامپ با ایفای نقش «پلیس خوب» در گفتگویی پر تنش و همچون همیشه پر تناقض با نتانیاهو در ۱۱ خرداد/ اول ژوئن، با انتقاد شدید از نتانیاهو، او را «کاملاً دیوانه» توصیف و از اصرار نتانیاهو بر ادامه جنگ با لبنان ابراز نارضایتی کرده، فریاد زده بود: «تو کاملاً دیوانه‌ای. اگر من نبودم، اکنون در زندان بودی. من کسی هستم که گردنت را نجات دادم.» اما در عین حال گفت او را تحسین می‌کند! ترامپ با اشاره به تعمیق انزوای بین‌المللی اسرائیل در اثر حمله به بیروت گفته بود: «اکنون همه از تو متنفرند، و همه به خاطر این موضوع از اسرائیل متنفر شده‌اند... چه غلطی می‌کنی؟» همزمان با این سخنان تند، ترامپ بر «هماهنگی کاری عالی» بین دو طرف در شرایط جنگی هم تأکید نموده بود.

البته بعید نیست آنچه از این تماس منتشر شده، ظاهر قضایا باشد و تماس تلفنی ترامپ و نتانیاهو در واقع به تنظیم سازوکار حملاتی که ممکن است بعداً علیه ایران انجام شود، پرداخته باشد، و همچون اخبار منتشره از اختلافات ترامپ و نتانیاهو در روزهای قبل از جنگ ۱۲ روزه، عصبانیت ترامپ در این دوره نیز ظاهرسازی برای اقداماتی دیگر باشد و ایالات متحده در حال انجام یک سناریوی دو طرفه (مذاکره و تفاهم از طریق پاکستان و جنگ از طریق اسرائیل) است؛ تاکتیکی که اسرائیل نیز به موازات مذاکره با دولت لبنان و حصول توافق بدون توقف حملات خود در جنوب لبنان و علیه حزب‌الله و اشغال مناطق جدید به کار می‌برد.

در پی مواضع شدید ایران، ترامپ «توقف حمله اسرائیل به بیروت» را اعلام کرد و از انجام مذاکرات با حزب‌الله از طریق مقامات عالی‌رتبه صحبت نمود که به گفته او با توافق دو طرف مبنی بر تعهد به توقف حملات به پایان رسید. ترامپ در شبکه اجتماعی خود اعلام کرد: «هیچ نیروی اسرائیلیی به بیروت نخواهد رفت و به نیروهایی که در راه هستند، دستور بازگشت داده شده است.»

این در حالی است که به گفته رسانه‌های اسرائیل تصمیم برای انجام حملات در حومه جنوبی بیروت با واشنگتن هماهنگ شده بود و کانال ۱۲ رژیم صهیونیستی هم مدعی شد که ترامپ و نتانیاهو چند روز پیش توافق کرده بودند دستور تخلیه ضاحیه صادر شود، اما حمله اجرا نشود، تا در مذاکرات بر ایران فشار وارد گردد.

دبیرکل حزب‌الله در واکنش به پیام ترامپ، با تاکید براین که ما به هیچ طرفی تعهد نداده‌ایم که در برابر تجاوزات مقاومت نکنیم یا به آن‌ها پاسخ ندهیم، گفت: «مادامی که روستاهای ما ناامن باشند، بمباران شوند، ویران شوند و مردم ما کشته شوند، شهرک‌های اسرائیلی نیز در امنیت نخواهند بود.»

در حالی که تلاش اسرائیل-آمریکا در جهت چند اقدام موازی جدا کردن جبهه لبنان از جبهه ایران، جدا کردن حزب الله از دولت لبنان، جدا کردن جنوب لبنان از بقیه مناطق و تعمیق اختلافات داخلی و خارجی لبنان است و توافق سه جانبه روز پنجشنبه موید این موضوع است، ایران به تعهد خود برای پیوند دو جبهه واحد لبنان و ایران پایبند بوده، هرچند ضروری است بر حملات به جنوب لبنان نیزهمچون تهدید بیروت و ضاحیه توجه جدی کند و با تهدید بیروت تمایز قائل نشود.

این توافق جدید همچنین می‌تواند به تلاش آمریکا و اسرائیل برای فشار بر ایران از طریق تشدید تنش علیه حزب‌الله، بدون توقف مذاکرات بین تل‌آویو و دولت لبنان، منجر شود.

