تسنیم/متن پیش رو در تسنیم منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست

کارشناس روس معتقد است: خوش خدمتی زلنسکی به ترامپ و حمله به کشتی ایران در خزر می‌تواند به ضرر اوکراین تمام شود.

روزنامه «ایزوستیا»، چاپ مسکو در تحلیلی نوشته است: روابط اوکراین و ایران، به‌دنبال حمله به یک کشتی باری ایرانی در دریای خزر، بار دیگر دچار یک تنش جدی شد. در پی این حمله، مقامات جمهوری اسلامی کاردار موقت اوکراین را احضار کرده‌ و از پاسخی کوبنده به این اقدام کی‌یف سخن می‌گویند. کارشناسان تشدید تنش‌ بین دو کشور را با دیدار قریب‌الوقوع ولودیمیر زلنسکی و دونالد ترامپ مرتبط می‌دانند.

کنستانتین کاساچوف، نایب‌رئیس شورای فدراسیون (سنای) روسیه در گفت‌وگو با «ایزوستیا» ابراز عقیده کرد که اوکراین با حملات اخیر خود به تأسیسات کنسرسیوم خط لوله خزر و یک کشتی ایرانی در دریای خزر، در واقع سعی دارد به عرصه درگیری را گسترش داده و به این مناقشه ماهیتی جهانی ببخشد. او گفت: «موضوع، تلاش برای بین‌المللی کردن هرچه بیشتر درگیری با روسیه و معرفی آن به متحدان اوکراین به‌عنوان یک مناقشه جهانی است که منافع خود آنها را نیز تهدید می‌کند.»

این سناتور روس افزود: «امیدوارم متحدان و شرکای ما در قزاقستان و ایران، تسلیم این تحریکات نشوند. آنها راهی برای پاسخ دادن پیدا خواهند کرد، ولی در عین حال، به راهی که مقامات اوکراینی مایل هستند، کشیده نخواهند شد».

چرا زلنسکی سعی دارد جبهه دومی علیه ایران بگشاید؟
ماجرا از اینجا آغاز شد که اوکراین در تاریخ 25 جولای به کشتی باری ایرانی «آنا» که با محموله‌ای غیرنظامی بندر آستراخان را ترک کرده بود، در آبهای دریای خزر حمله کرد. بر اساس بیانیه رسمی تهران، در نتیجه این حمله انفجاری در کشتی رخ داد که در پی آن یک ملوان کشته و یک ملوان دیگر زخمی شد.

پس از این حادثه، وزارت خارجه ایران کاردار موقت اوکراین را احضار و یادداشت اعتراض شدیدی را به وی تسلیم کرد که در آن خواستار مجازات عاملان «این اقدام خصمانه و جنایتکارانه» شده است. عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی نیز در گفت‌وگوی تلفنی با کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا اعلام کرد، تهران در انتظار واکنش مناسب اتحادیه اروپا به این حادثه است.

عراقچی همچنین یادآور شده که کی‌یف به دستور اسرائیل عمل کرده و سعی دارد اروپا را به جنگ با جمهوری اسلامی بکشاند. او این موضوع را با سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه نیز در میان گذاشته است.

مقامات جمهوری اسلامی همچنین تأکید کرده‌اند که اوکراین ممکن است با حمله متقابل روبه‌رو شود. علی نیکزاد، نایب‌رئیس مجلس شورای اسلامی گفت: «هر نقطه‌ای که از آن علیه کشور و سرزمین ما تجاوزی صورت گیرد، بدون تردید به هدفی مشروع برای نیروهای مسلح ما تبدیل خواهد شد.»

ابراهیم عزیزی، رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی نیز اشاره کرد که اوکراین «به فهرست کسانی پیوسته است که دچار محاسبه اشتباه شدند.»

کارشناسان یادآور می‌شوند، فاصله بین تبریز و کی‌یف حدود یک‌هزار و 800 کیلومتر است؛ تقریباً همان فاصله‌ای که میان جمهوری اسلامی ایران و فلسطین وجود دارد و پهپادها و موشک‌های ایرانی قادر به پیمودن آن هستند. بنابراین، از لحاظ فنی، تهران همه امکانات لازم برای انجام حمله متقابل را در اختیار دارد.

تنش در روابط کی‌یف و تهران به کجا خواهد انجامید؟
جالب توجه است که مقامات کی‌یف انجام این حمله را تأیید کردند. ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین بعد از این حادثه از حملات دوربردی در آب‌های دریای خزر خبر داده و تأکید کرد: «از جمله، کشتی‌هایی که در انتقال محموله‌های نظامی میان روسیه و ایران مشارکت داشتند، هدف قرار گرفتند.»

زلنسکی دو روز بعد نیز در مصاحبه‌ای مدعی شد که ایران مدت‌ها پیش به اوکراین حمله کرده، بنابراین اکنون اتفاق تازه‌ای رخ نداده است. وی گفت، ایران از نخستین سال درگیری نظامی با روسیه، پهپادهای تهاجمی در اختیار مسکو قرار داده و سپس مجوز تولید آنها را نیز صادر کرده است. زلنسکی افزود: «آنها چه کردند؟ آیا به ما حمله کردند؟ فکر می‌کنم بله. بنابراین، آنها این کار را از قبل انجام داده‌اند. جنگ از همان زمان آغاز شده بود.»

این نخستین تشدید تنش میان ایران و اوکراین در ماه‌های اخیر نیست. در ماه مارس سال جاری، پس از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران، کی‌یف به‌طور نسبتاً فعال در این درگیری مداخله کرد. زلنسکی در آن زمان اعلام کرده بود، به درخواست واشنگتن، پهپادهای رهگیر اوکراینی و اپراتورهای سامانه‌های پهپادی برای حفاظت از پایگاه‌های نظامی آمریکا به خاورمیانه اعزام شده‌اند.

