خراسان/ «زبان فارسی در تاجیکستان جان می‌گیرد» عنوان یادداشت روز در روزنامه خراسان به قلم علیرضا حیدری که می‌توانید آن را در ادامه بخوانید:

زبان فارسی میراث مشترک همۀ کشورهای فارسی‌زبان است. باوجودی که متأسفانه خبرهای خوبی دربارۀ زبان فارسی از افغانستان به گوش نمی‌رسد، از تاجیکستان خبرهای خوبی می‌شنویم. زبان فارسی تاجیکی که به‌دلیل ده‌ها سال سلطۀ کمونیست، به‌سختی خودش را حفظ کرد، این روزها به‌دلیل علاقۀ فراوان مردم تاجیکستان و درایت رئیس جمهور این کشور قرار است زبان فارسی که به آن «زبان نیاکان» می‌گویند، در نظام آموزشی آموزش داده شود. تاجیک‌ها که علاقۀ زیادی به زبان فارسی و مشاهیر این سرزمین بزرگ فرهنگی دارند، هنوز کامشان را با زبان فارسی شیرین می‌کنند و از این پس قرار است در صورت نوشتاری آن یعنی خط هم این زبان را پاس بدارند. اگرچه مشکلاتی وجود دارد؛ چون سال‌ها با خط سیریلیک نوشته‌اند.
حداد عادل، رئیس فرهنگستان هم در نامه‌ای به رئیس جمهور تاجیکستان با قدردانی از این اقدامِ امامعلی رحمان، دستور وی را زمینه‌ساز تحکیم هویّت ملی مردم تاجیکستان و خرسندی مردم ایران دانست و نوشته است: «‌خبر صدور دستور جناب‌عالی به وزارت معارف جمهوری تاجیکستان مبنی بر تقویت درس «الفبا و متن نیاکان» در مدارس تاجیکستان باعث خوشحالی و سرافرازی همۀ دوستداران جمهوری تاجیکستان در سراسر جهان شد. پیش از این نیز انتشار کتاب ارزشمند «زبان ملت» و اقدام برای ترویج شاهنامه‌خوانی و بسیاری فعالیت‌های دیگر که همه با هدایت جناب‌عالی صورت گرفته است، تحسین‌برانگیز بوده است.»
در سفر چند سال پیش به این کشور و با گفت‌وگوهایی که با استادان دانشگاه و اهالی رسانۀ تاجیکستان داشتم، دریافتم که به دنبال راهکاری برای جایگزینی خط بودند؛ چون میراث گذشتۀ ما با این خط به ما رسیده ‌است. یادم می‌آید که دکتر میرزاملااحمد از شخصیت‌های ادبی این کشور و رئیس انجمن دوستی تاجیکستان و ایران، به نکتۀ ظریفی اشاره می‌کرد و معتقد بود که ما خودمان نتیجۀ این تغییر خط را دیده و تجربه کرده‌ایم (تغییر خط به سیریلیک) و می‌دانیم تغییر خط چه آسیب و زیانی به فرهنگ ما زد. بنابراین، ما باید آموزش و فراگیری خط فارسی را آسان کنیم و راه آن این است که اصلاحاتی انجام شود.
تأکید بسیاری از آن‌ها این بود که خط فارسی زیباترین خط جهان است که بر مبنای این خط هنر خوشنویسی هم به وجود آمده است و باید تمام حروف الفبای فارسی باقی بماند تا از ابتدا بچه‌ها در خواندن متون کلاسیک مشکل پیدا نکنند. از نکته‌های جالب دیگر این که در تاجیکستان همانند فرهنگستان زبان فارسی، «کمیتۀ دولتی زبان و اصطلاحات» تأسیس شده بود که وظیفه داشت واژه‌سازی کند؛ ولی چون زبان اداری، بیشتر زبان روسی است و برخی مراکز رسمی نیز هنوز به همان زبان عادت دارند، وظیفۀ اول این کمیته اصلاح زبان از روسی به فارسی است. هم ایشان می‌گفت که برای واژه‌سازی اول باید سراغ متون فارسی برویم و واژه‌هایی را که داریم پیدا کنیم تا در معادل‌سازی‌ها به ما کمک کند؛ مانند واژۀ «باج» که در شاهنامه است و می‌شود به‌جای «گمرک» به ‌کار برد؛ چنان‌که الآن این واژه در ازبکستان استفاده می‌شود.
تاجیک‌ها از «وند»ها هم خوب استفاده می‌کنند؛ مثلاً به لامپ می‌گویند «فروزانک»؛ یعنی از پسوند «ک» استفاده کرده‌اند. در بعضی بخش‌ها مثل بدخشان هنوز واژه‌های اصیل فارسی استفاده می‌شود. البته از یاد نبریم که واژه‌ها و اصطلاحات ممکن است در گونه‌های زبان فارسی متفاوت باشد که نه‌تنها بد نیست، بلکه در مجموع از ظرفیت زبان فارسی حکایت می‌کند.

🔹"آخرین خبر" در روبیکا
🔹"آخرین خبر" در ایتا
🔹"آخرین خبر" در بله