با این حال، هرچند حمله به بیروت انجام نشد، علیرغم آتش‌بس‌های قبلی و اعلام آتش‌بس جدید، حملات مرگبار اسرائیل در سراسر لبنان ادامه دارد و وزارت بهداشت لبنان روز جمعه ۱۵ خرداد/۵ ژوئن اعلام کرد که از دوم مارس تاکنون حداقل ۳۵۲۶ نفر در حملات اسرائیل به لبنان کشته و ۱۰۷۳۳ نفر زخمی شده‌اند. نتانیاهو هم اعلام کرد که این گسترش حملات هوایی اسرائیل با توافق رئیس جمهور آمریکا انجام شده است.

به این ترتیب، رژیم اشغالگر با حمایت آمریکا همچنان به جنایات خود هم در لبنان و هم در غزه ادامه می‌دهد و علیرغم آتش‌بس در هر دو جبهه، با تکرار الگوهای مثل هم و توجیهات یکسان و منطق مشابه، غیرنظامیان شهید، شهرها و روستاها تخلیه، محله‌ها تخریب و به ویرانه تبدیل و اهالی آواره شده‌اند. جنگ همچنین منجر به تخریب آثار باستانی و میراث فرهنگی، خانه‌ها، مدارس، بیمارستان‌ها، عبادتگاه‌ها و گورستان‌ها، مراکز تجاری، آسیب به باغ‌های زیتون، تاکستان‌ها، باغ‌ها و مزارع شده است. همچنین به خبرنگاران و پرسنل پزشکی بطورهدفمند حمله شده و اوضاع به گونه‌ای است که تشخیص تمایز بین تصاویر جنوب لبنان و تصاویر غزه دشوار است و جامعه بین‌المللی در قبال هر دو و پاکسازی قومی آن‌ها ساکت است.

تشدید تنشی که فعلاً لبنان را به قلب درگیری بازگردانده، نه فقط به عنوان یک تاکتیک فشار بر لبنان و حزب‌الله، بلکه برای مختل کردن یا تغییر شکل روند مذاکره بین ایالات متحده و ایران تلقی می‌شود. این تشدید تنش در دو مسیر اصلی قرار می‌گیرد: مذاکرات بین لبنان و اسرائیل با میانجیگری ایالات متحده، و مسیر مذاکره ایالات متحده و ایران. به نظر می‌رسد که نتانیاهو به دنبال استفاده از «دیپلماسی فشار میدانی» برای افزایش سطح امتیازات و خواسته‌های خود با تشدید حملات، اشغال سرزمینی و تهدید حمله به بیروت و تحمیل واقعیت‌های جدید در میدان است که ورق‌ها رابه نفع خود تغییر دهد. در ادامه حملات سابق، با شروع دور جدید مذاکرات از روز سه شنبه ۱۲ خرداد/۲ ژوئن، اسرائیل به مناطق مختلف جنوب لبنان حمله کرد و همزمان با توافق، این حملات ادامه یافت و این بدان معناست که توافق آتش‌بس هیچ مسئولیتی برای توقف آتش از سوی اسرائیل ایجاد نمی‌کند، بلکه فقط در صدد متوقف کردن آتش از سوی حزب‌الله و ابزاری برای توسعه‌طلبی اسرائیل است.

اسرائیل به دنبال دریافت تضمینی است که لبنان حزب‌الله را خلع‌سلاح کند و با این توافق، در تلاش است تا به تنش‌های فرقه‌ای در لبنان دامن بزند.

برنامه نتانیاهو برای لبنان مشابه غزه است: خلع سلاح حزب‌الله و غیرنظامی کردن لبنان و دست باز برای اشغال سرزمین‌های جدید و تثبیت مناطق اشغالی قبلی. نتانیاهو در مصاحبه‌ای با کانال تلویزیونی آمریکایی CNBC، با تاکبد بر اینکه با ترامپ در مورد مقابله با حزب‌الله اتفاق نظر دارند، گفت «اگر می‌خواهیم لبنان را نجات دهیم، اگر می‌خواهیم به صلح لبنان و اسرائیل دست یابیم، همانطور که من می‌خواهم، باید حزب‌الله را خلع سلاح کنیم و لبنان را غیرنظامی کنیم. و من می‌دانم که این هدفی است که من و رئیس‌جمهور در آن مشترک هستیم و این کاری است که باید انجام دهیم.»

توافق سه جانبه واشنگتن درصدد وادار کردن لبنان به تسلیم در مقابل پروژه اسرائیل بزرگ است؛ تلاش برای رسیدن به اهدافی که در طول جنگ و دو سال به اصطلاح آتش‌بس گذشته به آن دست نیافت و حال از طریق این توافق درصدد تحقق آن است؛ تلاش برای غزه‌سازی لبنان در زرورق توافق سه‌جانبه و در این میان حزب‌الله تنها مانع است.

🔹"آخرین خبر" در روبیکا
🔹"آخرین خبر" در ایتا
🔹"آخرین خبر" در بله