وطن امروز/متن پیش رو در وطن امروز منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست

طی هفته گذشته دبیرکل ناتو حداقل ۲ نوبت اعتراف کرد این پیمان نظامی غربی در جنگ اخیر واشنگتن و تل‌آویو علیه ایران مشارکت فعال و پررنگی داشته است؛ اظهارنظری که با مواضع اعلام‌شده پیشین از سوی برخی رهبران غرب و اروپا و حتی ادعاهای ترامپ درباره عدم مشارکت و همراهی ناتو در جنگ علیه ایران بسیار متفاوت و حتی متناقض است.
به گزارش «وطن امروز»، مارک روته در گفت‌‌وگو با شبکه اسکای‌نیوز در پاسخ به پرسشی درباره احتمال کاهش تعهد آمریکا به ناتو گفت: واشنگتن کاملاً به این پیمان متعهد است، زیرا عضویت در آن منافع مستقیم و گسترده‌ای برای آن دارد. دبیرکل ناتو وقتی خواست اهمیت ناتو برای آمریکا را تشریح کند، به تجاوز نظامی علیه ایران اشاره کرد و افزود: «به ایران نگاه کنید. ۵ هزار سورتی پرواز از پایگاه‌های اروپایی در چارچوب عملیات خشم حماسی انجام شد. آمریکا بدون اروپا به‌ عنوان یک سکوی بزرگ قدرت‌افکنی قادر به انجام این عملیات نبود».
روته اذعان کرد این پیمان به آمریکا امکان داد اهداف را در عمق مورد حمله قرار دهد، گلوگاه‌های اصلی جهان را کنترل کند، از ظرفیت صنعتی کشورهای اروپا بهره ببرد و با استقرار گسترده نظامی، تحرک زیردریایی‌های هسته‌ای روسیه را زیر نظر داشته باشد.
این دومین بار است که دبیرکل ناتو با صراحت تمام به نقش این پیمان نظامی در جنگ اخیر آمریکا علیه ایران اشاره می‌کند. 5 روز پیش نیز وی در اظهاراتی مشابه در گفت‌وگو با خبرنگاران، اعتراف کرد اعضای سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) پایگاه‌های خود را در جنگ علیه ایران در اختیار ایالات متحده قرار دادند. دبیرکل ناتو در ادامه اظهارات خود با اشاره به اینکه تعدادی از اعضای این اتحاد نظامی مخالف همکاری با آمریکا در تهاجم علیه ایران بودند، گفت با وجود برخی مخالفت‌های آشکار اما تعداد بیشتری از اعضای سازمان پیمان آتلانتیک شمالی به طرق مختلف از این جنگ حمایت کردند.

جنگ ناتو، آمریکا و رژیم صهیونی علیه ایران
با اظهارنظر صریح دبیرکل ناتو درباره مشارکت این پیمان نظامی در جنگ علیه ایران که حداقل ۲ نوبت طی کمتر از یک هفته گذشته مطرح شده، اکنون دیگر با اطمینان می‌توان گفت این فقط آمریکا و رژیم اشغالگر قدس نبودند که در جنگ 40 روزه علیه ایران حضور داشتند، بلکه جنگ اخیر واشنگتن و تل‌آویو با همراهی و حمایت سازمان نظامی ناتو با حضور ده‌ها کشور غربی و اروپایی انجام شد. ناتو در حال حاضر بزرگ‌ترین پیمان نظامی جهان است و با پیوستن مونته‌نگرو در سال ۲۰۱۷، مقدونیه شمالی در ۲۰۲۰، فنلاند در ۲۰۲۳ و سوئد در ۲۰۲۴، شمار اعضای آن به ۳۲ کشور رسیده است. از ۳۲ کشور عضو ناتو، ۲ کشور در آمریکای شمالی (کانادا و آمریکا) و ۲۹ کشور در اروپا واقع شده‌اند. حتی اگر اظهارنظر دبیرکل ناتو را درباره مشارکت بسیاری (نه همه) اعضای این سازمان نظامی در جنگ علیه ایران بپذیریم، بنابراین می‌توان گفت ایران در جنگ تحمیلی اخیر با گروهی از ده‌ها کشور غربی و اروپایی روبه‌رو بوده، نه فقط آمریکا و رژیم صهیونی.
