اکو ایران/متن پیش رو در اکو ایران منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست

خبرگزاری رویترز در گزارشی دیگر پیرامون آخرین تحولات منطقه می‌نویسد: تلاش دونالد ترامپ برای خارج کردن خود از جنگ نامحبوب با ایران، با تازه‌ترین تبادل حملات میان دو طرف با مانعی تازه روبه‌رو شده است؛ وضعیتی که او را با گزینه‌های اندک، نه‌چندان مطلوب و آتش‌بسی متزلزل مواجه کرده است.

تحلیلگران می‌گویند گزینه‌های او محدود است و تقریباً همه آنها نامطلوب هستند. هرگونه تشدید گسترده درگیری، فراتر از حملات تلافی‌جویانه متقابل، می‌تواند خطر بازگشت به یک جنگ تمام‌عیار را به همراه داشته باشد؛ هرچند ترامپ روز چهارشنبه اصرار داشت که رویدادهای اخیر «خیلی سریع» پایان خواهند یافت، درحالی‌که قیمت جهانی نفت حدود ۷ درصد افزایش یافت.

در مقابل، عقب‌نشینی در برابر سرسختی ایران می‌تواند این تصور را در تهران تقویت کند که هر زمان بخواهد، قادر است بر مهم‌ترین گذرگاه انتقال نفت جهان اعمال نفوذ کند.

ترامپ شاید امیدوار باشد که با بمباران ایران، این کشور را دوباره به میز مذاکرات درباره سرنوشت برنامه هسته‌ای‌اش که آن را هدف اصلی جنگ اعلام کرده بود، بازگرداند؛ اما بیشتر کارشناسان نشانه چندانی نمی‌بینند که تهران حاضر به ارائه امتیازهای عمیقی باشد که واشنگتن خواهان آنهاست.

آرون دیوید میلر، مذاکره‌کننده پیشین امور خاورمیانه در دولت‌های جمهوری‌خواه و دموکرات آمریکا، در این رابطه گفت: «ترامپ خودش را در تنگنا قرار داده است. چه از طریق نظامی و چه از مسیر دیپلماتیک، بعید به نظر می‌رسد که دستاورد قابل توجهی از ایران به دست آورد».

تفاهم‌نامه‌ای که نیمه‌جان به دنیا آمد؛ بازگشت به جنگ تمام عیار؟
تلاش ترامپ برای یافتن راه خروج از جنگ، در شرایطی صورت می‌گیرد که او برای پایان دادن دائمی به جنگی که هزاران کشته بر جای گذاشته، خسارت‌های اقتصادی در داخل آمریکا ایجاد کرده و تنها چند ماه مانده به انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره در ماه نوامبر، محبوبیت او را کاهش داده است، تحت فشار قرار دارد.

حملات اخیر، که نشست سران ناتو را در ترکیه، جایی که ترامپ نیز در آن حضور داشت، تحت‌الشعاع قرار داد، امیدها برای تبدیل تفاهم‌نامه امضاشده در ۱۷ ژوئن به یک توافق نهایی صلح برای پایان دادن به جنگی را که با حملات هوایی مشترک آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه آغاز شد، کاهش داد.

بیشتر تحلیلگران نسبت به اینکه دو طرف بتوانند در مهلت ۶۰ روزه مذاکرات تعیین‌شده در این سند به یک توافق جامع دست یابند، تردید دارند. این تفاهم‌نامه دشوارترین مسائل را به مذاکراتی متناوب و پراکنده موکول کرده است؛ مذاکراتی که تاکنون پیشرفت چندانی نداشته‌اند و زمان برگزاری دور بعدی آنها نیز همچنان نامشخص است.

اکنون به نظر می‌رسد تهران آمادگی تحمل فشارهای بیشتر را دارند و برخی تحلیلگران معتقدند حملات این هفته دو طرف، تلاشی برای تثبیت مواضع خود پیش از مذاکرات احتمالی آینده بوده است. جاناتان پانیکوف، معاون پیشین افسر اطلاعات ملی آمریکا در امور خاورمیانه، گفت که احتمالاً این الگو در آینده قابل پیش‌بینی نیز ادامه خواهد یافت. او که اکنون در اندیشکده شورای آتلانتیک در واشنگتن فعالیت می‌کند، گفت: «اوضاع به جنگی تمام‌عیار باز نخواهد گشت؛ اما وضعیت پیش‌فرض اکنون بی‌ثباتی مدیریت‌شده است؛ یعنی خشونت‌های تکرارشونده بدون هیچ مسیر دائمی برای خروج از بحران.»

