ایران/متن پیش رو در ایران منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست

نیویورک تایمز| از دید متحدان آمریکا، جنگی که رئیس‌جمهور ترامپ علیه ایران آغاز کرده و اکنون وارد ماه ششم شده است، به نظر می‌رسد به سمت یک شکست راهبردی پیش می‌رود. اهداف ترامپ همچنان محقق نشده‌اند و ارتش آمریکا با کمبود برخی تجهیزات و مهمات کلیدی روبه‌رو شده است؛ تجهیزاتی که برای حفظ توانایی عملیات جهانی به آنها نیاز دارد.
در حال حاضر ایران همچنان مقاوم به نظر می‌رسد. با اینکه برنامه‌های هسته‌ای و موشک‌های بالستیک آن آسیب دیده‌اند، اما نابود نشده‌اند و تنگه هرمز در عمل تحت کنترل ایران قرار دارد. این جنگ باعث شده هم آمریکا و هم اسرائیل در موقعیت ضعیف‌تری قرار بگیرند و اکنون هر دو طرف یکدیگر را مسئول این وضعیت می‌دانند.
موشک‌ها و پهپادهای ایران نه‌تنها رفت‌وآمد در تنگه هرمز را محدود کرده‌اند و به زیرساخت‌های اقتصادی تولید انرژی متحدان آمریکا آسیب زده‌اند، بلکه همچنان پایگاه‌های آمریکایی در سراسر خاورمیانه را تهدید می‌کنند و باعث کشته یا زخمی شدن نیروهای آمریکایی شده‌اند.

تحلیلگران می‌گویند با تغییر مداوم اهداف ترامپ، واشنگتن هم از نظر نظامی و هم دیپلماتیک در حال از دست دادن اعتبار خود است. به گفته آنها، عملکرد آمریکا در این جنگ این تصور را تقویت کرده است که ایالات متحده به جای اینکه عامل ثبات جهانی باشد، به یک عامل غیرقابل پیش‌بینی در ایجاد بی‌نظمی جهانی تبدیل شده است.

جنگ ممکن است مسیرهای دیگری پیدا کند، اما تا اینجا نتیجه آن «یک شکست راهبردی و یک شرمساری» بوده است؛ این را رابین نیبلت، مدیر پیشین اندیشکده چتم هاوس در لندن گفت. او افزود: «برای متحدان آمریکا و کشورهایی که برای امنیت خود به ایالات متحده تکیه دارند، این اتفاق تأییدی است بر اینکه نمی‌توان به آمریکا اعتماد کرد.»
متحدان اروپایی آمریکا وعده ترامپ برای تصرف گرینلند از یک کشور عضو ناتو و همچنین تهدیدهای او برای ترک این ائتلاف در صورتی که سایر متحدان اهداف هزینه‌کرد دفاعی او را برآورده نکنند، به یاد دارند. متحدان خاورمیانه‌ای آمریکا نیز می‌بینند که امنیت خودشان به دلیل این جنگ تضعیف شده است؛ حتی اگر آنها آن‌قدر به واشنگتن وابسته باشند که نتوانند همکاری‌های امنیتی خود را با ایالات متحده کنار بگذارند.

اما آنها از همین حالا در حال ایجاد توازن جدید هستند؛ یعنی به دنبال بازسازی روابط با ایران و بهبود روابط با اروپا، چین و روسیه هستند. این موضوع را علی واعظ، مدیر پروژه ایران در گروه بین‌المللی بحران، بیان کرد.

نیبلت گفت بسیاری از کشورها از نظم جهانی موجود ناراضی بودند، اما دست‌کم یک نظم مشخص وجود داشت. او گفت: «اکنون آمریکا خود را به‌عنوان نیرویی برای ایجاد بی‌نظمی تثبیت کرده است و همه کشورها از این موضوع درس می‌گیرند و تلاش می‌کنند کمتر به آن وابسته باشند.» او افزود: «هیچ‌کس نمی‌خواهد تحت سلطه یک سیاست خارجی رفت‌وبرگشتی و بی‌ثبات قرار بگیرد که محدودیت‌های خودش را نمی‌شناسد؛ و این یک شکست راهبردی است.» واعظ به تحولات اخیر دیگری نیز اشاره کرد که به گفته او نشان می‌دهد آمریکا اعتبار خود را به‌عنوان تضمین‌کننده امنیت متحدانش از دست داده است. او از جمله به تغییر ناگهانی خواسته‌های ترامپ در هفته گذشته اشاره کرد؛ تغییری که پس از اعلام یک توافق مهم هسته‌ای با عربستان سعودی رخ داد. واعظ گفت: «سعودی‌ها با ترامپ یک توافق هسته‌ای انجام می‌دهند، اما او ظرف ۲۴ ساعت موضع خود را تغییر می‌دهد.» او ادامه داد: «این همان بحران اعتبار آمریکا است. نه توان نظامی آن و نه وعده‌های دیپلماتیکش دیگر قابل اعتماد نیستند.» واقعیت این است که جنگ جهانی دوم باعث شد ایالات متحده در داخل قدرتمندتر شود و در خارج از کشور نفوذ بیشتری پیدا کند. اما از آن زمان، کارنامه نظامی آمریکا ترکیبی از موفقیت‌ها و شکست‌ها بوده است. کشورهایی مانند ویتنام، عراق و افغانستان که آمادگی بیشتری برای تحمل درد و هزینه‌های جنگ داشتند، توانستند در برابر آمریکا دوام بیاورند و آن را فرسوده کنند. جنگ در ایران نیز سرنوشتی مشابه پیدا کرده است؛ به‌گونه‌ای که واشنگتن در نهایت دلیل کافی برای کاهش خسارت‌ها و بازگشت به خانه پیدا کند.