پیش‌تر هم برخی کارشناسان مشارکت اعضای ناتو در جنگ اخیر علیه ایران را رد نکرده بودند اما اکنون مشارکت ناتو در جنگ علیه ایران نه یک اظهارنظر کارشناسی یا گمانه‌زنی، بلکه یک موضع رسمی و تاییدشده از سوی بالاترین مقام ناتو است.
«وطن امروز» تلاش دارد چگونگی مشارکت ناتو در جنگ علیه ایران را بررسی عمیق‌تری کند.

پایگاه‌های لجستیکی ناتو در جنگ علیه ایران
بدون تردید با استناد به اظهارات دبیرکل ناتو می‌توان گفت یکی از مهم‌ترین بخش‌ها و سطوحی که سازمان ناتو در جنگ علیه ایران مشارکت داشته، استفاده آمریکا از پایگاه‌های نظامی و هوایی آن در اروپاست. دبیرکل ناتو در اظهارنظر قبلی خود به خبرنگاران گفته بود در جنگ علیه ایران هزاران پرواز نظامی آمریکا از پایگاه‌های مستقر در اروپا انجام شد و حدود ۵۰۰ هواپیمای آمریکایی از پایگاه‌های آن کشور در ایتالیا برای پشتیبانی عملیات علیه ایران به پرواز درآمدند. بر اساس اظهارات صریح روته، کشورهای اروپا امکانات و زیرساخت‌های لازم را در اختیار آمریکا قرار دادند.
خبرگزاری رویترز گزارش داد گرچه اظهارات دبیرکل سازمان آتلانتیک شمالی باعث اعتراض شدید دولت رم شد اما نکته مهم این است که اصل استفاده از پایگاه‌های آمریکا در ایتالیا مورد انکار قرار نگرفته است. گوئیدو کروستو، وزیر دفاع ایتالیا در واکنش به اظهارنظر دبیرکل ناتو درباره استفاده آمریکا از پایگاه‌های ایتالیا گفت: ایتالیا تنها پروازهای «فنی و لجستیکی» را مجاز کرده بود و مجوز عملیات رزمی صادر نکرده بود.
بنابراین، خود دولت ایتالیا نیز اصل انجام پروازهای پشتیبانی از پایگاه‌های آمریکا در خاک آن کشور علیه ایران را پذیرفت، هرچند درباره ماهیت آنها با دبیرکل ناتو اختلاف نظر داشت.
روزنامه فایننشال تایمز نیز در گزارشی نوشت روته با افشای استفاده از پایگاه‌های آمریکا در ایتالیا، دولت جورجیا ملونی را تحت فشار قرار داد. این روزنامه تأکید کرد رم «ماهیت عملیات استفاده از پایگاه‌های آن کشور در جنگ علیه ایران» را مورد مناقشه قرار داد اما اصل استفاده از پایگاه‌ها را رد نکرد.
بر این اساس با استناد به اظهارات مارک روته، یکی از مهم‌ترین ابعاد حمایت کشورهای عضو ناتو از عملیات نظامی آمریکا علیه ایران، استفاده از پایگاه‌های نظامی و هوایی در خاک اروپا و فراهم کردن زیرساخت‌های لجستیکی برای جنگ آمریکا علیه ایران بود. به اعتراف روته، ۵ هزار پرواز نظامی آمریکا از پایگاه‌های اروپا انجام شده است. ارائه این آمار از تعداد پروازها از پایگاه‌های ناتو آمار قابل توجهی از گستردگی مشارکت این پیمان نظامی غربی در جنگ علیه ایران را نشان می‌دهد.

