اکو ایران/متن پیش رو در اکو ایران منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست

به گفته یک نماینده حزب‌الله، هرگونه تلاش ارتش لبنان برای اجرای توافقی که با میانجی‌گری واشنگتن حاصل شده، منجر به «جنگ داخلی» خواهد شد.

جنبش حزب‌الله لبنان، توافقی که اسرائیل و دولت لبنان روز جمعه با میانجی‌گری دولت ایالات متحده امضا کردند، را رد کرد. بیش از یک میلیون لبنانی به دلیل جنگ در نواحی جنوبی از خانه‌های خود رانده شده‌اند. واشنگتن به عنوان بخشی از یادداشت تفاهمی که دو هفته پیش برای پایان دادن به جنگ گسترده‌تر امضا کرد، متعهد به پایان دادن به خصومت‌ها در لبنان شده است.

چارچوبی که روز جمعه مورد توافق قرار گرفت، خروج مرحله‌ای اسرائیل از برخی از بخش‌های جنوب لبنان، در کنار استقرار ارتش لبنان را فراهم می‌کند. اما نیروهای اسرائیلی مجاز خواهند بود که فعلاً در یک منطقه امنیتی گسترش‌یافته باقی بمانند. حزب‌الله در بیانیه‌ای این توافق را «باطل و بی‌اعتبار» خواند و دولت لبنان را به دادن امتیازات یکجانبه و تضعیف حاکمیت لبنان متهم کرد.

به مقاومت ادامه می‌دهیم
به نوشته الجزیره، نعیم قاسم، رهبر حزب‌الله، ضمن رد چارچوب توافق امضا شده توسط لبنان و اسرائیل در واشنگتن دی سی، آن را «تحقیرآمیز، شرم‌آور و تسلیم حاکمیت» برای بیروت خواند و منوط کردن خروج اسرائیل از خاک لبنان به خلع سلاح حزب‌الله -به عنوان بخش کلیدی توافق- را محکوم کرد.

به گفته قاسم: «ما به مقاومت در میدان برای شکست اشغالگری [اسرائیل] ادامه خواهیم داد... ما در سخت‌ترین شرایط میدان را ترک نکردیم و آن را رها نخواهیم کرد». رهبر حزب‌الله هم‌چنین دولت لبنان را متهم کرد که با امضای این توافق با اسرائیل، اشغال این سرزمین‌ها را «برای سال‌های آینده» مشروعیت می‌بخشد و این توافق «می‌تواند منجر به الحاق این سرزمین‌ها به رژیم صهیونیستی شود». او از مفادی که عقب‌نشینی اسرائیل را به خلع سلاح حزب‌الله مرتبط می‌کند، انتقاد کرد و گفت که این مفاد عملاً حضور نظامی اسرائیل را مشروعیت بخشیده و از «تمام خطوط قرمز» عبور کرده‌اند.

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، بزالل اسموتریچ، وزیر دارایی و دیگر مقامات این رژیم اظهار داشته‌اند که اسرائیل ممکن است صرف نظر از خلع سلاح حزب‌الله، در لبنان باقی بماند. اسموتریچ گفته: «ما تا زمان خلع سلاح حزب‌الله و به نظر من حتی پس از آن نیز در آنجا خواهیم بود، زیرا به مرزهای قابل دفاع نیاز داریم». اسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، هم گفت که او و نتانیاهو به نیروهای اسرائیلی دستور داده‌اند تا برای «اقامت طولانی» در منطقه به اصطلاح امنیتی که ارتش اسرائیل در جنوب لبنان اشغال کرده، آماده شوند.

اعتراضات علیه توافق
توافق کنونی اسرائیل را مجبور به عقب‌نشینی از جنوب لبنان نمی‌کند. به گفته زینا خضر، خبرنگار الجزیره در لبنان: «کلمه عقب‌نشینی در متن [این توافق] نیست». و در عوض، این متن «مسیری به سوی عادی‌سازی [بین اسرائیل و لبنان] است - دو طرف حق یکدیگر را برای وجود در «صلح» به رسمیت می‌شناسند، قصد خود را برای پایان دادن رسمی به وضعیت جنگ اعلام می‌کنند، مذاکرات مستقیم را با میانجیگری ایالات متحده دنبال می‌کنند، کانال‌های دائمی ارتباط مستقیم ایجاد می‌کنند و تهیه پیش‌نویس یک توافقنامه جامع صلح و امنیت را آغاز می‌کنند».

