برگزیده

رویترز: قواعد بازی در حال تغییر است؟

اکو ايران

بروزرسانی 1405/03/18 - 19:39

اکو ایران/متن پیش رو در اکو ایران منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست

این برای اولین بار است که ایران پس از حمله اسرائیل به خاک کشور دیگری غیر از ایران، به اسرائیل حمله می‌کند. این بدان معناست که خطوط نبرد و قواعد بازی جابجا شده‌اند.

روز دوشنبه، اسرائیل اعلام کرد که به یک مجتمع پتروشیمی در ماهشهر و همچنین به اهداف نظامی دیگر در کشور حمله کرده است. این حملات پس از آن بود که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، به بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، گفت که از حملات بیش‌تر خودداری کند.

عدول تل‌آویو از خطوط ترامپ؟
به نوشته خبرگزاری رویترز، در اولین حمله به یک سایت انرژی در داخل ایران از زمان آتش‌بس ۸ آوریل، اسرائیل اعلام کرد که به اهدافی در مجتمع پتروشیمی ماهشهر حمله کرده است. چند ساعت پیش از آن، ترامپ گفته بود که درگیری‌های جدید اسرائیل و ایران بر مذاکرات دولت او با تهران تأثیری نخواهد گذاشت و نتانیاهو «حرف اول را نمی‌زند».

پیش از این، ترامپ از اسرائیل خواسته بود تا حملات در لبنان را متوقف کند تا زمینه برای توافقی برای پایان دادن به جنگ گسترده‌تر با ایران فراهم شود. با این حال، روز یکشنبه، اسرائیل برای اولین بار از زمان اعلام طرح آتش‌بس آمریکا برای لبنان در هفته گذشته، حملاتی را در منطقه بیروت انجام داد. ایران در تلافی، موشک‌هایی را به سمت اهداف اسرائیلی شلیک کرد.

اگر چه به نظر می‌رسد این حملات مذاکرات را به خطر انداخت، اما ترامپ اصرار داشت که توافق برای پایان دادن به جنگ همچنان در دسترس است. ترامپ به فایننشال تایمز گفت: «این هیچ تاثیری بر توافق نخواهد داشت. من تصمیم گیرنده هستم. من همه تصمیمات را می‌گیرم. او (نتانیاهو) تصمیم گیرنده نیست». چند ساعت بعد، ارتش اسرائیل اعلام کرد که به اهداف نظامی ایران حمله کرده‌اند. یخیل لیتر، سفیر ایران در ایالات متحده، گفت که ایران 11 موشک بالستیک به اسرائیل شلیک کرده و اسرائیل سایت‌های پرتاب موشک‌های زمین به زمین و تأسیسات زیرساختی ایران را هدف قرار می‌دهد.

در همین حال، یک مقام اسرائیلی ب گفت که ترامپ روز یکشنبه از طریق تلفن از باشگاه گلف خود در بدمینستر نیوجرسی، با نتانیاهو صحبت کرد. یک مقام آمریکایی به اکسیوس گفت، ترامپ در طول این تماس به نتانیاهو گفت که از حملات بیشتر خودداری کند زیرا »ما به انجام کاری خوب در زمینه توافق نزدیک هستیم». ترامپ در مصاحبه‌ای به مناسبت صدمین روز جنگ به ان‌بی‌سی نیوز گفت: «ما به توافق بسیار نزدیک هستیم، وگرنه آنها را به جهنم می‌کشم.»

تغییر قواعد بازی
در همین شرایط، تریتا پارسی، معاون اجرایی موسسه کوئینسی برای حکمرانی مسئولانه، در حساب کاربری سابستک خود نوشت: این برای اولین بار است که ایران پس از حمله اسرائیل به خاک کشور دیگری غیر از ایران، به اسرائیل حمله می‌کند. این بدان معناست که خطوط نبرد و قواعد بازی جابجا شده‌اند. به نوشته پارسی، بازدارندگی ایران از قبل احیا شده بود، به این معنا که اسرائیل می‌دانست در صورت حمله‌ به این کشور، با پاسخ مواجه خواهد شد. اما اکنون، ایران ثابت کرده است که به حملات اسرائیل به لبنان نیز پاسخ خواهد داد.

این اولین بار در دهه‌هاست که یک قدرت منطقه‌ای ابزار، ظرفیت و تمایل به اعمال قدرت سخت علیه مانورهای نظامی اسرائیل یا حمله به طرف ثالث را دارد. این امر به ویژه از آنجایی که ترامپ اعلام کرده به دنبال مهار اسرائیل از ادامه تشدید تنش است، قابل توجه است. طبق گزارش‌ها، ترامپ به باراک راوید، روزنامه‌نگار اسرائیلی، گفته است: «امیدوارم اسرائیل تلافی نکند. اگر بی‌بی به آنها حمله کند، آنها مانند ۴۷ سال گذشته یا ۳۰۰۰ سال گذشته به کار خود ادامه خواهند داد». ترامپ همچنین افزود: «ما به توافق نهایی با ایران بسیار نزدیک هستیم. این توافق خوبی خواهد بود. من نمی‌خواهم به خاطر اتفاقاتی که اکنون در حال رخ دادن است، از هم بپاشد». با این همه، اسرائیل تمام تلاش خود را برای جلوگیری از هرگونه تغییر معادله انجام خواهد داد.

عیان شدن چالش‌های دیپلماتیک پیش روی ترامپ
در همین شرایط، تحلیل‌گران به سی‌ان‌ان گفته‌اند که تبادل آتش بین ایران و اسرائیل، چالش‌های دیپلماتیک پیش روی ترامپ برای پایان دادن به خصومت‌ها را بیشتر برجسته می‌کند. به گفته آلن پینکاس، سرکنسول سابق اسرائیل در نیویورک، تهران به دنبال ایجاد تنش بین اسرائیل و ایالات متحده است. آن‌ها تصور می‌کنند لحظه‌ای که با اسرائیل مشاجره می‌کنند، چه تبادل آتش‌افروزی باشد و چه تبادل لفاظی‌های آتشین، شکافی بین اسرائیل و ایالات متحده ایجاد می‌کند.

بنجامین راد، عضو ارشد مرکز روابط بین‌الملل دانشگاه UCLA Burkle، خاطرنشان کرد که ایران با حمله به اسرائیل، اکنون حزب‌الله را به منافع مستقیم خود در هر مذاکره‌ای که در پیش است، مرتبط می‌کند. او گفت این اقدام، «خط قرمز» اسرائیل را در مقابل موضع ترامپ برای کاهش تنش قرار داد، منطقه‌ای که ایران «به دنبال بهره‌برداری از آن است». راد افزود: «آیا اسرائیل با هر سناریویی که اساساً دست آنها را ببندد موافقت می‌کند یا از آن پیروی می‌کند؟ این به یک سوال کلیدی تبدیل می‌شود».

ران براونشتاین، تحلیلگر ارشد سیاسی سی‌ان‌ان، هم گفت که آخرین تحولات، نشان می‌دهد که ترامپ تا چه حد قادر به کنترل چگونگی وقوع درگیری است. او گفت: «اکنون شاهدیم که هم اسرائیل و هم ایران طبق آنچه که منافع خود می‌دانند عمل می‌کنند و رئیس جمهور ظاهراً توانایی محدودی برای کنترل سرعت و تشدید رویدادها دارد». براونشتاین افزود: «به نظر می‌رسد که او به اندازه‌ای که فکر می‌کند، به ویژه در مورد ایران یا شاید در مورد اسرائیل، نفوذ ندارد».