ترامپ که در کارزار انتخاباتی خود برای دومین دوره ریاست‌جمهوری وعده داده بود از مداخلات خارجی پرهیز کند و بر دغدغه‌های اقتصادی آمریکایی‌ها تمرکز داشته باشد، توافق موقت با ایران را یک پیروزی قاطع برای آمریکا توصیف کرده است؛ هرچند ایران نیز ادعاهای مشابهی مطرح کرده است؛ بااین‌حال، بیشتر تحلیلگران معتقدند ترامپ که زمانی خواستار «تسلیم بی‌قید و شرط» ایران شده بود، در دستیابی به بسیاری از اهداف متغیر خود در این جنگ ناکام مانده است.

تنگه هرمز: موضوع اصلی اختلاف
ریشه دور تازه درگیری‌ها، برداشت‌های متفاوت دو طرف از مفاد توافق اولیه درباره کنترل تنگه هرمز است؛ آبراهی که ایران در طول جنگ نشان داد توانایی دارد عبور حدود یک‌پنجم نفت جهان از آن را مختل کند. ایران معتقد است که در آینده باید نقشی در مدیریت این آبراه داشته باشد و حتی ممکن است برای عبور کشتی‌ها هزینه یا عوارض دریافت کند؛ درحالی‌که ترامپ و متحدان عرب آمریکا در خلیج فارس بر بازگشت کامل به آزادی و امنیت کشتیرانی تأکید دارند.

جان آلترمن از اندیشکده مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی (CSIS) در واشنگتن در این رابطه گفت: «ایرانی‌ها به این جمع‌بندی رسیده‌اند که ترامپ نمی‌خواهد درگیر یک جنگ فرسایشی و بی‌پایان شود و کشورهای خلیج فارس نیز به‌شدت خواهان بازگشت شرایط عادی هستند. آنها روی این حساب کرده‌اند که ترامپ چند روزی خواهد جنگید و سپس کشورهای عربی خلیج فارس او را برای توقف جنگ تحت فشار خواهند گذاشت.»

انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا و نگرانی از اینکه افزایش قیمت بنزین ناشی از جنگ بتواند رأی‌دهندگان را علیه حزب جمهوری‌خواه بسیج کند نیز از دیگر نقاط فشار بر ترامپ به شمار می‌رود.

به گفته لورا بلومنفلد، کارشناس خاورمیانه در دانشگاه جانز هاپکینز: «ترامپ که خاطره مدیریت اقتصادی ناموفق رئیس‌جمهور پیشین آمریکا، هربرت هوور، همواره او را نگران می‌کند، می‌داند که باید بر اقتصاد تمرکز کند.» او به اظهارات ترامپ اشاره داشت که گفته بود ادامه دادن جنگ ممکن است باعث شود سرنوشتی مشابه هوور پیدا کند؛ رئیس‌جمهوری که در آغاز رکود بزرگ آمریکا بر سر کار بود.

آمریکا در تلاش است «توانایی ایران» برای کنترل تنگه هرمز را محدود کند
در رابطه با همین اسکات یولینگر، افسر ارشد پیشین سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (CIA)، به الجزیره گفت: یافتن راهی برای خروج از تشدید تنش‌های جاری میان آمریکا و ایران «بسیار دشوار» خواهد بود. او در گفت‌وگو با الجزیره اظهار داشت که ایالات متحده تا حدی با این امید به ایران حمله کرده است که تهران محاسبات خود درباره تنگه هرمز را تغییر دهد.

یولینگر گفت: «ایالات متحده از طریق ترامپ تلاش کرد به‌روشنی نشان دهد که این حملات، پاسخی به خودداری ایران از همکاری در موضوع تنگه هرمز بوده است. فکر می‌کنم ترامپ تا حدی امیدوار بود که شاید ایران از این ماجرا درس بگیرد و دوباره به تفاهم‌نامه بازگردد.»

این تحلیلگر افزود که آمریکا در تلاش است اهرم فشار ایران در تنگه هرمز را از بین ببرد. او گفت: «به همین دلیل است که شاهد حملات گسترده‌ای علیه توانایی ایران برای اعمال کنترل بر تنگه بوده‌ایم. مراکز کنترل ترافیک دریایی نابود شده‌اند، پایگاه‌های موشکی هدف قرار گرفته‌اند و قایق‌های تندرو نیز منهدم شده‌اند؛ همه این اقدامات با هدف محدود کردن هرچه بیشتر توانایی ایران برای تأثیرگذاری بر وضعیت تنگه انجام شده است.» وی در پایان افزود: «فکر می‌کنم رئیس‌جمهور ترامپ امیدوار است که با کاهش این توانایی، یا با نشان دادن این موضوع به ایرانی‌ها که دیگر چنین توانی ندارند، شاید آنها دوباره به تفاهم‌نامه بازگردند.»

🔹"آخرین خبر" در روبیکا
🔹"آخرین خبر" در ایتا
🔹"آخرین خبر" در بله