پس از امضای توافق، هواداران حزب‌الله در لبنان خشم خود را اظهار کردند و عصر جمعه به خیابان‌های بیروت آمدند، لاستیک آتش زدند و جاده‌ای منتهی به فرودگاه را مسدود کردند. آنها به این توافقنامه و همچنین نیروهای اسرائیلی باقی مانده در خاک لبنان و ادامه حملات هوایی اسرائیل در جنوب لبنان اعتراض داشتند.

ارتش لبنان روز شنبه از شهروندان خود خواست «با توجه به فراخوان‌ها برای تظاهرات در بیروت و سایر مناطق، مسئولانه عمل کنند». فرماندهی ارتش اعلام کرد: «ما اجازه هیچ گونه نقض امنیتی یا نقض صلح مدنی از طریق اقداماتی با پیامدهای پیش‌بینی نشده را نخواهیم داد.»

قاضی احمد رامی الحاج، دادستان کل، در پاسخ به اعتراضات به رهبری حزب‌الله، دستور قضایی صادر کرد و به نیروهای امنیتی لبنان مأموریت داد تا از شورش‌ها جلوگیری کنند. قاضی همچنین از سازمان‌های امنیتی خواست تا برای شناسایی آشوبگران تلاش کنند تا اقدامات قانونی انجام شود.

خطر جنگ داخلی؟
با این وجود، برخی مقامات لبنانی در مورد این توافق و پتانسیل آن برای پایان دادن به خصومت‌ها با همسایه خود اسرائیل خوش‌بین به نظر می‌رسند. اشرف ریفی، نماینده پارلمان لبنان و وزیر دادگستری سابق، از این توافق تمجید کرد و گفت که لبنان بالاخره «مانند یک دولت عمل می‌کند». وی افزود: «دیگر قابل قبول نیست که تصمیم‌گیری‌های لبنان گروگان پروژه ایران باقی بماند، یا حزب‌الله به تسلط خود بر دولت و نهادهای آن ادامه دهد». جبران باسیل، نماینده مجلس لبنان و رهبر جنبش میهن‌پرستان آزاد، گفت که توافق چارچوب بین اسرائیل و لبنان «مستلزم تعامل مسئولانه» است.

با این حال، آلون پینکاس، سفیر و سرکنسول سابق اسرائیل در نیویورک، به الجزیره گفت که «بسیار تردید دارد که این [توافق] به نتیجه برسد، زیرا این توافق بین اسرائیل و لبنان با ایالات متحده است ولی مسئله این‌جا با حزب‌الله است». نبیل خوری، دیپلمات سابق آمریکایی، در انتقاد از این توافق در مورد لبنان حتی تندتر هم بود. او به الجزیره گفت که توافق چارچوب اسرائیل و لبنان برای اسرائیلی‌ها «مفید» است، اما برای لبنان «بسیار خطرناک» است.

حسن فضل‌الله، هم نماینده حزب‌الله، به الجزیره گفت که هرگونه تلاش ارتش لبنان برای اجرای توافقی که با میانجیگری واشنگتن حاصل شده، منجر به «جنگ داخلی» خواهد شد.

هم‌چنین برخی تحلیل‌گران معتقدند که این توافق شامل هیچ تعهدی از سوی اسرائیل برای خروج کامل و هیچ جدول زمانی الزام‌آوری برای اجرای آن نیست و در را برای اشغال طولانی مدت جنوب توسط اسرائیل باز می‌گذارد. کریم بیطار، تحلیلگر سیاسی لبنانی، به العربی الجدید گفته: «این سند نشان دهنده موازنه قدرت در میدان است که به شدت به نفع اسرائیل است».

دستور پخت فاجعه
دولت نواف سلام، نخست وزیر لبنان، پیش از جنگ ایران، در مواجهه با فشارهای اسرائیل و آمریکا، طرحی مرحله‌ای برای خلع سلاح حزب‌الله در جنوب کشور آغاز کرده بود. دولت او اوایل سال میلادی جاری اعلام کرد که این گروه را به طور کامل خلع سلاح کرده و زیرساخت‌های نظامی آن را در جنوب رودخانه لیتانی نابود کرده است. اما ادعای دولت او در ماه مارس زیر سوال رفت - زمانی که رزمندگان حزب‌الله دوباره در جنوب ظهور کردند و در واکنش به جنگ علیه ایران، حمله به اسرائیل را آغاز کردند.