پایگاه‌های نظامی ناتو چگونه پشتیان جنگ علیه ایران بودند؟
نکته مهم دیگری که باید در نظر داشت، توجه به این مساله است که آیا نیروهای آمریکایی در جنگ علیه ایران از پایگاه‌های ناتو صرفا برای پرواز استفاده می‌کردند؟ با استناد به گزارش‌های متعدد و نظرات کارشناسان نظامی می‌توان گفت در جریان جنگ سوم تحمیلی علیه ایران، ارتش تروریست آمریکا از پایگاه‌های اعضای ناتو در اروپا برای استقرار نیروها، سوخت‌گیری هوایی، پشتیبانی لجستیکی و حتی انتقال تجهیزات نظامی و نیروها استفاده کرده است.
در گزارش رویترز یک مقام ناتو توضیح داده است منظور دبیرکل ناتو این بوده است که کشورهای عضو این سازمان نظامی در جریان جنگ علیه ایران «توافقات دوجانبه موجود درباره پایگاه‌ها (Basing) و عبورهای هوایی (Overflights) را اجرا کردند و توافقات دوجانبه موجود درباره پایگاه‌ها صرفاً استفاده از باند فرود نیست، بلکه به بهره‌گیری از تمام امکانات پایگاه برای استقرار، پشتیبانی، تعمیر، سوخت‌گیری، انبارداری و فرماندهی اطلاق می‌شود.
«گرگوری آلجی» مورخ نظامی و استاد دانشگاه تخصصی مدیریت و بیزینس لوییس در رم پایتخت ایتالیا هم درباره استفاده آمریکا از پایگاه‌های ناتو به رویترز گفت: شبکه پایگاه‌های آمریکا در ایتالیا، جنوب اروپا و انگلستان، ستون فقرات عملیات آمریکا در مدیترانه و خاورمیانه است. این پایگاه‌ها برای انتقال نیرو، سوخت‌گیری، تعمیر، پشتیبانی و استمرار عملیات به کار می‌روند و بدون این شبکه، اجرای عملیات‌های گسترده و طولانی‌مدت بسیار دشوار است.
دبیرکل ناتو در اشاره به نوع حمایت از آمریکا در جنگ علیه ایران به پشتیبانی لجستیکی اشاره کرده است. در تارنمای رسمی ناتو هم در گزارشی با عنوان «نقش ناتو در لجستیک»، عبارت پشتیبانی لجستیکی توضیح داده و گفته شده لجستیک به معنای برنامه‌ریزی و اجرای جابه‌جایی و نگهداری نیروهاست و این تعریف شامل حمل‌ونقل نیروها، انتقال تجهیزات، سوخت، نگهداری و تعمیر، پشتیبانی پزشکی، ذخیره و توزیع مهمات و خدمات بندری و فرودگاهی می‌شود. بنابراین بر اساس گزارش تارنمای رسمی ناتو در توضیح عبارت حمایت لجستیکی، وقتی یک مقام رسمی مانند دبیرکل ناتو از «پشتیبانی لجستیکی» سخن می‌گوید، منظور صرفاً اجازه پرواز نیست، بلکه مجموعه‌ گسترده‌ای از فعالیت‌های نظامی و حمایتی را دربر می‌گیرد.
تحلیل‌های اندیشکده مطالعات بین‌المللی و استراتژیک (CSIS) در واشنگتن درباره ساختار نیروهای آمریکا در اروپا هم نشان می‌دهد پایگاه‌های آویانو، سیگونلا، رامشتاین و سایر پایگاه‌های اروپا، هاب‌های اصلی انتقال تجهیزات، سوخت‌رسانی، جابه‌جایی نیرو و پشتیبانی عملیات‌‌های نظامی آمریکا در خاورمیانه هستند و با توجه به اظهارات دبیرکل ناتو جای تردید نیست این پایگاه‌ها بخش مهمی از عملیات حمایتی آمریکا در جنگ علیه ایران را بر عهده داشته‌اند.
مؤسسه بین‌المللی مطالعات راهبردی (IISS) در لندن نیز در گزارش‌های مربوط به شبکه پایگاه‌های آمریکا در اروپا تأکید کرد ارزش اصلی این پایگاه‌ها در قابلیت‌های پشتیبانی، لجستیک، تعمیر، ذخیره مهمات و فرماندهی عملیات است، نه صرفاً محل برخاستن هواپیماها.