آرون دیوید میلر، مذاکره‌کننده پیشین آمریکایی و پژوهشگر ارشد کنونی در بنیاد کارنگی برای صلح بین‌المللی، گفت: «این درگیری تاکنون بازدارندگی و اعتبار آمریکا را تضعیف کرده، متحدان آمریکا را ناراضی کرده و دشمنان آن را خوشحال کرده است. اگر تنگه هرمز تحت نفوذ و کنترل ایران قرار بگیرد، این چیزی کمتر از یک شکست راهبردی نخواهد بود.» کمبود شدید مهمات حیاتی دفاع هوایی، مانند موشک‌های پاتریوت، تأثیرات ثانویه‌ای نیز بر جنگ اوکراین گذاشته است و به روسیه و چین و همچنین کشورهای عضو ناتو، نشان می‌دهد که آمریکا دست‌کم برای سال‌های آینده توانایی کمتری برای تأمین مجدد تجهیزات متحدان خود و همچنین جنگیدن در یک جنگ طولانی‌مدت خواهد داشت. فرانسوا هیزبورگ، تحلیلگر امنیتی فرانسوی، گفت که این جنگ همچنین به‌شدت به اتحاد حیاتی میان ایالات متحده و اسرائیل آسیب زده است. مقام‌های آمریکایی، از جمله جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور، گفته‌اند که بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، هنگام متقاعد کردن ترامپ که جنگ سریع و تعیین‌کننده خواهد بود، بیش‌ازحد خوش‌بینانه عمل کرده است. برخی نظرسنجی‌ها نشان می‌دهند که این جنگ، در کنار دیدگاه‌های منفی از پیش موجود نسبت به اسرائیل و یهودیان به‌طور کلی (که ریشه در درگیری طولانی‌مدت با حماس در غزه دارد و برخی آن را نسل‌کشی می‌نامند) باعث افزایش یهودستیزی در ایالات متحده و فراتر از آن شده است. حتی اگر درباره تنگه هرمز توافقی حاصل شود، مقام‌های ایرانی معتقدند هیچ تضمینی وجود ندارد که ترامپ به آن احترام بگذارد؛ این موضوع را تحلیلگران مطرح کرده‌اند. واعظ گفت ایران خواهان کنترل کامل بر مسیر شمالی تنگه و کنترل مشترک بر مسیر جنوبی آن است؛ اقدامی که به ایران در عمل حق وتو بر رفت‌وآمد کشتی‌ها خواهد داد.

ایرانی‌ها به یاد دارند که ترامپ در سال ۲۰۱۵ توافق هسته‌ای را کنار گذاشت و در جریان مذاکرات هسته‌ای جدیدتر نیز دو بار به ایران حمله کرد. بنابراین، به گفته واعظ، ایران اصرار دارد که پیش از هرگونه مذاکره درباره یک یادداشت تفاهم جدید با واشنگتن، ابتدا یک توافق نهایی درباره تنگه هرمز حاصل شود. همچنین ایران خواهان عقب‌نشینی تجهیزات نظامی تهاجمی آمریکا از منطقه است. او گفت: «محاسبه ایران ساده است. آنها به اهرمی که تنگه در اختیارشان قرار می‌دهد نیاز دارند تا بتوانند از آمریکا امتیاز بگیرند و تضمینی دریافت کنند که حمله‌ای دوباره علیه ایران اتفاق نخواهد افتاد.» اما حتی تصمیم‌گیرندگان ایرانی که از ادامه مذاکرات با آمریکا حمایت می‌کنند نیز در حال از دست دادن اعتماد خود هستند که ترامپ بتواند به هر توافقی درباره تنگه هرمز یا هر موضوع دیگری پایبند بماند. این دیدگاه را اسفندیار باتمانقلیچ از بنیاد بورس‌اندبازار، یک مؤسسه پژوهشی فعال در زمینه دیپلماسی اقتصادی، مطرح کرده است.

او گفت: «سران ایران نسبت به اینکه دیپلماسی با دولت ترامپ چه چیزی می‌تواند به دست آورد، به‌شدت بدبین شده‌اند.» او اشاره کرد که بسیاری از مقام‌های ایرانی، ترامپ را فردی غیرقابل پیش‌بینی می‌دانند و برایشان دشوار است تصور کنند چگونه می‌توانند با آمریکا به توافق برسند، در حالی که آمریکا حتی تعهدات و روابط خود با متحدانش را نیز تضعیف کرده است. واشنگتن جنگی را آغاز کرده است که به نظر می‌رسد نمی‌داند چگونه در آن پیروز شود یا چگونه آن را پایان دهد؛ در حالی که ایران نیز بی‌اعتماد است که هر توافقی که حاصل شود، واقعاً اجرا خواهد شد.

🔹"آخرین خبر" در روبیکا
🔹"آخرین خبر" در ایتا
🔹"آخرین خبر" در بله