رسانه‌ها در آن زمان گزارش داده بودند، کی‌یف امیدوار است از این طریق اهرمی برای فشار بر طرف آمریکایی به دست آورد و با استفاده از آن، کمک‌های نظامی بیشتری دریافت کند. با این حال، دونالد ترامپ، بعداً اظهارات زلنسکی را رد کرده و گفت که ایالات متحده به کمک اوکراین نیازی ندارد. با این حال، مقام‌های ایرانی اظهارات زلنسکی را کاملاً جدی تلقی کردند. ابراهیم عزیزی هشدار داده بود، در صورت مشارکت اوکراین در این درگیری، این کشور متحمل خسارت‌های سنگینی خواهد شد.

در عین حال، در ماه مارس، تلاش‌های اوکراین برای مشارکت در عملیات نظامی آمریکا علیه ایران تا حدی منطقی به نظر می‌رسید، زیرا کی‌یف می‌کوشید سودمندی خود را برای واشنگتن نشان دهد و همچنان در صدر اخبار جهان باقی بماند. زلنسکی بارها از اینکه جنگ در خاورمیانه توجه ایالات متحده را از اوکراین دور کرده، گله کرده است.

افزون بر این، در آن زمان بیشتر کارشناسان بر این باور بودند که تهران توان مقاومت در برابر فشار نظامی آمریکا را نخواهد داشت و به همین دلیل هم اوکراین امیدوار بود با کمترین هزینه، در شمار طرف‌های پیروز در جنگ با ایران قرار گرفته و از این موقعیت سود ببرد، ولی برخلاف تصور چنین نشد.

این احتمال نیز وجود دارد که زلنسکی با حمله به کشتی باری ایرانی در تلاش است فضای مساعدی را برای مذاکرات آتی خود با دونالد ترامپ ایجاد کند. رئیس‌جمهور اوکراین اکنون در لندن به سر می‌برد و قرار است بعد از مذاکرات با اندی برنهام، نخست‌وزیر جدید انگلیس راهی واشنگتن شده و 29 جولای با ترامپ دیدار خواهد کرد. نکته قابل توجه آن است که خود ایالات متحده در روزهای اخیر حملاتش به ایران را متوقف کرده است.

گزارش‌ها حاکی از آن است که واشنگتن از تشدید بحران اقتصادی و انرژی نگران است و همچنین به دلیل افزایش کمبود موشک‌های سامانه‌های پدافند هوایی، بیش از پیش در حفاظت از پایگاه‌های نظامی خود در خاورمیانه با مشکل روبه‌رو شده است. در چنین شرایطی است که اوکراین آتش را به سوی خود کشانده و به تحریک نظامی مستقیم ایران روی آورده است.

ایران از لحاظ فنی قدرت پاسخگویی به اوکراین را دارد
ولادیمیر ساژین، پژوهشگر ارشد مؤسسه شرق‌شناسی آکادمی علوم روسیه و کارشناس مسائل ایران توضیح می‌دهد که تهران از نظر فنی توانایی حملات متقابل به اوکراین را دارد. این کارشناس به "ایزوستیا" گفت: «جمهوری اسلامی ایران موشک‌هایی در اختیار دارد که برد آنها حدود 2 هزار کیلومتر است. این برد برای رسیدن به خاک اوکراین، از جمله شهر کی‌یف، کافی است. البته مسئله انتخاب راه حل نظامی است.»

با این حال، این کارشناس معتقد است که ایران به احتمال زیاد چنین حمله‌ای را انجام نداده و خویشتن‌داری خواهد کرد. او توضیح داد: «تمامی کشورهای عضو اتحادیه اروپا از اوکراین حمایت می‌کنند و این در حالی است که اروپایی‌ها در درگیری اخیر آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی جانب احتیاط را حفظ کرده و موضعی محتاطانه اتخاذ کرده‌اند. و مسلما مقامات تهران مایل نیستند که ترامپ و بنیامین نتانیاهو از حمایت مستقیم اروپا برخوردار شوند. از این رو، به گمان من، ایران دست‌کم در شرایط کنونی اقدام فعالی علیه کی‌یف انجام نداده و به اظهارات سیاسی بسنده خواهد نمود.»

آندری کوشکین، رئیس دانشکده علوم سیاسی و جامعه‌شناسی مدرسه عالی اقتصاد مسکو نیز با اشاره به اینکه زلنسکی این هفته برای شرکت در مراسم تشییع جنازه لیندسی گراهام، سناتور آمریکایی به ایالات متحده سفر کرده و قرار است در آنجا با دونالد ترامپ دیدار کند، افزود: «روشن است که او می‌خواهد نظر مساعد رئیس‌جمهور آمریکا را جلب کند. ترامپ نیز در این اواخر تا حدی رویکردی مثبت‌تر نسبت به اوکراین در پیش گرفته و به نظر می‌رسد کی‌یف خواهان برخوردی دوستانه‌تر از این نیز هست. به همین دلیل کی‌یف به یک کشتی غیرنظامی ایرانی حمله کرده و حتی آشکارا مسئولیت آن را نیز بر عهده گرفته تا به ترامپ نشان دهد که در جهت منافع آمریکا عمل می‌کند.»

این کارشناس افزود: «هرچند باید دید روند اوضاع چگونه پیش خواهد رفت. ولی به اعتقاد من، این حمله ممکن است در نهایت به زیان طرف اوکراینی تمام شود.»

🔹"آخرین خبر" در روبیکا
🔹"آخرین خبر" در ایتا
🔹"آخرین خبر" در بله