اکو ایران/ متن پیش رو در اکو ایران منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست

پس از آنکه رفت‌وآمد کشتی‌ها در تنگه هرمز مختل شد، اکنون ایران نشان می‌دهد که ممکن است خطرناک‌ترین کارت خود را نیز به بازی بگذارد: با کمک متحدان حوثی خود در یمن برای بستن تنگه باب‌المندب، گشودن جبهه‌ای تازه علیه واشنگتن و به خطر انداختن دو شاهراه حیاتی انرژی جهان.

درحالی‌که حملات آمریکا در داخل ایران شدت گرفته و حملات انصارالله نیز هم‌زمان افزایش یافته، تحلیلگران می‌گویند تهران دامنه درگیری را گسترش داده و در تلاش است با فراتر بردن تهدید علیه تجارت جهانی و عرضه انرژی از خلیج فارس، فشار بیشتری بر واشنگتن وارد کند.

ایران پیش‌تر با مختل کردن آمدوشد کشتی‌ها در تنگه هرمز، قدرت مهم‌ترین دارایی راهبردی خود را به نمایش گذاشته است. اکنون به نظر می‌رسد آماده است دومین نقطه فشار را در باب‌المندب فعال کند؛ آبراه باریکی که دریای سرخ را از طریق خلیج عدن به اقیانوس متصل می‌کند و صادرات نفت عربستان و بخش قابل توجهی از کشتیرانی جهانی از آن عبور می‌کند.

یک مقام ارشد یمنی هشدار داده که نیروهای مسلح این کشور آماده‌اند تنگه باب‌المندب را ببندند؛ اقدامی که به گفته او، در صورت ادامه حملات عربستان به یمن، می‌تواند قیمت نفت را تا ۲۰۰ دلار در هر بشکه افزایش دهد. این اظهارات در گزارشی از شبکه پرس‌تی‌وی ایران منتشر شد.

محمد الفرح، عضو دفتر سیاسی جنبش انصارالله، گفت واشنگتن، عربستان سعودی را به حمله به یمن تحریک می‌کند و چنین اقدامی هرگز به سود ایالات متحده نخواهد بود. او هشدار داد: «اگر وضعیت کنونی تشدید شود، تنگه باب‌المندب و تنگه هرمز در قالب یک ائتلاف عملیاتی بسته خواهند شد. در آن صورت قیمت نفت در یک شوک هولناک به ۲۰۰ دلار در هر بشکه خواهد رسید.»

استراتژی گسترش تدریجی مأموریت
تحلیلگران می‌گویند اگر تنگه هرمز قدرتمندترین اهرم راهبردی تهران باشد، باب‌المندب شاید آخرین ذخیره مهم راهبردی ایران محسوب شود.

فواز جرجس، استاد مطالعات خاورمیانه، به خبرگزاری رویترز گفت: «ایران آماده است تا آخرین حد پیش برود.» به گفته او، تهران می‌خواهد به واشنگتن نشان دهد که قادر است هم‌زمان هر دو گلوگاه راهبردی را تهدید کند و بدین ترتیب، درگیری را از یک رویارویی دوجانبه به تهدیدی علیه مسیرهای دریایی که تجارت جهانی انرژی بر آن‌ها استوار است، تبدیل کند. او افزود: «اکنون تهران هم در سطح نزدیک و هم در سطح گسترده در حال تشدید تنش است. پیام این است که نه تنها هرمز، بلکه باب‌المندب نیز در معرض خطر قرار دارد.»

به گفته تحلیلگران، خطر اصلی نه بازگشت فوری به یک جنگ تمام‌عیار، بلکه روندی تدریجی و مداوم موسوم به «گسترش تدریجی مأموریت» (Mission Creep) است؛ روندی که در آن هر یک از طرف‌ها بدون ورود به رویارویی مستقیم، سطح تنش را به‌تدریج افزایش می‌دهد.

با گسترش درگیری از خلیج فارس به دریای سرخ، تهدید فزاینده علیه تجارت جهانی و عرضه انرژی ممکن است فشار بر واشنگتن و تهران را برای بازگشت به میز مذاکره افزایش دهد؛ پیش از آنکه دو گلوگاه اصلی انتقال نفت جهان به میدان اصلی این منازعه تبدیل شوند.

دنیس راس، مذاکره‌کننده پیشین آمریکا در امور صلح خاورمیانه، گفت از دیدگاه واشنگتن: «مسئله این است که چگونه می‌توان محاسبات ایران را به‌گونه‌ای تغییر داد که دوباره آماده گفت‌وگو شود؛ نه فقط برای مذاکره، بلکه برای دستیابی به توافقی که برایش قابل قبول باشد.»

گزینه هسته‌ای دیگر
حوثی‌ها پیش‌تر نیز نشان داده‌اند که قادرند تجارت جهانی را از طریق باب‌المندب مختل کنند. پس از آغاز جنگ غزه در اکتبر ۲۰۲۳، این گروه مورد حمایت ایران حملاتی را در دریای سرخ آغاز کرد و اعلام کرد که کشتی‌های مرتبط با اسرائیل را در حمایت از فلسطینیان هدف قرار می‌دهد.

این کارزار موجب شد شرکت‌های بزرگ کشتیرانی مسیر کشتی‌های خود را از جنوب آفریقا تغییر دهند؛ اقدامی که هزینه‌های حمل‌ونقل را افزایش داد و همچنین به حملات هوایی آمریکا و بریتانیا و تشکیل یک مأموریت دریایی چندملیتی برای حفاظت از کشتیرانی انجامید.

آندریاس کریگ، استاد ارشد دانشکده مطالعات امنیتی کالج کینگ لندن، تهدید اخیر حوثی‌ها را «گزینه هسته‌ای دیگر» ایران پس از هرمز توصیف کرد؛ گزینه‌ای که به گفته او، تنها زمانی مورد استفاده قرار خواهد گرفت که تهران به این نتیجه برسد که بازگشت به جنگ تمام‌عیار پرهیزناپذیر شده است. او هشدار داد اگر واشنگتن حملات خود به زیرساخت‌های حیاتی ایران را تشدید کند، تهران ممکن است در پاسخ از متحدان یمنی خود برای بستن باب‌المندب استفاده کند و شوک اقتصادی ناشی از اختلال در تنگه هرمز را دوچندان سازد.

نگاه کشورهای خلیج فارس
عبدالعزیز صقر، رئیس مرکز پژوهش‌های خلیج فارس مستقر در عربستان، می‌گوید که کشورهای حوزه خلیج فارس بیش از پیش به این نتیجه رسیده‌اند که دیپلماسی با ایران به مرزهای خود رسیده است؛ هرچند هرگونه رویارویی گسترده‌تر هزینه‌های سنگینی برای منطقه به همراه خواهد داشت.

او گفت: «هم پیروزی ایران و هم شکست ایران، پیامدهایی برای منطقه دارد.» او گفت حوثی‌ها توانایی مختل کردن عبور و مرور کشتی‌ها از باب‌المندب را دارند، اما بعید است بدون هماهنگی با تهران دست به تشدید تنش بزنند. به گفته او، هرگونه اقدام حوثی‌ها برای تهدید کشتیرانی می‌تواند واکنش نظامی گسترده‌تر آمریکا و متحدانش را در پی داشته باشد.

🔹"آخرین خبر" در روبیکا
🔹"آخرین خبر" در ایتا
🔹"آخرین خبر" در بله