این نگرانی وجود دارد که ارتش اکنون تحت فشار جدیدی برای خلع سلاح اجباری قرار گیرد - اقدامی که تاکنون از ترس ایجاد درگیری داخلی در برابر آن مقاومت شده است. به گفته سیلینا ناصر، محقق مستقل و کارشناس حقوق بشر، اگر ارتش به زور متوسل شود، این توافق «دستور پخت فاجعه» خواهد بود. او به العربی الجدید گفت: «هرگونه تلاش جدی برای اجرای تعهد دولت لبنان برای خلع سلاح حزب‌الله احتمالاً باعث ایجاد تنش‌های داخلی جدی می‌شود و حتی می‌تواند باعث درگیری داخلی شود».

این توافق‌نامه مشخص نمی‌کند که ارتش چگونه این سلاح‌ها را از رده خارج خواهد کرد یا آمریکا و اسرائیل چگونه پیشرفت آن را ارزیابی خواهند کرد. این جزئیات به ضمیمه جداگانه‌ای منتقل شده‌اند که به نظر نمی‌رسد مورد توافق قرار گرفته باشد. بیطار، با توجه به قابلیت‌های محدود ارتش، خلع سلاح کامل را «یک معیار بسیار دشوار» و گفت: «بسیار بعید است که این توافق‌نامه به هیچ وجه اجرا شود».

جو ماکارون، تحلیلگر ژئوپلیتیک، نیز در مورد اینکه آیا دولت قادر به اجرای این توافق‌نامه خواهد بود یا خیر، ابراز تردید کرد. او به العربی الجدید گفت: «هزینه اجرای این توافق‌نامه بدون موافقت حزب‌الله و ایران بالاست. خلع سلاح حزب‌الله یک تلاش پیچیده است که به چیزی بیش از یک توافق‌نامه امضا شده بین مقامات لبنانی و اسرائیلی نیاز دارد».

عقب‌نشینی یا استقرار مجدد؟
این توافق‌نامه تعهدات الزام‌آوری را برای خروج اسرائیل از کشور اعمال نمی‌کند، بلکه در عوض از «استقرار مجدد» نیروهایش پس از خلع سلاح حزب‌الله صحبت می‌کند. اسرائیل در حال حاضر حدود یک پنجم لبنان را اشغال کرده و به تدریج «منطقه امنیتی» خود را به عمق بیشتری از کشور گسترش داده است.

به گفته سیلینا ناصر، این عبارت مبهم می‌تواند به اسرائیل اجازه دهد تا به سادگی نیروهای خود را از یک منطقه از کشور به منطقه دیگر منتقل کند یا صرفاً تعداد نیروها را کاهش دهد. این متن ممکن است به این رژیم اجازه دهد تا حتی پس از عقب‌نشینی، همانند زمان عقب‌نشینی از غزه در سال ۲۰۰۵، به کنترل مؤثر بر منطقه ادامه دهد. نتانیاهو صراحتاً خروج از منطقه امنیتی را رد کرده و گفته که نیروها تا زمانی که لازم باشد در داخل این کشور باقی خواهند ماند.

در صورت بروز هرگونه اختلاف بر سر این توافق، لبنان به دلیل نقش رهبری ایالات متحده در مذاکرات، در موقعیت نامساعدی قرار خواهد گرفت. به گفته بیطار: «بعید است ایالات متحده به عنوان یک میانجی بی‌طرف عمل کند و تقریباً مطمئناً هر زمان که اختلافی بر سر تفسیر یا اجرای توافق پیش بیاید، با مواضع اسرائیل همسو خواهد شد. این امر یک محیط مذاکره اساساً نامتقارن ایجاد می‌کند که در آن لبنان اهرم فشار کمی و ضمانت‌های مؤثر کمی دارد».

🔹"آخرین خبر" در روبیکا
🔹"آخرین خبر" در ایتا
🔹"آخرین خبر" در بله