نقش اطلاعاتی ناتو و سامانه آواکس در جنگ علیه ایران
یکی دیگر از ابعاد قابل بررسی نقش سازمان آتلانتیک شمالی در جنگ علیه ایران، استفاده آمریکا از ظرفیت‌های اطلاعاتی، شناسایی و فرماندهی ناتو است. در این زمینه، مهم‌ترین سند، اطلاعیه‌های رسمی آن سازمان درباره فعالیت ناوگان هواپیماهای آواکس (NATO AWACS) همزمان با جنگ علیه ایران است.
ناتو در اطلاعیه‌های منتشرشده در وب‌سایت رسمی خود همزمان با جنگ علیه ایران بدون نام بردن از عملیات نظامی آمریکا نوشته بود هواپیماهای آواکس به مأموریت‌های نظارتی و مراقبت هوایی خود ادامه می‌دهند و بویژه در جناح شرقی و جنوبی ائتلاف، سطح فعالیت و آمادگی آنها افزایش یافته است. بر اساس توضیحات رسمی ناتو، این هواپیماها مأموریت‌هایی مانند مراقبت هوایی، هشدار زودهنگام، فرماندهی و کنترل، مدیریت نبرد و ایجاد آگاهی مشترک از میدان نبرد را بر عهده دارند.
در کنار اطلاعیه‌های رسمی ناتو، گزارش شبکه تلویزیونی بلومبرگ نیز به نقل از منابع آگاه حاکی از آن است همزمان با جنگ رمضان، مأموریت‌های هواپیماهای آواکس در شرق مدیترانه افزایش یافته و بخشی از این مأموریت‌ها از پایگاه قونیه در ترکیه انجام شده است. گزارش بلومبرگ می‌افزاید تمرکز بخشی از مأموریت‌های نظارتی هواپیماهای ناتو از رصد روسیه به سمت تحولات مرتبط با ایران تغییر یافته بود، هرچند ناتو از ارائه جزئیات عملیاتی خودداری و اعلام کرد درباره مأموریت‌های جاری اظهار نظر نمی‌کند.
اهمیت عملیاتی آواکس نیز در گزارش‌ها و پژوهش‌های مراکز مطالعاتی غرب مورد تأکید قرار گرفته است. مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی (CSIS) و مؤسسه رند، آواکس را یکی از مهم‌ترین اجزای سامانه‌های اطلاعات، مراقبت و شناسایی (ISR) در عملیات‌های مدرن معرفی کرده‌اند. به اعتقاد کارشناسان این مراکز، آواکس صرفاً یک رادار پرنده نیست، بلکه با مدیریت نبرد هوایی، هدایت جنگنده‌ها، شناسایی اهداف، ایجاد تصویر مشترک از میدان نبرد و هماهنگی میان نیروهای هوایی، نقشی تعیین‌کننده در موفقیت عملیات‌های هوایی ایفا می‌کند.
ژنرال فیلیپ بریدلاو، فرمانده پیشین نیروهای ناتو در اروپا (SACEUR)، در تشریح مأموریت هواپیماهای آواکس تصریح کرد: «آواکس فقط یک رادار نیست، بلکه مغز فرماندهی و کنترل یک عملیات هوایی است».
بر همین اساس، می‌توان با استناد به گزارش‌های رسمی ناتو و تحلیل کارشناسان نظامی، گفت هواپیماهای آواکس، حتی بدون مشارکت مستقیم در حملات، به دلیل توانایی جمع‌آوری، پردازش و انتقال اطلاعات، مدیریت نبرد هوایی و هدایت نیروهای هوایی، دارای ارزش عملیاتی بسیار بالایی در جریان جنگ علیه ایران بودند و آنچه با اطمینان می‌توان گفت این است که اطلاعات تولیدشده در شبکه فرماندهی ناتو همزمان با جنگ علیه ایران، در اختیار اعضای این ائتلاف، از جمله ایالات متحده قرار گرفت.

🔹"آخرین خبر" در روبیکا
🔹"آخرین خبر" در ایتا
🔹"آخرین خبر" در بله