حمله به توافق

روزنامه سازندگی/ متن پیش رو در سازندگی منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
در روزهایی که ایران و آمریکا به تفاهم نزدیک شده بودند، اسرائیل به سیاق گذشته، درصدد برهمزدن آن برآمد و با زیرپاگذاشتن مفاد آتشبس میان ایران و آمریکا، حملات گسترده و خونینی را در لبنان آغاز کرد تا ایران را وادار به پاسخ نظامی کند و توافق را غیرممکن سازد. آیا "نتانیاهو" توانست به خواست خود برسد؟ "سازندگی" به این موضوع پرداخته است
درحالی که فضای سیاسی منطقه در روزهای اخیر تحتتأثیر پیشرفت مذاکرات میان ایران و آمریکا قرار گرفته بود و تلاشهای میانجیگرانه برخی کشورهای منطقه ازجمله پاکستان برای نزدیک کردن دیدگاههای دو طرف ادامه داشت، تحولات ناگهانی در جبهه لبنان، بار دیگر تنشها را به اوج رساند. همزمان با سفر سیدمحسن نقوی، وزیر کشور پاکستان به تهران و انتقال پیام مهم نخستوزیر این کشور برای رهبر انقلاب، اسرائیل با گسترش حملات خود به لبنان و حومه جنوبی بیروت، آتش یک رویارویی جدید را در منطقه شعلهور کرد؛ اقدامی که بسیاری آن را تلاشی برای برهم زدن روند دیپلماسی و جلوگیری از نزدیک شدن تهران و واشنگتن به یک توافق احتمالی ارزیابی میکنند.
براساس گزارشهای منتشرشده، ایران در پاسخ به این حملات، مجموعهای از موشکهای عماد، قدر و خیبرشکن را به سمت اهدافی در سرزمینهای اشغالی شلیک کرد. این اقدام با واکنش مقامات ارشد جمهوری اسلامی همراه بود.
همزمان، سردار سیدمجید موسوی، فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، در پیامی کوتاه اما معنادار نوشت: «الوعده وفا».
انصارالله یمن نیز روز دوشنبه از حمله موشکی به اسرائیل خبر دادند و ممنوعیت کشتیرانی اسرائیل در دریای سرخ را اعلام کردند که این امر احتمال بازگشت اختلال عمده در این مسیر کلیدی را افزایش میدهد. در سوی مقابل، ارتش اسرائیل نیز تأیید کرد که جنگندههای این رژیم مواضع نظامی ایران در غرب و مرکز کشور را مورد حمله قرار دادهاند.
ترامپ بعدتر اعلام کرد که ایران و اسرائیل بهدنبال بازگشت به آتشبس هستند و مذاکرات برای دستیابی به یک توافق پایدار ادامه دارد. وی عصر یکشنبه گفت: «همین حالا با بیبی تماس میگیرم و به او میگویم، تلافی نکند. اسرائیل حمله خود را انجام داد و ایران هم پاسخ خود را داد. دیگر نیازی به حمله دیگری نیست».
چند ساعت بعد، نشانههای کاهش تنش ظاهر شد. قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا اعلام کرد که حملات علیه اسرائیل متوقف شده است. در مقابل، اسرائیل نیز از پایان عملیات خود خبر داد. کانال ۱۲ اسرائیل گزارش داد که ارتش این رژیم اخبار مربوط به ادامه حملات در تهران و دیگر مناطق ایران را رد و تأکید کرده که از صبح دوشنبه، عملیات جدیدی انجام نشده است.
در پی افزایش تنشها، چندین کشور منطقه ازجمله عراق، سوریه و قطر حریم هوایی خود را بستند. انتظار میرود با کاهش سطح درگیریها، این محدودیتها بهتدریج لغو شود. در ایران نیز سازمان هواپیمایی کشوری اعلام کرد، پروازهای فرودگاه مهرآباد و فرودگاه بینالمللی امامخمینی تا اطلاع ثانوی لغو شدهاند.
درحالی که ما با جدیت و تلاش فراوان همراه با برادران و شرکای خود برای یافتن راهحلی مسالمتآمیز و دیپلماتیک برای این درگیری تلاش میکنیم بهویژه در زمانی که هدف نهایی تقریباً در آستانه تحقق قرار دارد، صمیمانه از همه طرفها میخواهیم خویشتنداری پیشه کنند و فرصت بیشتری به صلح بدهند». در همین حال مصر نیز خواستار تسریع در توافق ایران و آمریکا شد.
بمباران مذاکرات
تحولات اخیر بار دیگر این پرسش را مطرح کرده که آیا تشدید تنشهای نظامی با روند مذاکرات ایران و آمریکا ارتباط دارد؟ نگاهی به سابقه روابط تهران و واشنگتن نشان میدهد که اسرائیل در مقاطع مختلف تلاش کرده، مانع شکلگیری توافق میان دو کشور شود. در جریان مذاکرات منتهی به برجام در سال ۲۰۱۵ نیز تلآویو و لابیهای حامی آن در آمریکا از مخالفان اصلی توافق بودند.
از نگاه تحلیلگران، میان ترامپ و نتانیاهو نیز درباره نحوه مواجهه با ایران اختلافنظر وجود دارد. نخستوزیر اسرائیل همچنان بهدنبال تغییر معادلات داخلی ایران از مسیر فشار نظامی است درحالی که ترامپ معتقد است، بخشی از اهداف واشنگتن را میتوان از طریق مذاکره و توافق دنبال کرد؛ مسیری که هزینههای بسیار کمتری نسبت به تقابل نظامی مستقیم دارد.
به این ترتیب، اگرچه آتش درگیریهای اخیر موقتاً فروکش کرده است اما نبرد اصلی همچنان در جایی دیگر جریان دارد؛ بر سر میز مذاکرهای که هر پیشرفت در آن میتواند با یک جرقه در میدان نبرد، بار دیگر در معرض تهدید قرار گیرد.
















