توهین زنجیره‌ای برخی مداحان به رئیس‌جمهور

روزنامه سازندگی/متن پیش رو در سازندگی منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست

در سکوت نهادهای نظارتی و قضایی، مداحان تندرو به صورت هدفمند، حملات توهین‌آمیزی را علیه رئیس‌جمهور و تیم مذاکره‌کننده ایران آغاز کرده‌اند

پزشکیان اخیرا در سخنرانی خود درباره جنگ با اشاره به حمایت دولت از نیروهای مسلح گفته بود: «ما ۲۰ میلیون بشکه نفت به نیروی هوافضا دادیم تا برود بجنگد» همچنین اعلام کرده بود که دولت ارز مورد نیاز این نیرو را نیز تأمین کرده است. هدف رئیس‌جمهور، تشریح نقش دولت در پشتیبانی لجستیکی و مالی از نیروهای مسلح در جریان جنگ بود. سیدرضا نریمانی، مداح اما طی شب‌های گذشته در یک مراسم عزاداری به این سخنان رئیس‌جمهور واکنش نشان داد و با لحنی تند گفت: «اگر در یک مقام رسمی هستید و می‌خواهید سخن بگویید باید ابتدا به دقت ببینید و بفهمید که چه می‌گویید». او سپس استدلال کرد که سخنان پزشکیان این برداشت را ایجاد می‌کند که اگر دولت نفت و ارز در اختیار نیروی هوافضا قرار نمی‌داد این نیرو توان دفاع از کشور را نداشت. بخش جنجالی دیگر اظهارات او به سیاست خارجی مربوط می‌شد. نریمانی مدعی شد که رهبر انقلاب با «مذاکره و توافق» مخالف هستند و خطاب به رئیس‌جمهور گفت، وقتی موضع رهبری روشن است دیگر چه چیزی برای مذاکره باقی می‌ماند.  

چند روز پیش محمدعلی بخشی، مداحی در شهرری هم پزشکیان را با گفتن اینکه «اگر شروط رهبری محقق نشود، ما می‌دانیم و تیغ و حلقوم شما» تهدید کرده بود. این اظهارات البته واکنش تند مسئولان دولتی را هم در پی داشت. سیدمهدی طباطبایی، معاون ارتباطات دفتر رئیس‌جمهور این سخنان را «گستاخانه» خواند و خواستار برخورد قاطع و قانونی با تهدیدکننده شد. علی زینی‌وند، سخنگوی وزارت کشور نیز اگرچه این سخنان را «شوخی» توصیف کرد اما تأکید کرد چنین ادبیاتی از تریبون‌های مذهبی قابل قبول نیست. خود این مداح نیز پس از بالا گرفتن انتقادها مدعی شد، منظورش تهدید نبوده و صرفاً احساساتش را بیان کرده است. اما این اولین بار نیست که بخشی از مداحان وارد منازعات سیاسی می‌شوند.  

حسین طاهری، از مداحان شناخته‌شده، تجمعات سازمان‌یافته علیه مذاکره‌کنندگان را نقد کرد و گفت، کسانی که علیه تصمیمات نظام فراخوان می‌دهند، تفاوتی با مخالفان جمهوری اسلامی ندارند.

حمله همه‌جانبه به مسیر دیپلماسی
اما حملات تندروها در جایگاه‌ها و تریبون‌های مختلف فقط متوجه رئیس‌جمهور نیست. پس از آغاز روند جدید مذاکرات، دامنه انتقادات تندروها به تیم مذاکره‌کننده هم رسید. میثم نیلی، مدیرمسئول رجانیوز و برادر داماد شهید رئیسی، اخیرا با حمله به ادبیات محمدباقر قالیباف در دفاع از مذاکرات نوشت که «رئیس تیم مذاکره‌کننده ما با این ادبیات ضعیف، کانّه هنوز دنبال روزنه اعتماد و صداقت در دولت آمریکا می‌گردد»؟! کامران غضنفری، نماینده تهران، نیز با یادآوری سخنان گذشته قالیباف، او را به عدول از مواضع پیشین متهم کرد و گفت:«چه زود با قاتل شهید سلیمانی و قاتل امام خامنه‌ای، دست دوستی دادی». یاسر جبرائیلی، دبیرکل حزب تمدن نوین اسلامی و از چهره‌های اصولگرای تندرو با انتقاد از نحوه انتخاب مذاکره‌کنندگان با لحنی تمسخرآمیز مدعی شد که در صورت تصمیم به توافق با آمریکا باید از محمدجواد ظریف استفاده شود.

مداحان و دخالت در تصمیمات کلان کشور
این مجموعه رخدادها یک پرسش اساسی را مطرح می‌کند اینکه اساساً مداحان چه نسبتی با سیاست‌گذاری کلان کشور دارند؟ مداحی، در ذات خود، یک فعالیت فرهنگی و مذهبی است و مخاطبان آن برای عزاداری و مناسک دینی گرد هم می‌آیند، نه برای شنیدن تحلیل‌های سیاست خارجی یا صدور حکم درباره مذاکرات پیچیده بین‌المللی. ورود مستقیم به این حوزه، آن هم بدون مسئولیت حقوقی و سیاسی تصمیم‌گیری، مرز میان تریبون مذهبی و فعالیت سیاسی را مخدوش می‌کند. از سوی دیگر، بخش مهمی از این حملات را می‌توان در چارچوب رقابت‌های سیاسی داخلی تحلیل کرد.

نقد عملکرد دولت یا تیم مذاکره‌کننده، حق هر شهروند و جریان سیاسی است؛ اما توهین، تهدید، تحریک به خشونت و استفاده از تریبون‌های مذهبی برای تشدید شکاف‌های سیاسی، نه کمکی به حل مسائل کشور می‌کند و نه با ضرورت حفظ انسجام ملی در شرایط حساس سازگار است. اجرای بی‌طرفانه قانون درباره تهدید و توهین، پرهیز از سیاسی شدن تریبون‌های مذهبی و تقویت فرهنگ گفت‌وگوی مسئولانه، می‌تواند از تکرار چنین تنش‌هایی جلوگیری کند؛ تنش‌هایی که در نهایت بیش از آنکه رقیب سیاسی را تضعیف کنند، سرمایه اجتماعی و وحدت ملی را هدف قرار می‌دهند.

🔹"آخرین خبر" در روبیکا
🔹"آخرین خبر" در ایتا
🔹"آخرین خبر" در بله